(Ông Lâm Văn Vinh, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến du lịch Quảng Ninh, trò chuyện với PV Báo Quảng Ninh)
“-Thực ra, điều này không phải là mới. Trong Luật du lịch và cả trong nhiều văn bản pháp luật liên quan đến du lịch khác nữa, cũng đã đề cập về nội dung hoạt động xúc tiến du lịch một cách rất rõ ràng, đầy đủ và chặt chẽ. Tuy nhiên, tôi vẫn muốn nhấn mạnh: Hoạt động xúc tiến du lịch không đơn thuần chỉ là quảng bá về du lịch; không chỉ mỗi việc mang cái tốt đẹp mà mình vốn có “đi khoe” với thiên hạ để mời gọi họ tới vùng đất của mình…” – Khi tôi đặt vấn đề tìm hiểu về hoạt động xúc tiến du lịch ở Quảng Ninh hiện nay, ông Lâm Văn Vinh đã “rào đón” ngay từ đầu như vậy!
- Vậy thì hoạt động xúc tiến du lịch cần hiểu như thế nào mới đầy đủ, thưa ông?
+ Theo Luật du lịch (có hiệu lực từ 1-1-2006), hoạt động xúc tiến du lịch bao gồm 4 nội dung cơ bản; một là, tuyên truyền, giới thiệu rộng rãi về đất nước, con người Việt Nam, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, di tích cách mạng, di sản văn hoá, công trình lao động sáng tạo của con người, bản sắc văn hoá dân tộc cho nhân dân trong nước và cộng đồng quốc tế; hai là, nâng cao nhận thức xã hội về du lịch, tạo môi trường du lịch văn minh, lành mạnh, an toàn, phát huy truyền thống mến khách của dân tộc; ba là, huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển các đô thị du lịch, khu du lịch, điểm du lịch đa dạng, độc đáo, có chất lượng cao, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc trong cả nước, từng vùng và từng địa phương; phát triển kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch, đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch. Và bốn là, nghiên cứu thị trường du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch phù hợp với thị hiếu khách du lịch; tuyên truyền, giới thiệu sản phẩm du lịch…
Như vậy, ta có thể thấy hoạt động tuyên truyền, quảng bá chỉ là một trong nhiều nội dung của xúc tiến du lịch. Ấy là chưa kể ngay cả việc tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu du lịch cũng không hoàn toàn theo nghĩa hẹp, là cứ “tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại” thì đã hay, đã hiệu quả. Trong xúc tiến du lịch, việc làm thế nào để nâng cao nhận thức xã hội về du lịch, làm thế nào để huy động tối đa các nguồn lực đầu tư phát triển du lịch và việc tìm hiểu, nghiên cứu thị trường để từ đó có những sản phẩm du lịch phù hợp v.v... cũng rất quan trọng, nếu không nói đó là những nội dung cốt yếu nhất trong xúc tiến du lịch…
- Hoạt động xúc tiến du lịch nếu nói vậy thì bao hàm rất nhiều nội dung công việc. Trong khi đó, như tôi được biết, Trung tâm Xúc tiến du lịch Quảng Ninh chỉ có 9 cán bộ, nhân viên thì có vẻ hơi ít nhỉ? Làm sao “kham” nổi?
+ Ồ, không! Xúc tiến du lịch là hoạt động diễn ra trên nhiều cấp độ, có công tác xúc tiến du lịch ở tầm vĩ mô, của quốc gia, của tỉnh và có xúc tiến du lịch của các đơn vị, địa phương, doanh nghiệp v.v... Trung tâm xúc tiến du lịch Quảng Ninh khi mới thành lập (năm 2009) chỉ là một đơn vị với chức năng chủ yếu là tham mưu, cung cấp thông tin du lịch cho cơ quan chủ quản (Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch); đồng thời, ở một mức độ nào đó, tổ chức các hoạt động xúc tiến du lịch trong nước và nước ngoài. Sau đó, giữa năm 2010, khi Bộ cho triển khai dự án xây dựng Trạm vệ tinh ngân hàng dữ liệu văn hóa phi vật thể ở 15 tỉnh, thành (trong đó có Quảng Ninh) thì Trung tâm kiêm luôn chức năng Trung tâm thông tin và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể tại Quảng Ninh. Bởi xét cho cùng, đây cũng là một trong những hoạt động có ý nghĩa trong công tác xúc tiến du lịch mà!
- Với chức năng ấy, Trung tâm xúc tiến du lịch Quảng Ninh đã và đang tiến hành những công việc cụ thể như thế nào, thưa ông?
