Chỉ còn hơn chục ngày nữa, ngày 1-1-2007 tới, Luật Luật sư sẽ bắt đầu có hiệu lực. Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình đổi mới và hoàn thiện thể chế về các hoạt động bổ trợ tư pháp nói chung, hoạt động luật sư nói riêng.
Luật Luật sư gồm 9 chương, với 94 điều, quy định một cách toàn diện, đầy đủ và chặt chẽ về luật sư và hành nghề luật sư, về thù lao và chi phí, tiền lương theo hợp đồng lao động đối với luật sư; về tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư v.v... Đặc biệt, Luật còn quy định về việc hành nghề của tổ chức luật sư và luật sư nước ngoài tại Việt Nam; đây là một trong nhiều điểm rất mới so với Pháp lệnh Luật sư trước đây. Cũng như vậy, Luật Luật sư còn cho phép luật sư được đại diện ngoài tố tụng cho khách hàng để thực hiện các công việc có liên quan đến pháp luật. Điều này làm tăng thêm đáng kể quyền của luật sư trong hành nghề, giúp gắn kết hơn quan hệ luật sư với khách hàng, thông qua đó luật sư sẽ giúp khách hàng một cách hiệu quả hơn rất nhiều...
Việc ban hành Luật Luật sư, một văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao, thay thế cho Pháp lệnh Luật sư năm 2001, nhằm điều chỉnh thống nhất các hoạt động trong lĩnh vực này, sẽ tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi và tin cậy cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh, thương mại trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế; đồng thời góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân một cách có hiệu quả hơn. Và tất nhiên, trong môi trường như vậy, việc hành nghề của luật sư sẽ có nhiều thuận lợi hơn, được pháp luật bảo hộ một cách đầy đủ và toàn diện hơn. Nhưng mặt khác, cũng từ đó, yêu cầu đòi hỏi về trình độ nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp, sự năng động, sáng tạo v.v... của các luật sư sẽ lớn hơn. Hay nói cách khác, Luật Luật sư mở ra những cơ hội thuận lợi cho các luật sư trong quá trình hành nghề, nhưng đồng thời cũng đặt các luật sư trước những thách thức nghiệt ngã khi phải cạnh tranh với các tổ chức luật sư khác, kể cả các tổ chức luật sư nước ngoài hành nghề tại Việt Nam.
Nhìn lại thực tế hoạt động luật sư ở Quảng Ninh, có thể thấy rằng càng ngày đội ngũ luật sư Quảng Ninh càng phát triển mạnh mẽ hơn; một số luật sư có kinh nghiệm bước đầu đã tỏ ra năng động, sớm nắm bắt được tình hình thực tiễn để điều chỉnh hoạt động theo hướng phù hợp yêu cầu đổi mới. Từ đó, về một mức độ nào đó, đã ít nhiều khẳng định được mình trong quá trình hành nghề luật sư. Tuy nhiên, nếu nhìn một cách tổng thể, hoạt động luật sư Quảng Ninh hiện nay vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của xã hội, nhất là trong quá trình hội nhập quốc tế. Đây là một thực tế mà ngay cả ở các tỉnh, thành phố lớn của nước ta cũng đang lúng túng. Theo đánh giá của những chuyên gia trong ngành, trong số gần 4.000 luật sư hiện đang hành nghề tại Việt Nam, số luật sư có đủ những tố chất cần thiết theo tiêu chuẩn quốc tế (như trình độ ngoại ngữ, sự hiểu biết về luật pháp quốc tế, kỹ năng hành nghề...) chỉ đếm trên đầu ngón tay. Và vì thế, trong thời điểm hiện nay, đặt ra yêu cầu này với đội ngũ luật sư Quảng Ninh có thể là hơi sớm, không thực tế! Song lại phải thấy rằng, Quảng Ninh hiện đang là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế động lực ở phía Bắc; với những đặc điểm về điều kiện địa lý, kinh tế, xã hội v.v... rất thuận lợi cho quá trình hội nhập quốc tế, nhất là khi nước ta đã là thành viên của WTO. Trong bối cảnh như vậy, nếu các luật sư Quảng Ninh vẫn hoạt động theo “lề thói” cũ mà không thay đổi, trước hết là về nhận thức, tư duy, thì e sẽ khó tồn tại. Luật Luật sư, về một mặt nào đó, có thể nói là đã mở ra theo hướng đưa các tổ chức hành nghề luật sư xích lại gần với các loại hình doanh nghiệp, coi các tổ chức hành nghề luật sư như một loại hình doanh nghiệp đặc biệt; như vậy, cũng như các nhà doanh nghiệp trong các lĩnh vực kinh doanh khác, các luật sư sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh nghiệt ngã trong cơ chế thị trường. Lúc ấy, liệu với mặt bằng chung về năng lực trình độ như hiện tại, đội ngũ luật sư Quảng Ninh có “đối đầu” được, chưa nói là với các tổ chức luật sư nước ngoài, mà ngay với các luật sư tỉnh ngoài như Hà Nội, Hải Phòng v.v...? Và liệu có đáp ứng được nhu cầu hỗ trợ về tư pháp của nhân dân, cũng như của các tổ chức kinh tế, xã hội v.v... sẽ ngày càng cao trên địa bàn? - Đây là vấn đề mà ngành Tư pháp Quảng Ninh cũng như Đoàn Luật sư Quảng Ninh cần nhìn nhận, xem xét một cách nghiêm túc ngay từ lúc này. Nếu không, hoạt động luật sư, một lĩnh vực luôn đồng hành với sự phát triển của xã hội, sẽ bị tụt hậu; các luật sư Quảng Ninh sẽ mãi vẫn chỉ “loay hoay” trong “ao” mà chẳng thể vươn được ra “biển lớn”...
