(Bà Nguyễn Thị Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh, trao đổi với phóng viên Báo Quảng Ninh)
Với thế giới thì như vậy, còn với Du lịch Quảng Ninh nói riêng, bà thấy chủ đề này có ý nghĩa như thế nào? Có “xa vời” quá không?
- Có “xa vời” quá không ư? Tôi nghĩ nếu trước đây thì có thể; bởi khi ấy nhận thức chung của chúng ta về mối nguy của hiểm hoạ biến đổi khí hậu vẫn còn hạn chế. Những tác động tiêu cực do hiệu ứng nhà kính, do hiện tượng trái đất nóng lên v.v. vẫn còn là chuyện khá mơ hồ. Thế nhưng, đến nay thì những cái đó đã là nhãn tiền; thực tế ai cũng thấy tình trạng thiên tai, lũ lụt, hạn hán, dịch bệnh v.v. liên miên trên thế giới cũng như ở Việt Nam chúng ta những năm gần đây có nguyên nhân sâu xa từ sự biến đổi khí hậu bất thường. Và với những người làm trong ngành du lịch, những tác động tiêu cực này lại càng dễ nhận thấy. Bởi lẽ, một khi phải đương đầu với những thiên tai, bão lũ, dịch bệnh v.v.. thì lượng khách du lịch sẽ giảm là điều tất yếu. Ngoài ra còn một điều rất quan trọng nữa là hoạt động du lịch luôn gắn với môi trường, muốn phát triển du lịch bền vững thì phải đảm bảo sự ổn định môi trường...ở đâu trên thế giới hay trong nước cũng vậy cả; với Quảng Ninh lại càng vậy vì du lịch Quảng Ninh cơ bản nhất là du lịch biển, gắn liền với những địa danh nổi tiếng như Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Trà Cổ, Vân Đồn v.v.. Nếu những nơi này bàu sự tác động của môi trường thì tất yếu sẽ làm cho hoạt động du lịch bị ảnh hưởng nặng nề...
Chính vì thế, tôi nghĩ việc phát động phong trào hưởng ứng Ngày du lịch thế giới năm nay với chủ đề “Du lịch: Phản ứng với thách thức thay đổi khí hậu!” là có ý nghĩa thiết thực và đúng thời điểm, không chỉ với thế giới mà thiết thực với ngay Quảng Ninh chúng ta.
- Có một “nghịch lý” là hoạt động du lịch càng sôi động thì môi trường càng bị tác động tiêu cực. Theo bà, “nghịch lý” này có xảy ra với Du lịch Quảng Ninh hay không? Và ở mức độ nào, có thực sự nghiêm trọng không?
- Anh nói rất đúng! Vấn đề này đang là một bức xúc đối với những người làm du lịch; ở Quảng Ninh lại càng bức xúc hơn, bởi cùng với việc du lịch ngày càng phát triển, dần trở thành ngành kinh tế mũi nhọn thì các ngành công nghiệp nặng như khai thác than, sản xuất VLXD v.v.. cũng rất phát triển. Trong bối cảnh ấy, việc bảo đảm cho môi trường không bị tác động, không bị ô nhiễm là cực kỳ khó khăn... Nói cách khác, cái mà anh gọi là “nghịch lý” giữa hoạt động du lịch và sự tác động tới môi trường vẫn đang diễn ra hằng ngày tại Quảng Ninh.
- Và để khắc phục “nghịch lý” này thì phải định hướng cho du lịch phát triển bền vững. Với tư cách là Chủ tịch Hiệp hội Du lịch, bà có nhận xét gì về sự phát triển của Du lịch Quảng Ninh những năm gần đây? Theo bà, trong công tác quản lý nhà nước về du lịch ở Quảng Ninh hiện nay có mặt nào được và mặt nào chưa được?
- Sự phát triển của du lịch những năm gần đây tại Quảng Ninh cũng đã có nhiều chuyển biến, hàng năm thu hút được hàng triệu lượt khách tham quan, hội nghị và nghỉ dưỡng. Phía cơ quan quản lý nhà nước cũng đã có những bước rất tích cực trong việc tạo điều kiện phát triển; đặc biệt là sự quan tâm đến việc bảo vệ cảnh quan môi trường tự nhiên, đầu tư xây dựng các dự án cây xanh, tạo môi trường thiên nhiên, khu vui chơi giải trí v.v. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những mặt hạn chế; chẳng hạn như việc xử lý nước thải đang rất bức xúc, cần giải quyết kịp thời; trong khi đó ngay ở khu du lịch Bãi Cháy đã có nhà máy xử lý nước thải nhưng tiến độ của dự án vẫn chậm và chưa đồng bộ; hay như việc cấp phép quá nhiều các nhà nghỉ và khách sạn nhỏ cũng đã ảnh hưởng đến việc quản lý, gây ra sự cạnh tranh không lành mạnh, giảm chất lượng dịch vụ...Từ đó làm mất lòng tin tới khách hàng.