+ Như anh thấy đấy, Trung tâm mới thành lập chưa được bao lâu nên gần như nhiều phần việc chỉ đang trong giai đoạn chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị, ổn định về mặt nhân sự v.v... Những đóng góp của Trung tâm trong hoạt động này chưa có nhiều để nói! Tuy nhiên, điều quan trọng là việc cho ra đời Trung tâm này, cũng như việc hoạch định hướng đi cho nó trong hiện tại và tương lai đã là một sự đáng ghi nhận của tỉnh và ngành về hoạt động xúc tiến du lịch. Từ nhiều năm trước, Quảng Ninh đã được đánh giá là địa phương năng động trong hoạt động tuyên truyền quảng bá cho du lịch; năm 2002, Sở Du lịch đã thành lập Trung tâm quảng bá và xúc tiến du lịch (có điều, vì nhiều lý do, Trung tâm chưa thành một đơn vị độc lập mà chỉ là một bộ phận của văn phòng Sở). Tiếp đó, năm 2003, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước đăng cai tổ chức “Năm du lịch Việt Nam”; rồi sau đó là việc tổ chức Lễ hội du lịch Hạ Long - Quảng Ninh thường niên, với lễ hội Carnaval rất sôi động, hấp dẫn, mà nay đã thành “thương hiệu” của du lịch tỉnh nhà… Tất cả những hoạt động đó cho thấy Quảng Ninh đã có ý thức xúc tiến du lịch từ khá sớm. Tuy nhiên, dẫu sao, những năm đó, hoạt động xúc tiến du lịch vẫn mới chủ yếu là tuyên truyền, quảng bá cho du lịch. Nhiều nội dung trong xúc tiến du lịch chưa được quan tâm thúc đẩy…
- Những nội dung đó là gì vậy, thưa ông?
+ Như tôi đã nói ở trên, ngoài tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu về đất nước, con người, phong tục, tập quán văn hóa v.v... của nước ta nói chung, Quảng Ninh nói riêng, xúc tiến du lịch còn bao hàm cả việc làm thế nào để nâng cao nhận thức xã hội về du lịch, làm thế nào để huy động tối đa nguồn lực phát triển các đô thị du lịch, khu du lịch, điểm du lịch đa dạng, độc đáo, có chất lượng cao, mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc v.v... Đây là những mặt chúng ta còn hạn chế nhiều, trong khi nó lại là yêu cầu rất quan trọng nhằm phát triển du lịch bền vững…
- Ông có thể nói cụ thể hơn?
+ Tôi lấy ví dụ, chẳng hạn như việc chúng ta vẫn thường phàn nàn rằng lượng khách du lịch đến Quảng Ninh cao nhưng thời gian họ lưu trú lại không lâu; rồi là việc họ “tiêu ít tiền” khi đi du lịch Quảng Ninh v.v... Đó có một phần hạn chế là do chúng ta làm xúc tiến du lịch chưa thực tốt. Du lịch xét cho cùng là sự dịch chuyển nhằm tìm kiếm cảm xúc mới lạ về một vùng đất nào đó. Cái cảm xúc mới lạ ấy hay hay dở, đọng lại trong lòng họ lâu hay chỉ thoáng qua, phụ thuộc vào nhiều yếu tố: cảnh quan, môi trường, hành vi ứng xử của người bản địa v.v... Vậy nên anh thử tưởng tượng xem, nếu trong khung cảnh tuyệt vời của Hạ Long mà du khách lại bắt gặp những đống rác trôi nổi trên vịnh, hoặc bực mình hơn khi chính họ bị lừa, bị “chặt chém” khi mua hàng v.v... thì “cảm xúc mới mẻ” về vùng đất này sẽ là như thế nào? Liệu nó có làm họ muốn trở lại lần sau không? Nói vậy để thấy việc “đi khoe” những cái tốt đẹp (như cảnh quan, di tích, danh thắng v.v...) rất cần; song còn cần hơn là việc tự chính chúng ta phải xây dựng những “cái tốt đẹp” trước đã; chứ không phải chúng ta cứ tìm mọi cách “đậy” cái “xấu xa” lại. Bởi, chẳng thể “đậy” được đâu! Nó lồ lộ hàng ngày ra đấy mà!
- Quả là công việc xúc tiến du lịch mà tạo được những thay đổi về nhận thức của cộng đồng như vậy thì thực tốt. Nó sẽ là động lực cho sự phát triển du lịch một cách bền vững, lâu dài. Nhưng thưa ông, với chức năng của mình, Trung tâm xúc tiến du lịch Quảng Ninh liệu có thể vươn lên để đóng vai trò là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này không?
+ Ồ, đây là một câu hỏi không dễ trả lời. Bởi như tôi nói rồi đấy, xúc tiến du lịch có hiệu quả hay không phụ thuộc nhiều yếu tố, ở nhiều cấp độ; trong khi đó, đơn vị chúng tôi mới thành lập chưa được bao lâu, còn nhiều tồn tại và hạn chế lắm. Tuy nhiên, với sự quan tâm tạo điều kiện của tỉnh và của ngành, chúng tôi sẽ cố gắng làm hết khả năng để hoàn thành trách nhiệm được giao. Tôi chỉ có thể nói được thế thôi!
- Xin cảm ơn ông và mong rằng hoạt động xúc tiến du lịch của Quảng Ninh sẽ ngày một phát triển mạnh mẽ, hiệu quả hơn!
Trung Luận (thực hiện)
