(Thạc sĩ Trần Đình Khải, Công ty Than Mạo Khê, trò chuyện với PV Báo Quảng Ninh)
Tốt nghiệp Đại học Mỏ - Địa chất năm 2002, về nhận việc tại Công ty Than Mạo Khê, ban đầu Trần Đình Khải được điều xuống lao động trực tiếp, làm thợ chống cuốc lò; sau một năm thì chuyển lên Phòng Kỹ thuật công nghệ và Môi trường của Công ty. Và ở đây, chỉ sau 3 năm công tác, anh đã có 17 sáng kiến, cải tiến có giá trị, nhiều năm liên tục được Tổng Liên đoàn Lao động cấp “Bằng lao động sáng tạo” và được đề bạt làm Phó trưởng phòng. Năm 2006, anh được bình chọn là 1 trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu của cả nước. Năm 2009, tại Hội thi sáng tạo trẻ của tỉnh, Trần Đình Khải (lúc này đã hoàn thành chương trình thạc sĩ) lại lập thêm "chiến công" mới, anh đạt giải nhất Hội thi này...
- Với bản "trích ngang" khá ấn tượng như vậy, Khải tự thấy mình có phải là "người may mắn" trên con đường sự nghiệp không?
+ Vâng, em nghĩ (Khải sinh năm 1980, ít tuổi hơn tôi nên trong cuộc trò chuyện, Khải luôn xưng em và gọi tôi là anh) em là "người may mắn"! Năm 1998, em thi đỗ cùng lúc vào hai trường đại học là Mỏ - Địa chất và Kinh tế quốc dân. Thú thực em muốn vào Kinh tế quốc dân hơn, nhưng cả nhà đều bảo, nhà mình chỉ là gia đình nông dân, không có "thế thần" gì, học Kinh tế quốc dân thì sau này khó xin việc; học Mỏ - Địa chất rồi về Quảng Ninh cho gần nhà... Thế là chọn Đại học Mỏ - Địa chất. Nhưng rồi sau khi vào trường, nhất là khi đã trở thành một kỹ sư mỏ, em cảm thấy sự chọn lựa hơi "miễn cưỡng" ấy hóa ra lại rất phù hợp với em. Rồi sau này cũng thế, em có cảm giác rất nhiều cái ngẫu nhiên lại là những cơ hội tốt cho em phấn đấu...
- Cả việc là một kỹ sư nhưng khi về nhận công tác, Công ty đã điều ngay xuống làm thợ chống cuốc lò ư?
+ Điều đó cũng là may mắn chứ anh! Tất nhiên, làm thợ chống cuốc ở dưới lò thì vất vả, cực nhọc hơn ngồi trên văn phòng, nhưng nếu một kỹ sư mỏ mà không có ngày nào làm thợ chống cuốc thì sẽ rất khó để nắm bắt công việc. Thậm chí em nghĩ thời gian một năm làm thợ chống cuốc đã giúp em rất nhiều trong việc thực hiện thành công các sáng kiến cải tiến kỹ thuật khi về công tác tại Phòng Kỹ thuật những năm sau đó. Em hiểu cụ thể, tường tận hơn những mặt tích cực, những mặt hạn chế về tính năng của một thiết bị hay quy trình công nghệ đang được áp dụng chẳng hạn; nhưng còn một điều quan trọng khác mà nếu không trực tiếp làm, chỉ xuống lò "để xem" thôi sẽ không thể nhận ra, ấy là tâm tư tình cảm của người thợ khi họ làm việc trong điều kiện cụ thể. Thường trước khi bắt tay vào thực hiện một sáng kiến cải tiến nào đó, ngoài giá trị làm lợi về mặt kinh tế cho Công ty, em luôn tự hỏi, nó sẽ giúp gì cho người thợ chống cuốc để họ đỡ vất vả hơn, ít nguy hiểm hơn...
- Là một “cây sáng kiến" trong thời gian công tác ở Phòng Kỹ thuật công nghệ và Môi trường của Công ty Than Mạo Khê những năm từ 2003-2008, Khải có thể "bật mí" với bạn đọc về "bí quyết thành công" của mình được không?
+ Em chẳng có ... "bí quyết" gì cả! (cười). Như em nói ban đầu đó, em là người may mắn mà. Em nói vậy là bởi không ai tự dưng nghĩ ra được sáng kiến cả, phải có cơ hội; chẳng hạn như Công ty giao cho trực tiếp phụ trách một công trình nào đó, thế rồi trong quá trình thực hiện, mình mới thấy chỗ này, chỗ kia chưa hợp lý, không phù hợp thực tế sản xuất tại đơn vị mình v.v... Từ đó, suy nghĩ tìm tòi để khắc phục cái mặt bất hợp lý ấy. Tất nhiên, muốn tìm được lời giải cho bài toán mình đặt ra thì cần có kiến thức và sự say mê công việc. Không có hứng thú với công việc thì không có sáng kiến, cải tiến đâu, em nghĩ vậy!