- Còn về phía Hiệp hội, những năm qua đã có những việc làm gì nhằm vào mục tiêu bảo vệ môi trường, phát triển du lịch bền vững?
- Những năm qua Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh cũng đã có những hoạt động cộng đồng nhằm bảo vệ môi trường khá tích cực; chúng tôi đã thông qua các chi hội để triển khai tới các hội viên và khách du lịch về việc giữ cảnh quan môi trường; đối với chi hội Khách sạn thì chúng tôi thường xuyên gặp gỡ, trao đổi với các hội viên để thực hiện giữ gìn vệ sinh môi trường quanh khu vực khách sạn và hướng dẫn khách giữ vệ sinh chung trong khu du lịch. Hưởng ứng các phong trào “khách sạn xanh”, chúng tôi phối hợp với “Diễn đàn du lịch. Net” tổ chức buổi diễu hành với khẩu hiệu “ Hãy thay đổi hành vi ứng xử của bạn với cảnh quan môi trường”, tổ chức thu gom rác tại Khu du lịch bãi biển Bãi Cháy v.v.. Ngoài ra, chúng tôi cũng thường xuyên có các buổi giao lưu với các hiệp hội du lịch của các tỉnh, thành khác để cũng học hỏi kinh nghiệm và vận động các doanh nghiệp tỉnh bạn phối hợp tổ chức cho việc bình chọn “Vịnh Hạ Long là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới”...
- Được biết, ngày 27-9, Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch sẽ có cuộc Hội thảo: Hoạt động du lịch và sự tác động tới môi trường Vịnh Hạ Long! Nếu được mời tham luận tại hội thảo, bà sẽ nói về vấn đề gì? Vì sao bà lại chọn chủ đề ấy?
- Có rất nhiều các chương trình cần được quan tâm và giải quyết triệt để mà các cấp, các ngành đang thực hiện để giữ gìn vệ sinh môi trường. Tôi nghĩ rằng hiện nay môi trường tự nhiên đã và đang bị ô nhiễm, các dự án lấn biển không được quy hoạch tổng thể gây mất cảnh quan thiên nhiên, quản lý về tầu thuyền cũng không được thường xuyên và sát sao, hệ thống rác thải cũng chưa được xử lý triệt để, khách du lịch vẫn còn xả rác trực tiếp ra biển vì sự nhắc nhở của các thuyền trưởng chưa cao, chưa hết trách nhiệm. Quy hoạch đảm bảo phát triển chưa đồng bộ giữa các dịch vụ ăn, nghỉ, vui chơi giải trí...Tôi nghĩ đây là những vấn đề đáng quan tâm nhất hiện nay và vì thế, nếu được tham luận tại hội thảo, tôi sẽ đề cập vấn đề này!
- Cũng tại cuộc Hội thảo sẽ bàn thêm cả vấn đề tổ chức bình chọn “top five” (5 đơn vị làm du lịch tốt nhất của Quảng Ninh hằng năm). Bà có ý kiến gì về sáng kiến này?
- Theo tôi thì việc tổ chức bình chọn “ top five” (5 đơn vị làm du lịch tốt nhất của Quảng Ninh hằng năm) là một chương trình lớn và quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh. Hàng năm Hiệp hội Du lịch Việt Nam cũng có tổ chức cuộc bình chọn “top ten” trong cả nước; chỉ có điều các giải thưởng chủ yếu thuộc về các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Nha Trang; Quảng Ninh chưa có đơn vị nào được đứng trong “top ten” cả. Vì vậy, việc tổ chức bình chọn “top five” của riêng du lịch Quảng Ninh lần này là khởi đầu cho một bước đi mới nhằm tạo điều kiện, chất xúc tác cho các doanh nghiệp kinh doanh du lịch phát triển, cạnh tranh lành mạnh, mang lại uy tín, chất lượng và các dịch vụ tốt nhất tới khách du lịch. Với những tiêu chí mà Ban tổ chức đưa ra để bình chọn thì theo ý kiến của tôi, Ban tổ chức nên có những tiêu chuẩn và quy định riêng dựa trên toàn bộ các mặt, có số lượng phiếu tối thiểu, có thêm những giải phụ như: Giải doanh nghiệp được số phiếu bầu cao nhất, giải doanh nghiệp có thái độ phục vụ khách hàng được hài lòng nhất v.v..
- Xin cảm ơn bà về cuộc trao đổi này!
