Do một thời gian khá dài đầu tư dàn trải nên tình trạng nợ đọng trong đầu tư xây dựng cơ bản tăng cao, dẫn đến việc mất khả năng cân đối giữa nguồn lực và nhu cầu. Do vậy, phải kiên quyết thực hiện việc rà soát, cắt, giảm, đình, hoãn, giãn tiến độ các dự án, công trình đầu tư từ nguồn vốn ngân sách. Xung quanh vấn đề này, đồng chí Trần Đức Lâm, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Quảng Ninh.
- Thưa đồng chí, được biết việc thực hiện đình, hoãn, giãn tiến độ các dự án, công trình đầu tư từ nguồn vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh thời gian qua chưa có nhiều chuyển biến tích cực, xin đồng chí cho biết cụ thể việc thực hiện của các địa phương?
+ Ngày 6, 7-12-2012, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh phối hợp với Đảng đoàn HĐND tỉnh đã cùng với UBND các địa phương và các chủ đầu tư có buổi làm việc và thống nhất “dừng, đình hoãn, cắt giảm” 314 dự án. Gồm: 14 dự án do các sở, ngành làm chủ đầu tư; 300 dự án do UBND các địa phương làm chủ đầu tư. UBND tỉnh đã có nhiều văn bản chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố chủ động hoàn tất thủ tục đình, hoãn, cắt giảm đầu tư đã thống nhất nêu trên, tuy nhiên, việc “dừng, đình hoãn, cắt giảm” đầu tư chưa thực sự chuyển biến.
Vừa qua, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã thành lập Đoàn công tác làm việc với các địa phương rà soát toàn bộ các dự án đầu tư trên địa bàn và xác định nhu cầu đề xuất UBND tỉnh hỗ trợ cho các dự án đã quyết định đầu tư trước thời điểm phân cấp còn tồn tại. Trên cơ sở tổng hợp báo cáo của các địa phương cho thấy hầu hết các huyện, thị xã, thành phố vẫn chưa vào cuộc để xử lý dứt điểm việc dừng, đình hoãn, cắt giảm các dự án đầu tư chưa thực sự cần thiết, không có khả năng cân đối ngân sách để thực hiện; vẫn còn tình trạng níu kéo, tiếp tục đề nghị ngân sách tỉnh hỗ trợ để thực hiện các dự án thuộc đối tượng đã thống nhất “dừng, đình hoãn, cắt giảm”. Các địa phương đề nghị tỉnh hỗ trợ 101 công trình do tỉnh chuyển về cho địa phương gồm: Công trình hoàn thành đề nghị hỗ trợ là 43 công trình với số tiền đề nghị hỗ trợ là 256,359 tỷ đồng; chuyển tiếp đề nghị hỗ trợ là 57 công trình với số tiền đề nghị hỗ trợ là 698,122 tỷ đồng; chỉ có 1 công trình khởi công mới đề nghị hỗ trợ với số tiền đề nghị hỗ trợ là 7 tỷ đồng. Tổng số vốn đề nghị ngân sách tỉnh hỗ trợ là 961,487 tỷ đồng. Trong bối cảnh hiện nay khi thu ngân sách của tỉnh đang gặp nhiều khó khăn, tỉnh cũng đã thực hiện việc phân cấp cho các địa phương, vì vậy số vốn đề nghị hỗ trợ này là vượt khả năng cân đối của tỉnh.
- Vậy lý do vì sao các địa phương chưa thực sự vào cuộc, còn níu kéo việc thực hiện đình, hoãn, giãn tiến độ các dự án, công trình sử dụng nguồn vốn đầu tư từ ngân sách?
+ Việc thực hiện đình, hoãn, giãn tiến độ các dự án, công trình sử dụng nguồn vốn đầu tư từ ngân sách ở các địa phương trong thời gian qua chậm chuyển biến do nhiều nguyên nhân như: Chưa nhận thức đầy đủ, đúng đắn về các Chỉ thị 1792, 27 của Thủ tướng Chính phủ, các chỉ đạo của tỉnh; ở một số địa phương có tư tưởng muốn giữ những công trình đầu tư trên địa bàn hy vọng, chờ đợi được tỉnh hỗ trợ, bổ sung thêm nguồn vốn; vì lợi ích này, lợi ích khác nên cố níu kéo...
