Dáng người dong dỏng, gương mặt cương nghị, gặp bà lần nào cũng thấy bà vội vã, tất bật với công việc, với những dự định mới mẻ. Bà đã từng nhận giải thưởng Phụ nữ Việt Nam; Ngôi sao Việt Nam và là 1 trong 8 doanh nhân tiêu biểu của tỉnh Quảng Ninh năm 2006… Người mà tôi muốn nói đến ở đây là bà Hà Thị Vinh, Tổng Giám đốc Công ty Gốm sứ Quang Vinh (Công ty hiện có hai nhà máy sản xuất gốm sứ, một ở thôn Bát Tràng, xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội; một ở Mạo Khê, Đông Triều, Quảng Ninh). Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 13-10, PV Báo Quảng Ninh có cuộc trò chuyện với bà...
+ Tôi sinh ra ở Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội, một làng quê ven sông Hồng. Quê tôi không có đất ruộng mà chỉ có nghề làm gốm. Cả gia đình nội ngoại tôi đều theo nghề gốm. Từ nhỏ tôi đã quen thuộc, gắn bó với công việc của thợ gốm. Và lớn lên thì tôi theo nghề của cha ông mình để lại. Thời bao cấp cuộc sống của người dân làm gốm quê tôi vô cùng vất vả. Tất cả bà con trong làng đều làm ở công ty hợp doanh, ăn lương nhà nước trả, với đồng lương ít ỏi cuộc sống rất khó khăn. Học xong phổ thông tôi được nhận vào làm tại Công ty gốm Bát Tràng. Tại đây tôi làm đủ việc từ lao động chân tay đến làm việc tại các phòng, ban. Những năm tháng làm việc ở đây đã giúp ích cho tôi rất nhiều trong sự nghiệp phát triển sau này. Đến năm 1989 khi cơ chế thị trường mở, tôi thấy đấy là một cơ hội rất tốt cho mình. Gia cảnh nhà tôi hồi đó hết sức khó khăn, ông xã là thương binh bị chấn thương sọ não trong kháng chiến chống Mỹ, 3 đứa con còn rất nhỏ. Thế là tôi đành xin giám đốc cho về nghỉ theo chế độ 176 để phát triển kinh tế gia đình. Số tiền tôi lĩnh được chỉ đủ mua một chiếc xe đạp. Tôi quyết tâm thành lập một tổ hợp sản xuất gồm 6 lao động, vừa làm chủ, vừa làm lao động. Với vốn kinh nghiệm tích luỹ được trong những năm tháng làm việc tại Công ty cộng với sự giúp đỡ của bạn bè, tôi đã tìm được thị trường xuất khẩu sản phẩm gốm của tổ hợp sang nước ngoài. Lúc đầu là Lào, sau đó là Italia, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc... Tổ hợp của tôi dần lớn mạnh. Đến năm 1994, tôi mua được 3.000m2 và thành lập Công ty TNHH Gốm sứ Quang Vinh. Từ một tổ hợp có 6 cán bộ, công nhân, đến nay Công ty có khoảng 600 cán bộ, công nhân viên với 2 nhà máy sản xuất. Bây giờ thị trường xuất khẩu chính của chúng tôi đã mở rộng từ Mỹ, Nhật bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Pháp, Đức, Thụy Điển, Bzaxin... Nói chung con đường trở thành doanh nhân của tôi cũng nhiều gian nan nhưng tôi cũng nhận được nhiều điều may mắn, nhất là từ năm 2001, khi tôi nhận mặt bằng đầu tư ở Quảng Ninh để xây dựng nhà máy, mở rộng cơ sở sản xuất...
- Tại sao, khi mở rộng sản xuất của nhà máy, bà không chọn nơi khác gần Hà Nội hơn để thuận tiện cho việc đi lại mà lại chọn Đông Triều là nơi để đầu tư phát triển Công ty?
- Năm 1998, sau một chuyến đi dự triển lãm hàng gốm sứ ở nước ngoài về, tôi nhận thấy mình cần phải đầu tư vào dây chuyền sản xuất, mở rộng nhà máy thì mới có thể phát triển được. Công ty phải sản xuất những thứ mà thị trường đang cần chứ không phải là những thứ mình đang có. Đầu tiên, tôi cũng có ý định xây dựng nhà máy tại Hưng Yên, nhưng sau đó vấp phải một số khó khăn về giải phóng mặt bằng, an ninh trật tự không ổn định v.v.. Cũng may, vào năm 2000, tôi nhận được lời mời đầu tư từ lãnh đạo huyện Đông Triều. Tôi đánh giá rất cao lời mời gọi này và nhận thấy, Đông Triều là địa phương có trữ lượng nguyên liệu đất sét rất dồi dào, được xếp vào hàng đẹp nhất ở Việt Nam. Hơn nữa, có một vị trí địa lý hết sức thuận lợi cả về đường sông lẫn đường bộ, là cửa ngõ của vùng di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Bên cạnh đó, Đông Triều đã tồn tại một làng nghề sản xuất gốm sứ từ rất lâu. Với tâm niệm “buôn có bạn, bán có phường”, tôi nghĩ là tương lai sau này sẽ phát triển rất tốt và quyết định đầu tư xây dựng nhà máy tại đây. Và đến bây giờ quyết định của tôi đã hoàn toàn đúng đắn.
- Bà có thể cho biết, sự phát triển của nhà máy Gốm Quanh Vinh trong giai đoạn hiện nay?
