(Nguyễn Thanh Nam, sinh viên khoa Điện lực viễn thông, trường Đại học Điện lực, giải Nhì cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên và nhi đồng toàn quốc-2007, trò chuyện với PV Báo Quảng Ninh).
Nguyễn Thanh Nam đang tiếp tục hoàn thiện chiếc máy hàn lưỡi cưa của mình.
- Nghe nói chiếc máy hàn lưỡi cưa mà Nam tham gia cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên và nhi đồng toàn quốc năm 2007 đã được Hội đồng Quỹ Vifotex đánh giá cao về tính ứng dụng trong thực tiễn của nó. Vậy ý tưởng của Nam khi làm công trình này là gì?
+ Cũng chẳng có gì đặc biệt! Gia đình em có một xưởng mộc, nhỏ thôi, ở ngay trong làng. Em vẫn thường giúp bố em làm việc tại xưởng. Nếu anh ở trong nghề này, anh sẽ thấy việc hàn những lưỡi cưa tốn nhiều thời gian như thế nào; có khi thợ phải nghỉ hàng tiếng đồng hồ “ngồi chơi xơi nước” để chờ việc vì lưỡi cưa gặp sự cố sứt, mẻ… Thường thì các thợ hàn chỉ hàn thủ công, từng chiếc một. Và em nghĩ: -Liệu có cách nào để “tự động hoá”, cùng một lúc hàn được nhiều lưỡi cưa không nhỉ? ý tưởng này đến với em từ hồi đang học lớp 10 cơ, nhưng em loay hoay mãi vẫn không biết làm như thế nào! Cho đến năm lớp 11, em mới bắt đầu làm thử một cái máy hàn lưỡi cưa! Gọi là máy cho… oai, chứ thực ra nó chỉ là những chiếc ổn áp đã có sẵn được cải tiến đi một chút cho phù hợp mà thôi! Và như anh biết đấy, cái này em đã đem đi tham dự cuộc thi Sáng tạo năm 2006 và được Hội đồng giám khảo cho giải Khuyến khích…
- Thế còn cái máy hàn lưỡi cưa thứ hai mà Nam tham dự giải Sáng tạo năm 2007? Có phải nó được hoàn thiện hơn dựa trên cơ sở chiếc máy mà Nam đã làm?
+ Nói vậy kể cũng đúng, vì nó đều xuất phát từ ý tưởng “tự động hoá”; nhưng về tính chất thì hai cái gần như khác nhau hoàn toàn! Cái lần trước, như em đã nói với anh, mạch điện của nó khá đơn giản, chỉ hơi phức tạp một chút ở phần căn chỉnh. Còn ở cái sau, thiết kế mạch điện em sử dụng là mạch logic, hơi phức tạp...
- Theo mình hiểu thì đây là những kiến thức vật lý chưa được dạy trong chương trình phổ thông. Vậy vì sao Nam lại biết để áp dụng cho công trình của mình?
+ Em học “mót” của một người hàng xóm. Anh ấy là thợ sửa chữa đồ điện trong làng. Nhiều lần đến xưởng, em đều để ý xem anh ấy làm như thế nào! Thấy em tò mò, thích tìm hiểu, anh ấy đã dạy cho em một số kiến thức về điện, trong đó có việc thiết kế mạch điện logic mà em đã áp dụng khi làm cái máy hàn lưỡi cưa lần sau...
- Trong quá trình làm công trình này, có lúc nào Nam gặp phải khó khăn hay không?
+ Về tiền mua vật tư thì không khó mấy, vì “tổng vốn đầu tư” chỉ khoảng 5, 6 trăm ngàn đồng; mỗi khi cần cái gì thì mới mua, mỗi lần một ít nên cũng không thành vấn đề! Nhưng khó nhất chính là việc thiết kế mạch điện mà em vừa nói với anh! Em làm xong phần khung của máy rồi mà cứ loay hoay mãi chưa thiết kế mạch điện như thế nào. Thậm chí đã định bỏ cuộc, nhưng lại tiếc, chẳng lẽ đem đống vật tư... bán sắt vụn à? Với lại, mọi người bảo em là thằng bướng bỉnh, không làm thì thôi, đã làm cái gì là làm đến cùng... Kể cũng đúng! (cười).
- Hiện tại, chiếc máy hàn lưỡi cưa của Nam đã được sử dụng chưa, ít nhất là ở xưởng mộc của bố em?
+ Chưa anh ạ! Vì nó được hoàn thành chỉ trước ngày em lên trường đại học một vài hôm nên chỉ mới cho chạy thử thôi! Dự định của em là sẽ tiếp tục hoàn thiện hơn nữa để có thể sử dụng một cách dễ dàng, tiện lợi nhất...
(Từ chuyện chiếc máy hàn lưỡi cưa, câu chuyện giữa chúng tôi chuyển sang việc học hành, thi cử v.v. của Nam. Nam kể cho tôi nghe khá nhiều về cuộc sống mới mẻ của em ở trường đại học. Nam bảo ngay từ hồi học phổ thông, em đã mê... điện! Và vì thế nên khi chọn trường, nguyện vọng của em là được vào học Điện lực...).
- Vậy dự định của Nam sau khi học xong đại học là gì?
+ Trước mắt em sẽ cố gắng học cho thật tốt để khi ra trường có cái bằng “có giá” nhất; sau đó sẽ tìm một chỗ làm đúng với công việc chuyên môn mà em yêu thích này! Tốt nhất là ở Quảng Ninh, bởi em chỉ muốn những gì mình có thể làm được thì “ưu tiên số một” là dành cho quê hương!
- Còn hiện tại, Nam có dự định sáng tạo gì không?
+ Bây giờ thì em đã quá tuổi để tham dự cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên và nhi đồng rồi! Nhưng chắc chắn em vẫn sẽ tiếp tục suy nghĩ để làm một cái gì đó trong khả năng có thể. Bởi tìm hiểu, khám phá những điều mới mẻ chính là niềm vui thích nhất của em mà!
Nam cười, nói với tôi như vậy! Và trong mắt chàng sinh viên mới nhập trường này, tôi thấy ánh lên vẻ tự tin, niềm say mê khám phá...