Tuy nhiên, phải khẳng định có nhiều địa phương đang rất tích cực, nỗ lực thực hiện việc rà soát từng dự án cụ thể trên địa bàn để có hướng xử lý hiệu quả. Qua kết quả thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư năm 2013 này danh mục các dự án được bố trí vốn rút gọn hơn, đặc biệt là đối với các nguồn vốn do huyện, thị xã, thành phố phân bổ. Nếu năm 2012, tổng số công trình được các địa phương bố trí là 1.104 công trình, đến năm 2013 số công trình bố trí chỉ còn 974 công trình (giảm 130 công trình) và bố trí vốn tập trung hơn cho các công trình hoàn thành và chuyển tiếp (năm 2012 là 848 công trình, năm 2013 là 871 công trình, tăng 23 công trình), số công trình mới giảm so với năm 2012 (năm 2012 là 252 công trình, năm 2013 là 100 công trình, giảm 152 công trình).
- Lời giải cho bài toán “trì hoãn” này là gì, thưa đồng chí?
+ Trong bối cảnh hiện nay, ngân sách của tỉnh rất khó khăn, không thể trông chờ việc bổ sung nguồn vốn được. Vì vậy các địa phương cần khẩn trương hoàn tất thủ tục để “dừng, đình hoãn, cắt giảm” toàn bộ các dự án đã quyết định đầu tư nhưng đến nay chưa khởi công và các dự án đang triển khai dở dang nhưng chưa thực sự cần thiết hoặc không có khả năng cân đối vốn để hoàn thành. Sở Kế hoạch và Đầu tư đã có báo cáo tham mưu UBND tỉnh chốt thời hạn hoàn thành trước tháng 6 và gửi báo cáo kết quả thực hiện về Sở trước ngày 1-7. Đối với các công trình đang thi công dở dang phải đình hoãn, cắt giảm: Chủ đầu tư chủ động quyết toán khối lượng hoàn thành (kể cả phần khối lượng cần thiết để thi công đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý để bảo toàn số kinh phí đã đầu tư), đồng thời có trách nhiệm cân đối kinh phí để thanh toán dứt điểm nợ đọng trên (hồ sơ pháp lý của các dự án đề nghị chủ đầu tư bảo quản, lưu trữ cả bản giấy và file mềm để khi có điều kiện tiếp tục đầu tư). Đối với kế hoạch trung hạn 2014-2015 (dự kiến trình HĐND tỉnh tại kỳ họp tháng 7-2013): Yêu cầu tập trung cân đối vốn cho các dự án hoàn thành còn thiếu vốn, dự án đang thi công dở dang cần phải hoàn thành và khối lượng nợ đọng của công trình phải đình hoãn. Chỉ xem xét bổ sung công trình mới sau khi đã cân đối đủ vốn cho các nhóm công trình nêu trên.
Đặt trong bối cảnh sau khi phân cấp một số địa phương khá khó khăn về nguồn lực, số lượng công trình, dự án khá lớn, vì vậy Sở Kế hoạch và Đầu tư đã có tham mưu UBND tỉnh về hỗ trợ “một cục” để địa phương chủ động phân bổ hợp lý và tiếp tục triển khai đối với những công trình quan trọng. Mức hỗ trợ theo nguyên tắc: Hỗ trợ các dự án do tỉnh quyết định đầu tư trước thời điểm phân cấp có cơ cấu vốn hỗn hợp đã hoàn thành trước thời điểm phân cấp (ngày 1-1-2012) còn thiếu vốn (khoảng 268 tỷ đồng).
Điều quan trọng nhất để thực hiện được việc cắt giảm, đình hoãn, giãn tiến độ các dự án, công trình phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, vì lợi ích chung để nguồn lực đầu tư đạt hiệu quả cao nhất.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lan Hương