+ Trong dự án ban đầu của tôi khi xây dựng nhà máy gốm Quang Vinh là 8,7 tỷ đồng. Nhưng hiện nay tôi đã đầu tư trên 50 tỷ đồng. Công ty đã giải quyết việc làm cho gần 400 lao động ở tại địa phương, trong đó trên 80% là lao động nữ. Cuối năm 2007, chúng tôi đã xây dựng thêm một Trung tâm xúc tiến Thương mại và Du lịch tại đây. Trung tâm này là nơi giới thiệu, xúc tiến thương mại các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của hơn 20 làng nghề trong cả nước và là nơi để khách du lịch đến tham quan.
- Là một phụ nữ, theo bà thì chị em có những điểm mạnh và hạn chế gì trong khi là một doanh nhân?
- Ngày xưa các cụ thường bảo “thiếu đàn bà thì quạnh nhà quạnh bếp”, về mặt nào đó câu nói ấy cũng cho thấy một nét đặc trưng trong tính cách phụ nữ. Với chị em, làm một việc gì đó lúc nào cũng chỉ nghĩ rằng nó cẩn thận một tý, chỉn chu một tý, hơi chậm một tý cũng được nhưng phải an toàn. Theo tôi, điều đó là rất tốt nhưng ngược lại nó cũng là một điểm cản trở bước tiến nhanh của doanh nghiệp. Trong thực tế, một doanh nghiệp phát triển nhanh, nắm bắt được cơ hội thì doanh nhân phải có chút “máu liều”. Rất may tôi cũng có ít “máu liều” vì được thừa hưởng chút gien của gia đình bởi bố mẹ tôi đều là nhà buôn bán lớn. Mọi người thường bảo tôi là con nhà nòi. Tuy nhiên, phụ nữ cũng có những điểm mạnh mà họ có thể phát huy khi lãnh đạo một doanh nghiệp; trong ngoại giao đàm phán, họ thường kiên trì hơn cánh mày râu; bên cạnh đó, vì là phụ nữ nên họ có sự mềm mại trong giao tiếp, họ cũng nhận được nhiều sự ưu ái, chia sẻ hơn, nhất là các đối tác nước ngoài. Đó chính là những hành trang tốt để cho doanh nhân nữ đứng vững và phát triển…
- Tôi thực sự khâm phục với cường độ làm việc của bà. Là phụ nữ, lại phải thường xuyên đi lại giữa thủ đô Hà Nội và Quảng Ninh, bà vẫn còn thời gian để tham gia các công tác xã hội, như làm trong BCH Hiệp hội làng nghề Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Thủ công mỹ nghệ thành phố Hà Nội, trong Ban Thường trực của Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ của huyện Đông Triều v.v.. Thế đâu là thời gian bà dành cho gia đình?
+ Tôi tự hào rằng mình là người biết sắp xếp thời gian biểu rất hợp lý giữa công việc và nghỉ ngơi. Hơn nữa, bây giờ con cái tôi cũng trưởng thành hết rồi, tôi không phải dành nhiều thời gian cho gia đình. Tôi có 3 người con, con cả đã lập gia đình, cô thứ 2 học ở Anh về làm Phó tổng Giám đốc trông nom Công ty Gốm Bát Tràng tại Hà Nội, chủ yếu phụ trách về vấn đề thị trường. Còn cậu út thì sau 6 năm học tại Trường Đại học Gốm sứ ở Giang Tây Trung Quốc đã về nước và hiện đang làm Phó Giám đốc điều hành kỹ thuật, phụ trách sản xuất tại đây.
- Nghe nói, dạo này bà rất bận rộn với Trung tâm xúc tiến Thương mại và Du lịch làng nghề tại Quảng Ninh?
+ Quả đúng là như vậy, dạo này chúng tôi đang xây dựng khu chợ quê, ẩm thực ở đây. Mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng chúng tôi đã thu hút được rất nhiều du khách. Khu ẩm thực này chỉ hoạt động khoảng 3 tiếng vào buổi sáng chuyên phục vụ các món ăn truyền thống 3 miền của Việt Nam, như bún riêu cua, bún chả quạt, phở Hà Nội, xôi xéo gà... Tất cả các món ăn đều được thưởng thức trong một khung cảnh hết sức làng quê.
- Bà có thể cho biết đôi điều dự định của bà trong thời gian tới?
+ Tới này, tôi đang bàn với Hội Nghệ nhân Hà Nội, dành riêng một khu tầng 3 tại Khu giới thiệu sản phẩm hàng thủ công mỹ nghệ của công ty để giới thiệu toàn bộ những sản phẩm tinh hoa nhất, tác phẩm nghệ thuật được chế tác bởi các nghệ nhân. Mỗi sản phẩm sẽ được khoác vào đây một cái thương hiệu để giới thiệu về nghệ nhân đó. Với việc xúc tiến như hiện nay có thể cuối năm nay, gian hàng này sẽ đi vào hoạt động. Ngoài ra, chúng tôi cũng đang làm việc với một số Công ty Du lịch lữ hành trong nước để đón các đoàn khách du lịch nội địa và quốc tế đến tham quan.
- Tôi thấy, ngoài sản xuất gốm sứ ra, dường như bà rất quan tâm đến lĩnh vực phát triển du lịch. Đặc biệt là du lịch làng nghề?
+ Vâng, hiện nay chúng tôi đang đầu tư một dự án phát triển “Du lịch sinh thái làng nghề” tại huyện đảo Vân Đồn với diện tích khu đất rộng 5,6 ha, số vốn đầu tư khoảng 50 tỷ đồng. Hiện đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng. Chúng tôi dự định sẽ xây dựng một khu du lịch làng nghề thủ công mỹ nghệ tại đây với mục đích chính là để giới thiệu với du khách những tinh hoa của đất nước mình thông qua các sản phẩm thủ công mỹ nghệ.
- Xin cảm ơn bà và chúc bà gặt hái được nhiều thành công hơn nữa trong lĩnh vực kinh doanh!
