(Đồng chí Đặng Thị Thanh Thủy, Phó Giám đốc Sở LĐ,TB&XH, trao đổi với PV Báo Quảng Ninh)
- Thưa đồng chí, được biết chủ đề của Tháng hành động vì trẻ em năm nay là “Chung tay giúp sức vì trẻ em nghèo”. Vậy xin đồng chí cho biết vài nét về ý nghĩa, mục tiêu của nó nói chung trong tình hình hiện nay?
- Với chủ đề “Chung tay giúp sức vì trẻ em nghèo”, Tháng hành động vì trẻ em năm 2009 hướng đến việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể và toàn xã hội đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; thúc đẩy phong trào toàn xã hội tham gia bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em nói chung và trẻ em nghèo nói riêng; tạo điều kiện cho trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, vượt qua khó khăn, nhất là trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế hiện nay, để các em có thêm điều kiện học tập, phát triển cả về thể chất và tinh thần, thực hiện tốt nhất các quyền cơ bản của trẻ em; tạo môi trường, sân chơi lành mạnh, bổ ích, an toàn, thu hút và tập hợp trẻ em tham gia các hoạt động xã hội, vui chơi giải trí, ôn tập trong dịp hè, phòng chống xâm hại, tai nạn thương tích, ngược đãi, bạo hành trẻ em v.v.. Các hoạt động trong Tháng hành động vì trẻ em phải được tổ chức và triển khai đồng bộ, sâu rộng từ tỉnh đến cơ sở, đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả và phù hợp với tâm lý lứa tuổi của trẻ em; huy động được các nguồn lực xã hội để tổ chức các hoạt động nhằm hỗ trợ, giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em nghèo, xây dựng các công trình, dịch vụ phúc lợi cho trẻ em; vận động ủng hộ Quỹ bảo trợ trẻ em.
- Ở Quảng Ninh, thực trạng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt cụ thể như thế nào? Và nếu so sánh với các tỉnh, thành khác trong cả nước thì vấn đề “nóng” nhất hiện nay ở Quảng Ninh là gì?
- Trong những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em nói chung, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói riêng, ở Quảng Ninh đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhận thức của các cấp, các ngành, các tổ chức kinh tế - xã hội và các tầng lớp nhân dân ngày càng được nâng cao. Trẻ em các dân tộc của tỉnh về cơ bản đã được bảo đảm các quyền theo quy định của pháp luật; trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được quan tâm, chăm sóc và được nhận trợ cấp xã hội. Ngoài ra, các em còn được quan tâm, chăm sóc dưới nhiều hình thức, như được đỡ đầu, trợ cấp, khám sức khoẻ, phẫu thuật miễn phí v.v.. Mặc dù vậy, hiện nay thực trạng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt ở Quảng Ninh vẫn đang có những dấu hiệu đáng lo ngại. Số trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt còn cao; tình hình tội phạm xâm hại trẻ em, buôn bán trẻ em, trẻ em vi phạm pháp luật, trẻ em nhiễm HIV/AIDS còn diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng... Đây thực sự là những vấn đề “nóng” cần được giải quyết trong thời gian trước mắt...
- Trước thực trạng ấy, công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói riêng trên địa bàn tỉnh hiện nay có những mặt được và chưa được cụ thể ra sao?
- Như tôi đã nói ở phần trên, những năm qua, tỉnh ta đã tập trung nhiều nỗ lực trong việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em và đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận. Nhiều mục tiêu chính trong chương trình hành động quốc gia Vì trẻ em Việt Nam giai đoạn 2001-2010, Quảng Ninh đã đạt và vượt so với mục tiêu quốc gia. Đặc biệt, Quảng Ninh là địa phương duy nhất trong cả nước ban hành được Nghị quyết chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (từ năm 1997 đến 2010)...
Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn những mặt tồn tại cần khắc phục. Về một góc độ nào đó, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp chính quyền cơ sở đối với công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em còn mang tính thời điểm, thiếu tính chiến lược, đồng bộ và đồng đều giữa các vùng, miền. Một số kết quả đạt được trong công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói riêng chưa thực sự bền vững. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ cho trẻ em hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế vì định mức trợ cấp xã hội còn thấp. Việc xã hội hóa công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và phát triển các dịch vụ tư vấn, chăm sóc trẻ em còn nhiều hạn chế, các cơ sở bảo trợ giúp đỡ trẻ em trên địa bàn tỉnh hiện vẫn còn ít; nhiều đối tượng trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt chưa tiếp cận được với các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ... Đây là những vấn đề mà Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh hiện đang rất trăn trở và đang tích cực chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương tìm cách tháo gỡ, khắc phục trong thời gian tới.
- Và để làm được điều đó, những biện pháp mà tỉnh đã và đang tiến hành nhằm giúp đỡ trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trong giai đoạn hiện nay như thế nào, thưa đồng chí?
- Trợ giúp trẻ em nghèo chính là tạo môi trường xã hội, dịch vụ xã hội thuận lợi, đặc biệt là môi trường pháp lý, để mọi trẻ em đều có cơ hội được phát triển. Trong đó đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao dân trí để người dân có năng lực sản xuất, phát triển kinh tế, tăng thu nhập cho gia đình. Đồng thời nâng cao điều kiện được tiếp cận với thông tin, kiến thức để chăm sóc, nuôi dạy trẻ. Vì vậy, phải tiến hành các biện pháp tuyên truyền, tác động mạnh đến việc nâng cao nhận thức của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, gia đình, cộng đồng và chính bản thân trẻ em.
Trẻ em luôn gắn liền với hoàn cảnh cụ thể của môi trường gia đình, xã hội. Những hoạt động giúp đỡ trẻ em nghèo phải được đặt trong mối quan hệ với chương trình phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là chương trình xóa đói, giảm nghèo một cách bền vững. Nhận thức như vậy, để giải quyết có hiệu quả vấn đề này, Sở LĐ-TB&XH đã tham mưu cho UBND tỉnh kiện toàn Ban chỉ đạo Chương trình xoá đói giảm nghèo, phân công trách nhiệm cho 24 thành viên của Ban chỉ đạo, đôn đốc các địa phương trong tỉnh thực hiện chương trình giảm nghèo; chỉ đạo các ngành, địa phương triển khai thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các chính sách, dự án đối với hộ nghèo, xã nghèo v.v.. Và như tôi đã nói, tháng 4 vừa qua, Tỉnh uỷ đã thông qua Chương trình bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt của tỉnh đến năm 2015. Đây là bước tiến quan trọng, có ý nghĩa chiến lược trong công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung, trẻ em nghèo nói riêng, của tỉnh những năm tới. Theo đó, nhiều chính sách, biện pháp chưa phù hợp với thực tiễn sẽ được ngành LĐ-TB&XH nghiên cứu, đề xuất để điều chỉnh nhằm làm tăng tính hiệu quả của nó; đồng thời tạo điều kiện khuyến khích mạnh mẽ hơn nữa việc xã hội hóa công tác chăm sóc trẻ em, nhất là với trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt hiện nay... Tôi nghĩ, nếu chúng ta tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện Chương trình này một cách đồng bộ, cụ thể, sâu sát từ tỉnh đến các cơ sở thì chắc chắn vấn đề này sẽ được cải thiện hơn rất nhiều...
-Xin cảm ơn đồng chí!
