(Đồng chí Đinh Hải Trường, Phó phòng Nghiệp vụ -Văn hóa, Sở VH-TT&DL, trao đổi với PV Báo Quảng Ninh)
Đồng chí Đinh Hải Trường
- Đây cũng là một phần rất quan trọng trong Dự án quy hoạch tổng thể các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn Quảng Ninh mà chúng tôi đang xây dựng. Hiện tại, chúng ta mới chỉ có hai di tích lịch sử về Bác đã được xếp hạng; đó là khu di tích lịch sử ở Cô Tô (được xếp hạng cấp quốc gia) và khu di tích lịch sử ở xã đảo Ngọc Vừng (được xếp hạng cấp tỉnh). So với một số tỉnh, thành khác là ít; nhưng bên cạnh đó, chúng ta lại có rất nhiều những nhà bia lưu niệm ghi dấu ấn những lần Bác về thăm Quảng Ninh. Tất cả những di tích ấy, dù đã được xếp hạng hay chưa được xếp hạng, đều là những di sản quý mà chúng ta cần gìn giữ, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị trong cuộc sống hiện tại…
- Với hai di tích lịch sử về Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Cô Tô và Ngọc Vừng, công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của chúng hiện nay như thế nào?
- Đây là hai khu di tích đã được xếp hạng, vì thế vấn đề bảo tồn, tôn tạo được tỉnh và Nhà nước quan tâm đầu tư nhiều. Đặc biệt là khu di tích lịch sử ở Cô Tô. Khu di tích này, do ý nghĩa quan trọng của nó, từ nhiều năm trước, đã được Nhà nước đầu tư tôn tạo khá tốt. Không những thế, hiện tại UBND huyện Cô Tô còn đang là chủ một dự án lớn nhằm xây dựng khu di tích này tương xứng với tầm cỡ của nó. Còn khu di tích lịch sử ở xã đảo Ngọc Vừng, UBND huyện Vân Đồn cũng đang trong quá trình lập dự án xây dựng, tôn tạo lại… Tôi nghĩ, việc xây dựng, tôn tạo các khu di tích này theo hướng vừa bảo tồn vừa phát huy giá trị của chúng là một việc làm rất cần thiết trong thời điểm hiện nay; nhất là với Quảng Ninh, một tỉnh có thế mạnh về phát triển du lịch…
- Anh có thể nói cụ thể hơn…?
- Tôi nghĩ, việc trân trọng gìn giữ, bảo tồn những di sản về Bác trên địa bàn là trách nhiệm và bổn phận của chúng ta; nó thể hiện tình cảm kính yêu của chúng ta đối với Bác; điều đó thì ai cũng nhận thức được. Thế nhưng, vấn đề bảo tồn bao giờ cũng phải đi cùng với việc phát huy giá trị của nó. Với các di sản văn hóa khác như đền, chùa, miếu mạo v.v.. có vẻ như việc phát huy giá trị của nó trong hoạt động du lịch “cởi mở” hơn. Như khu di tích Yên Tử hay khu di tích Đền Cửa Ông v.v.. chẳng hạn; mỗi năm đón hàng triệu lượt du khách đến thăm… Còn các di tích lịch sử về Bác ở Cô Tô hay Ngọc Vừng thì lượng khách đến hàng năm chưa đáng là bao. Tất nhiên, điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, nhất là do cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch ở các địa phương này chưa đáp ứng được yêu cầu. Song, trong đó cũng một phần do nhận thức của chúng ta nữa. Tôi thấy với các di tích lịch sử cách mạng ở Quảng Ninh nói chung, di tích lịch sử về Chủ tịch Hồ Chí Minh nói riêng, khi nói đến việc phát huy giá trị của nó, hình như chúng ta mới chỉ chú ý đến tác dụng về mặt tuyên truyền, giáo dục đạo đức (điều này tất nhiên là rất quan trọng và cần thiết rồi!); nhưng bên cạnh đó vẫn cần phát huy giá trị của nó về mặt kinh tế, như thúc đẩy các hoạt động dịch vụ du lịch, tham quan v.v.. chẳng hạn. Vấn đề này lâu nay vẫn chưa thực sự được chú trọng đúng mức…
- Điều này cũng dễ hiểu thôi, bởi di tích lịch sử về Bác mang một ý nghĩa khác với các di tích lịch sử văn hóa như đền, chùa, miếu mạo v.v.. Không lẽ lại “biến” các khu di tích này thành các điểm du lịch mang tính chất lễ hội như ở Yên Tử, Cửa Ông v.v.. hay sao?
- Tôi không nói thế! Vấn đề ở đây là cách khai thác các giá trị của di tích như thế nào cho hiệu quả. Chưa nói đến hai khu di tích quan trọng là Cô Tô và Ngọc Vừng, ngay các khu lưu niệm về Bác, như ở Tuần Châu (TP Hạ Long), Trà Cổ (TP Móng Cái) và nhiều nhà bia nữa ở Đông Triều, Yên Hưng v.v.. nếu ta biết cách khai thác thì hiệu quả thúc đẩy du lịch vẫn rất tốt. Chẳng hạn, khu du lịch Tuần Châu hay khách sạn Hạ Long v.v.. là những nơi Bác từng nghỉ ở đó. Nếu như căn phòng Bác từng nghỉ được tôn tạo, nó có thể thành điểm tham quan, thậm chí có thể làm một “phòng nghỉ đặc biệt” cho du khách được lắm chứ! Tôi nghĩ điều đó hoàn toàn không làm mất đi giá trị tinh thần của di tích, không những thế nó còn làm cho di tích có ý nghĩa hơn. Tất nhiên, làm gì thì làm nhưng vẫn phải theo một quy hoạch tổng thể thống nhất, không làm phá vỡ cảnh quan, không làm ảnh hưởng đến yêu cầu về mặt bảo tồn di sản theo đúng quy định…
- Xin cảm ơn anh về cuộc trao đổi này!
