Mươi năm trở lại đây, khi cuộc vận động xây dựng gia đình văn hoá, xây dựng làng, khu phố văn hoá trên địa bàn tỉnh đã được triển khai rộng khắp thì không ít người đã đặt câu hỏi: “Tại sao Quảng Ninh vẫn chưa triển khai xây dựng doanh nghiệp văn hoá?”.
Cho mãi tới gần đây, trên Báo Quảng Ninh cuối tuần, ra ngày 13-01-2008, có tác giả đã nêu vấn đề: “Cần sớm ban hành tiêu chuẩn xây dựng doanh nghiệp văn hoá”. Chúng tôi hoan nghênh ý kiến trên và với tinh thần “dân bàn”, xin có một số ý kiến về việc xây dựng tiêu chuẩn doanh nghiệp văn hoá. Trước hết, một doanh nghiệp văn hoá phải là doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định và phát triển, trên cơ sở đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp và người lao động, phần đóng góp cho Nhà nước cần được doanh nghiệp đảm bảo, đúng kỳ, đủ số, thực hiện hài hoà “ba lợi ích” Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động. Thứ hai, doanh nghiệp văn hoá thể hiện ở chỗ đời sống văn hoá tinh thần của cán bộ, công nhân trong doanh nghiệp lành mạnh, ngày càng phong phú, mọi thành viên trong doanh nghiệp được nghe đài, đọc báo, xem truyền hình, xem biểu diễn nghệ thuật, vui chơi giải trí, tham quan du lịch, tham gia các lễ hội truyền thống, lễ hội dân gian, hoạt động luyện tập, thi đấu thể dục thể thao. Doanh nghiệp có tủ sách, phòng truyền thống, hội trường sinh hoạt, hội họp cho các đoàn thể quần chúng. Đời sống tinh thần lành mạnh còn ở chỗ từng bước các thành viên trong doanh nghiệp nâng mình lên đáp ứng những đòi hỏi của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá và giao lưu hội nhập kinh tế thế giới. Ngoài ra, phải đảm bảo tuyệt đại đa số các hộ gia đình trong doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn gia đình văn hoá; các khu tập thể đạt tiêu chuẩn là khu tập thể văn minh.
Sự lành mạnh trong đời sống văn hoá của doanh nghiệp còn ở chỗ các công trình văn hoá được tôn tạo, bảo vệ. Trong doanh nghiệp không có người có hành vi tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan v.v... không có người tàng trữ, sử dụng sách báo, băng đĩa nhạc, băng đĩa hình có nội dung đồi truỵ, bạo lực, phản động...
Tiêu chuẩn thứ ba của doanh nghiệp văn hoá là ở đó phải có môi trường cảnh quan xanh - sạch - đẹp. Tiêu chuẩn này đặt ra cho các doanh nghiệp là sản xuất kinh doanh phải đi đôi với bảo vệ môi trường sống. Chú ý môi trường sống bao gồm môi trường tự nhiên, không khí, tiếng ồn, nước thải v.v... trong quá trình sản xuất đều không thể vượt quá các giới hạn quy định.
Cuối cùng, doanh nghiệp văn hoá phải là doanh nghiệp nghiêm chỉnh thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước. Doanh nghiệp phải tạo dựng cho mọi thành viên ý thức gương mẫu thực hiện, tiến tới vận động mọi thành viên trong gia đình, thực hiện các chính sách, pháp luật của nhà nước như: Dân số - Kế hoạch hoá gia đình, xoá đói giảm nghèo, phòng chống HIV/AIDS, giữ gìn trật tự an ninh, thực hiện các quy định của luật lệ an toàn giao thông v.v...
Cùng với việc đề ra 4 tiêu chuẩn xây dựng doanh nghiệp văn hoá, cũng cần lưu ý là không áp đặt mà thực hiện nguyên tắc dân chủ, tự nguyện, để cán bộ, công nhân các doanh nghiệp phấn đấu góp phần xây dựng quê hương vùng mỏ Quảng Ninh giàu đẹp. Việc xây dựng doanh nghiệp văn hoá cần được tiến hành thường xuyên, liên tục, kiên trì vận động các doanh nghiệp để phong trào thực chất hơn, thiết thực đem lại lợi ích cho doanh nghiệp, cho người lao động và Nhà nước. Tỉnh Quảng Ninh đã định kỳ 5 năm một lần tổng kết phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”. Trước đây chỉ biểu dương các gia đình văn hoá tiêu biểu, các làng bản, khu phố văn hoá xuất sắc. Thiết nghĩ, tới đây nên bổ sung thêm nội dung biểu dương các doanh nghiệp văn hoá điển hình, làm cho phong trào do Đảng khởi xướng và lãnh đạo với quy mô rộng lớn và sâu sắc hơn. Tính chất của việc xây dựng doanh nghiệp văn hoá có ý nghĩa quan trọng nên nhất thiết cần được đặt dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, sự quản lý của chính quyền cơ sở, cùng với sự phối hợp một cách đồng thuận của các ngành, các giới trong doanh nghiệp và địa phương nơi doanh nghiệp đứng chân.
