(Phó Giám đốc Sở Công nghiệp, kiêm giám đốc Trung tâm Khuyến công tỉnh Đoàn Duy Hà trao đổi với PV Báo Quảng Ninh)
+ Trung tâm Khuyến công (thuộc Sở Công nghiệp) được thành lập theo quyết định của UBND tỉnh ngày 8-7-2005. Sau gần hai năm kể từ ngày thành lập, đến nay hoạt động của Trung tâm như thế nào, thưa ông?
- Đúng là Trung tâm được thành lập theo Quyết định số 2284/QĐ-UB ngày 8-7-2005 của UBND tỉnh, nhưng nó thực sự đi vào hoạt động cũng chỉ mới hơn một năm nay thôi. Và trong thời gian ấy, Trung tâm đã làm được khá nhiều việc. Ngay sau khi ổn định tổ chức, Trung tâm đã đề nghị cho thành lập mạng lưới cán bộ khuyến công cấp huyện, ký hợp đồng với một số cộng tác viên có năng lực để triển khai những công việc cần thiết phục vụ công việc phát triển công nghiệp nông thôn theo chức năng. Đồng thời, năm 2006, cũng là năm đầu tiên được UBND tỉnh và Bộ Công nghiệp cấp hỗ trợ kinh phí khuyến công cho các dự án phát triển công nghiệp nông thôn. Với 30 dự án (tổng vốn đầu tư hơn 90 tỷ đồng) kinh phí khuyến công của tỉnh và quốc gia hỗ trợ 850 triệu. Như vậy kinh phí khuyến công từ ngân sách nhà nước đã tạo nên “cú hích” quan trọng, thu hút được một lượng vốn lớn của xã hội và doanh nghiệp đầu tư cho phát triển công nghiệp và TTCN ở các vùng nông thôn trong tỉnh. Nhưng vấn đề quan trọng hơn là Trung tâm đã và đang hoạch định chiến lược thực hiện chương trình phát triển công nghiệp nông thôn của tỉnh trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài trên địa bàn. Theo đó, công tác quản lý, cấp phát kinh phí khuyến công chỉ là một mảng công việc trong những công việc quan trọng của Trung tâm mà thôi…
+ Vậy còn những công việc quan trọng khác là gì, thưa ông?
- Như tên gọi của nó, Trung tâm Khuyến công ra đời là nhằm mục đích hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển CN, TTCN nông thôn. Đây là một chủ trương lớn của Đảng và nhà nước ta trong giai đoạn CNH-HĐH hiện nay. Với mục đích ấy, ngoài việc chịu trách nhiệm quản lý, cấp phát nguồn kinh phí khuyến công do ngân sách nhà nước cấp hỗ trợ, Trung tâm còn có những nhiệm vụ khác cũng không kém phần quan trọng; đó là tạo ra các mô hình, các “điểm nhấn” về công nghiệp ở các địa bàn nông thôn, thu hút các nguồn vốn đầu tư trong nước và nước ngoài vào công nghiệp nông thôn; làm các dịch vụ khuyến công như quảng bá, giới thiệu, làm thương hiệu, tư vấn đào tạo, cung ứng thiết bị vật tư cho các cơ sở công nghiệp v.v. Trong đó đặc biệt ưu tiên cho những dịch vụ công nghiệp ở vùng nông thôn. Hiện tại, những hoạt động này ở Trung tâm khuyến công tuy có được đề cập tới nhưng nhìn chung vẫn còn rất yếu; từ đó cho thấy còn rất nhiều việc cần phải làm thì mới thúc đẩy được nó phát triển tương xứng với yêu cầu thực tiễn đặt ra…
+ Ông có thể nói cụ thể hơn…?
