Mấy hôm trước anh bạn tôi đưa vợ về quê, do ngẫu hứng thế nào phóng xe vượt tốc độ cho phép nên bị xử phạt hành chính. Cứ tưởng anh sẽ bực bội, phàn nàn này khác. Vậy mà không, gặp tôi anh bảo:
- Này, tớ mất 300 ngàn tiền phạt nhưng bù lại, được một bài học hay ông ạ!
Tôi hỏi chuyện gì, anh đáp: - Chuyện… cải cách hành chính!
- Nhưng không phải hành chính công đâu! Mà là "hành chính" của "cò" cơ! - Bạn tôi nói - Ông biết không, mấy ông làm cải cách hành chính nói "trên trời, dưới biển" làm gì, cứ xem các "cò" người ta giải quyết công việc cũng học được khối điều chứ chẳng chơi!
Và anh kể, hôm anh tới làm thủ tục nộp phạt, hỏi thăm vòng vo mãi mới tìm được người trực tiếp giải quyết công việc. Sau khi lôi ra đủ các giấy tờ trình cho cô nhân viên, cô ấy xem xong, bảo vẫn thiếu, phải có bản tự kiểm điểm cá nhân nữa! Đang lúng túng bởi không có giấy, bút, với lại thật ngại khi ngồi ở giữa chốn công đường viết kiểm điểm (…) thì có người vỗ vai:
- Chưa có bản kiểm điểm hả? Ra quán nước kia kìa!
Bà bán nước xởi lởi: - Bản kiểm điểm in ấn đàng hoàng rồi; bút đây, chú chỉ việc khai từng mục vào đó! Mà cái chú này, phải ghi cụ thể vi phạm lỗi gì, vi phạm ở đâu nữa chứ! Các chú cứ vội vội vàng vàng, đến khi đi nộp tiền người ta lại hoạnh họe mất thời gian…
Bà ta cứ thế hướng dẫn cho tôi rất tỷ mỷ, cụ thể, xong rồi gọi luôn một thanh niên chạy xe ôm đứng gần đó: - Có người cần đi nộp tiền phạt ở kho bạc đấy!
Tớ nhớm mông định đứng dậy thì bà chủ quán nói ngay: -Anh cứ ngồi uống nước! Kho bạc cách đây 6, 7 cây số, tội gì mất tiền xe ôm. Cứ đưa giấy tờ cậu ấy đi làm cho!
Tớ hỏi có lâu không, bà chủ quán đáp: - Chỉ 15-20 phút là cùng.
Cũng được! Tớ bèn gọi một chai "trà xanh không độ", ngồi nhâm nhi. Được một lúc thì thấy một người đàn ông chạy ra, cũng mua một bản kiểm điểm và cũng lại được bà chủ quán chỉ vẽ cho như với mình lúc nãy. Xong rồi thấy bà ta gọi điện thoại cho cậu xe ôm, đọc vanh vách tên tuổi, biên bản xử lý vi phạm, biên lai thu tiền v.v... của ông ta. Rồi tiếp theo lại có một người nữa, một người nữa… Tớ sốt ruột: - Ôi thế thì đến bao giờ cậu ấy mới về được! Bà chủ quán đáp: -Không sao đâu! Chủ yếu mất thời gian đi lại, còn thủ tục ở kho bạc, cậu ấy quen rồi nên làm nhanh thôi mà!
Đúng như bà ta nói, chừng độ hơn 20 phút thì cậu xe ôm về. Anh ta trả lại tớ giấy tờ, biên lai thu tiền… Tớ hỏi hết bao nhiêu, bà chủ quán bảo: -300 ngàn tiền phạt cộng với 50 ngàn "lệ phí dịch vụ", còn tiền trà nước thì… miễn phí!
Cũng như vậy, với ba người kia, họ chỉ phải đưa bản tự kiểm điểm, cộng hóa đơn và nộp "lệ phí" như tôi, rồi nhận từ cậu xe ôm biên lai thu tiền là xong…
- Đấy, ông thấy chưa, các “cò" giải quyết thủ tục hành chính gọn lẹ không?
Tôi gật gù: - Chuyện hay đấy! Nhưng với ông thì dẫu sao cũng đủ giấy tờ, còn ba vị khách kia chỉ qua điện thoại của bà chủ quán mà kho bạc cũng giải quyết, e là sai nguyên tắc… Mình phải đưa chuyện này lên báo mới được!
- Ấy, ông viết thế nào thì viết, nhưng đừng làm người ta "bịt" mất dịch vụ này thì lại khổ mấy anh đến nộp phạt như tớ! - Anh bạn tôi giẫy nẩy.