(Tôi đề nghị Khải kể cho nghe về những sáng kiến mà anh được Tổng Liên đoàn Lao động cấp "Bằng lao động sáng tạo", những khó khăn trong quá trình thực hiện, cũng như những giá trị của nó trong thực tiễn v.v... Anh đã "liệt kê" ra khá nhiều, nhưng với sự hiểu biết chuyên ngành Mỏ - Địa chất quá lơ mơ của một người "ngoại đạo" như tôi, nghe cứ như "vịt nghe sấm". Chỉ biết mỗi năm anh có ít nhất là 3-4 sáng kiến. Như năm 2006, năm Trần Đình Khải được Trung ương Đoàn bình chọn là 1 trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quốc, anh đã có 7 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, làm lợi cho Công ty hàng trăm triệu đồng. Trong đó, có 2 sáng kiến: Đề xuất phương án để lại trụ bảo vệ lò dọc vỉa than cho thượng đá, rút ngắn thời gian thu hồi than tiết kiệm vật tư, đảm bảo an toàn tại vỉa 7 Tây xuyên vỉa 56-I tầng -25/+30, và sáng kiến đề xuất thăm dò lò dọc vỉa than cúp 7 Đông mức +30 vỉa 7 Tây xuyên, vỉa 56-I tầng -25/+30 diện sản xuất nằm ngoài thiết kế và khai thác tận thu than bằng công nghệ khai thác buồng thượng bắn rút lò dọc vỉa phân tầng... Đây là những sáng kiến sau đó không chỉ được áp dụng ở Công ty Than Mạo Khê mà cả ở một số công ty sản xuất than hầm lò khác trong Tập đoàn...).
- Mình được biết năm 2009, đang là Phó trưởng phòng Kỹ thuật của Công ty Than Mạo Khê, Khải đã xin và được cấp trên đồng ý cho chuyển về công tác tại Công ty Than Hạ Long. Vì sao điều kiện môi trường làm việc đang thuận lợi như vậy mà bạn lại ra đi?
+ Thú thật, việc em xin chuyển đổi công tác hoàn toàn không phải do Công ty Than Mạo Khê, nơi em công tác trước đây, đã làm điều gì đó khiến em không hài lòng. Cũng như vậy, về phần em, em cũng đã làm việc rất tốt, không có gì để Công ty phàn nàn cả. Thế nhưng em nghĩ, ở đâu cũng đều là làm việc trong ngành than cả, đều là môi trường thợ mỏ cả. Trong khi đó, ở nơi mới sẽ thuận lợi hơn cho vợ và con em. Vậy nên em đã làm đơn xin chuyển... Theo em nghĩ, việc mình chọn cho mình một chỗ làm mới phù hợp với điều kiện cụ thể của mình và gia đình mình cũng là điều bình thường, chẳng có gì phải vân vi cả! Vấn đề là ở chỗ ở nơi mới anh có phát huy hết khả năng, nhiệt tình cho công việc hay không, ấy mới là điều quan trọng!
- Và từ khi chuyển công tác về Công ty Than Hạ Long, Khải có cảm thấy môi trường làm việc ở đây phù hợp với mình không?
+ Rất mừng là có anh ạ! Em hiện đang là chuyên viên Phòng Dự án của Công ty. Và như em đã nói với anh ở trên, hồi xưa khi thi vào đại học, em đã muốn theo học Đại học Kinh tế quốc dân nhưng rồi lại chuyển sang Đại học Mỏ - Địa chất. Nay ở Phòng Dự án, em vừa được làm chuyên môn về kỹ thuật mỏ, lại vừa làm chuyên môn về kinh tế... Vậy là coi như không học Đại học Kinh tế quốc dân nhưng nay vẫn được làm trong lĩnh vực này! Tóm lại là được cả hai...(cười).
- Còn việc sáng kiến cải tiến thì sao? Liệu môi trường mới có thể giúp bạn tiếp tục phát huy sở trường này như hồi còn làm chuyên về kỹ thuật không?
- Tất nhiên mỗi nơi có những đặc thù khác nhau. Khi đang là một cán bộ chuyên về kỹ thuật, điều kiện để có những sáng kiến cải tiến chắc chắn là nhiều hơn. Nhưng ngay trong lĩnh vực kinh tế, trong quá trình làm các dự án, cũng không phải không có những cơ hội để mình đưa ra những ý tưởng, những sáng kiến nhằm thay đổi đề án theo hướng hiệu quả hơn, có lợi hơn trong việc đầu tư, thi công công trình v.v... Mặt khác, cái này cũng rất quan trọng, ấy là trong môi trường mới này em có điều kiện để thử sức mình trong một lĩnh vực mà trước đó em chưa được làm quen. Nó sẽ giúp em có sự hiểu biết đầy đủ hơn, toàn diện hơn về công việc khai thác mỏ trên cả hai mặt, kỹ thuật công nghệ và kinh tế! Điều này thật cần thiết cho những cán bộ, kỹ sư trẻ như chúng em nếu muốn vươn lên...
- Xin cảm ơn Khải về cuộc trò chuyện cởi mở và chân thành này! Chúc bạn đạt được những mơ ước của mình!