- Chẳng hạn như việc xây dựng các mô hình công nghiệp nông thôn, xoá các “vùng trắng” công nghiệp ở các địa bàn nông thôn trong vài năm trở lại đây được tỉnh hết sức quan tâm. Đã có một số dự án phát triển công nghiệp đang và sẽ được triển khai ở những vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi, hải đảo v.v. như dự án làm miến dong, dự án sản xuất gạch ngói ở xã vùng cao Đồng Tâm (Bình Liêu), dự án chế biến nông-lâm sản ở xã Đạp Thanh (Ba Chẽ), dự án xây dựng cụm điểm công nghiệp làng nghề Hưng Học ở xã Nam Hoà (Yên Hưng), hay việc xây dựng mô hình khôi phục ngành cơ khí phục vụ nông nghiệp nông thôn ở xã Bình Khê (Đông Triều), ở xã Tiền An (Yên Hưng), xây dựng xưởng sản xuất mây, tre đan ở xã Cộng Hoà (Cẩm Phả), nâng cao chất lượng cho thương hiệu nước mắm Cái Rồng (Vân Đồn) v.v. Có thể coi những mô hình này như những “điểm nhấn”trong quá trình phát triển công nghiệp nông thôn đã thực hiện ở Quảng Ninh trong hơn một năm qua. Tuy nhiên, cũng chỉ mới thế thôi, còn nhìn chung, chúng tôi vẫn chưa khai thác được nhiều tiềm năng về nhân lực, vật lực ở nông thôn để phát triển công nghiệp tại chỗ… Có nhiều lý do, trong đó có một lý do mà tôi cho là khá quan trọng; đó là việc các chủ dự án muốn đầu tư vào các vùng nông thôn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi, hải đảo khó khăn... Họ rất cần số vốn lớn, trong khi đó kinh phí hỗ trợ theo chính sách khuyến công được rấtít và thủ tục cấp phát, thanh quyết toán thì phức tạp…
+ ý ông muốn nói đến khoản kinh phí hỗ trợ khuyến công từ ngân sách Nhà nước của tỉnh và của Bộ Công nghiệp?
- Đúng thế! Nhưng tôi nói vậy không phải là để “kêu” tỉnh và nhà nước tăng thêm khoản kinh phí này. Dẫu sao đây vẫn chỉ là khoản kinh phí hỗ trợ có tính chất động viên, khích lệ, tạo điều kiện thêm thôi mà. Nhưng vấn đề là ở chỗ bên cạnh sự hỗ trợ kinh phí có mức độ ấy, công tác khuyến công của tỉnh cần làm thế nào năng động hơn thì mới có hiệu quả…
+ Nghĩa là phải làm như thế nào, thưa ông?
- Nói thực, đây là điều chúng tôi đang rất trăn trở. Nó liên quan đến nhiều vấn đề, về mặt tổ chức, con người, về phương thức hoạt động v.v. của công tác khuyến công nói chung, của Trung tâm Khuyến công nói riêng. Trong khuôn khổ cuộc trao đổi này, tôi không thể nói một cách đầy đủ, cặn kẽ được. Nhưng tựu trung lại là hoạt động khuyến công không thể thụ động, cứ trên “rót” cho đồng vốn ngân sách nào thì xem xét rồi cấp phát cho các dự án đồng vốn ấy là xong, mà phải năng động hơn. Chẳng hạn như tại sao không có ý tưởng tạo ra một nguồn vốn của Trung tâm, có thể là vốn vay, để hoạt động? Tôi cho rằng muốn Trung tâm Khuyến công thực sự phát huy tốt vai trò, chức năng của mình thì phải có thực lực, sao cho nguồn vốn hỗ trợ khuyến công của Trung tâm ngày một lớn, nhưng trong đó chỉ có một tỷ lệ nhất định do ngân sách Nhà nước cấp còn phần lớn trong tổng kinh phí hoạt động phải do Trung tâm khai thác từ các nguồn ngoài ngân sách thì hoạt động của Trung tâm mới đạt được yêu cầu! Có người cho ý tưởng này là “không tưởng”, nhưng tôi nghĩ nó hoàn hoàn có cơ sở thực tế để thực hiện…
+ Vì sao, thưa ông?
- Vì như tôi nói ở trên, ngoài chức năng quản lý, cấp phát kinh phí hỗ trợ khuyến công, Trung tâm còn có thể làm các dịch vụ khuyến công, tức là dịch vụ công nghiệp nông thôn. Nếu hoạt động này tiến hành tốt, một mặt sẽ tạo điều kiện giúp các doanh nghiệp có điều kiện hơn khi triển khai các dự án phát triển công nghiệp nông thôn, khai thác, thu hút các nguồn vốn vào lĩnh vực này; mặt khác, Trung tâm sẽ có thêm nguồn thu đáng kể, và từ nguồn thu này lại tiếp tục mở rộng, phát triển các hoạt động khuyến công một cách hiệu quả hơn lên… Để làm được như vậy, quy mô của Trung tâm khuyến công cấp tỉnh không thể như hiện nay mà phải lớn hơn, sao cho nó vừa là một đơn vị sự nghiệp, lại vừa là một doanh nghiệp! Tất nhiên, đây cũng mới chỉ là ý tưởng, nhưng tôi tin vào tính hiệu quả của nó trong việc thực hiện mục tiêu phát triển công nghiệp nông thôn trong giai đoạn hiện nay…
+Xin cám ơn ông!
