Trong Hội nghị tổng kết 5 năm (2000-2005) “phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” ở Quảng Ninh, Ban chỉ đạo đã đề ra mục tiêu tổng quát cho giai đoạn 2006-2010 là: “Đưa phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá phát triển mạnh mẽ và đạt chất lượng cao, rút ngắn thời gian theo lộ trình Quảng Ninh trở thành tỉnh Công nghiệp vào năm 2015, sớm hơn lộ trình toàn quốc 5 năm”. Từ mục tiêu này cho thấy Quảng Ninh đã có nhiều giải pháp và thu được kết quả trong việc xây dựng con người, mà Nghị quyết Trung ương 5 của Đảng đề ra.
Góp phần vào việc phấn đấu đưa Nghị quyết của Đảng trở thành hiện thực sinh động qua các phương tiện truyền thông, một số tác giả đã tâm huyết với việc xây dựng con người Quảng Ninh mới, năng động. Các tác giả đã có sự đồng thuận ở việc đặt vấn đề tìm hiểu bản sắc người Quảng Ninh là cần thiết bổ ích. Đây là công việc tiến hành công phu và rất cần có sự khẳng định của nhiều người, nhất là các nhà khoa học. Có tác giả bằng sự trải nghiệm của mình trước thực tế, đã đi đến khẳng định: Người Quảng Ninh có những đức tính tiêu biểu là văn minh, hiện đại và chứng minh những đức tính đó.
Ở đây cũng xuất hiện sự chưa đồng thuận chẳng hạn, có người đưa ra các điệu hát văn, quan họ, chèo, ví dặm, hò bài chòi... rồi đặt vấn đề: “Vậy Quảng Ninh có làn điệu gì đóng góp vào kho tàng văn học nghệ thuật Việt Nam”? Theo tôi người đặt câu hỏi trên đã có sự lầm lẫn. Bởi vì, bản sắc dân tộc nói chung còn được đặc trưng bởi các phương thức biểu hiện khác. Đó là tiếng nói, chữ viết, tâm lý, phong tục tập quán, cảm nghĩ và cả những hình thức nghệ thuật truyền thống v.v... Từ đó mà không thể lấy “râu ông nọ, cắm cằm bà kia” được một khía cạnh khác, khi nói về người Quảng Ninh, dù đó là những người có mặt ở Quảng Ninh do tăng cơ học thì cũng đều là những người tự nguyện đến Quảng Ninh. Trên cái nền tự nguyện đó, những người tới sống, lao động, học tập, công tác trên đất Quảng Ninh đều từng bước, tiến tới hoàn toàn thích ứng với mảnh đất này. Chính sự thích ứng (hay như cách nói bây giờ là hoà nhập) nên lớp lớp người tới đây mới ổn định và phát triển. Những cư dân ấy, đương nhiên mang trong mình rất nhiều sắc thái Quảng Ninh. Và rõ ràng, khi muốn tìm bản sắc riêng của họ, không nhất thiết phải về tận gốc gác quê hương bản quán? Như khi tìm hiểu về bản sắc người Trà Cổ, không lẽ cứ phải về Hải Phòng và tìm hiểu bản sắc người Hà Nam (Yên Hưng) thì về Hà Nội sao?
Ngày nay hàng vạn công nhân, nông dân từ nhiều tỉnh, thành phố đến lao động tại Quảng Ninh. Bản thân họ đã tựthích ứng, hoà nhập, vươn lên làm chủ nhà máy, làm chủ ruộng đồng, như là một công nhân, nông dân quê Quảng Ninh thực thụ. Về quê họ, tìm hiểu bản sắc rõ ràng là không ổn, nhất là có người thuộc thế hệ thứ ba, thứ tư là hậu duệ của những người đến Quảng Ninh từ xưa xa...
Hiện tại, nước ta có 54 dân tộc anh em chung sống. Trong nền văn hoá Việt Nam, hàm chứa bản sắc của tất cả các dân tộc anh em đó, tạo nên sự phong phú đa dạng trong sự thống nhất bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam. Tìm ra, giữ gìn và phát huy bản sắc của mình là chúng ta chăm lo cho sự trường tồn, phát triển của quê hương đất mỏ, trong sự trường tồn và phát triển của cả dân tộc.
