(Ông Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước tỉnh trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Xin đồng chí cho biết việc thực hiện chính sách tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh thời gian qua?
+ Năm 2010 khi tổng kết 10 năm thực hiện Quyết định 67 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ cho nông nghiệp, nông thôn, toàn ngành Ngân hàng Quảng Ninh đã cho vay phục vụ lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt 2.106 tỷ đồng, gấp 12,5 lần so với cuối năm 1999, gấp 2,5 lần so với cuối năm 2005 và có tỷ trọng 6,7% tổng dư nợ cho vay của các ngân hàng. Vốn tín dụng chủ yếu tập trung đầu tư các đối tượng chi phí trồng trọt, chăn nuôi (chiếm tỷ trọng 63%); nuôi trồng, đánh bắt hải sản; phát triển tiểu thủ công nghiệp, thuỷ lợi nội đồng, đầu tư phát triển các làng nghề nông thôn... Thực hiện Nghị định 41 của Chính phủ, các ngân hàng trên địa bàn tiếp tục cho vay phục vụ trên lĩnh vực này với tổng dư nợ, đến hết năm 2011 đạt trên 4.000 tỷ đồng gấp hơn 2 lần so với cuối tháng 5-2010 (thời điểm trước khi triển khai thực hiện Nghị định 41/2010/NĐ-CP) và chiếm tỷ trọng trên 8% tổng dư nợ cho vay của các ngân hàng (tỷ trọng này tại thời điểm tháng 5-2010 là 6,7%). Từ đó đã góp phần tạo nguồn vốn để các hộ nông dân, các đơn vị sản xuất kinh doanh trên địa bàn nông thôn phát triển sản xuất, góp phần giải quyết việc làm, tạo sự ổn định xã hội vùng nông thôn của tỉnh, góp phần đẩy mạnh Chương trình Xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.
- Trên thực tế hiện nay các doanh nghiệp nông nghiệp đều đang rất khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng, đồng chí có thể cho biết nguyên nhân do đâu?
+ Tôi rất chia sẻ với khó khăn của các doanh nghiệp hiện nay, nhất là doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trên lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Thực tế vốn ngân hàng không thiếu nhưng ngân hàng buộc phải thận trọng khi cho vay. Bởi chúng ta đều biết các chính sách tín dụng phát triển nông nghiệp, nông thôn chủ yếu thực hiện theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP và các chương trình tín dụng chính sách, thông qua Ngân hàng NN&PTNT và NHCSXH trên địa bàn. Nông nghiệp, nông thôn là khu vực kinh tế thường có chi phí cao, khả năng sinh lời thấp, nhiều rủi ro khách quan (thiên tai, dịch bệnh...); trình độ dân trí còn hạn chế; năng lực và kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp ở nông thôn yếu, khả năng tài chính chưa tốt, giá trị tài sản đảm bảo rất thấp và cơ sở pháp lý chưa rõ ràng (nhà, đất...); trong khi để đầu tư về cơ sở hạ tầng, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi cần có những món vay lớn, thời gian dài. Mặc dù theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP đã nâng hạn mức cho vay thông thường không cần tài sản thế chấp lên đến 50 triệu đồng đối với cá nhân, hộ sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp; 200 triệu đồng đối với hộ kinh doanh, sản xuất, dịch vụ phục vụ nông nghiệp, nông thôn; 500 triệu đồng đối với hợp tác xã, chủ trang trại. Nhưng nhiều khách hàng chưa đủ uy tín, thiếu phương án kinh doanh khả thi nhất là đối với các hợp tác xã nông nghiệp, nông thôn nên khả năng tiếp cận vốn ngân hàng khó khăn. Mặt khác cùng với việc nâng hạn mức cho vay không cần tài sản thế chấp làm tăng đáng kể rủi ro cho hoạt động của các ngân hàng thương mại (hiện tại nợ xấu trong lĩnh vực cho vay nông nghiệp, nông thôn chiếm tỷ trọng là 10,04% cao hơn gấp nhiều lần tỷ trọng nợ xấu chung trong hoạt động tín dụng). Theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP, chỉ mới quy định xử lý rủi ro trên diện rộng do những nguyên nhân khách quan, bất khả kháng (thiên tai, dịch bệnh...), Nhà nước có chính sách xử lý thiệt hại cho người vay và cho vay (khoanh, miễn, xoá, giãn nợ), mà chưa có quy định hỗ trợ đối với rủi ro khách quan, bất khả kháng trong phạm vi hẹp, trong khi trên địa bàn tỉnh chưa có hình thức bảo hiểm trong nông nghiệp hoặc các quỹ hỗ trợ khác khi cần xử lý rủi ro... do vậy đã ảnh hưởng đến việc mở rộng cho vay của Ngân hàng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
- Vậy giải pháp hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp trong lúc khó khăn này là gì, thưa đồng chí?
+ Hiện có 18 chương trình tín dụng ưu đãi dành cho khu vực nông nghiệp, nông thôn, vừa qua lãi suất cho vay đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa đã giảm từ 0,5-1%/năm. Hiện nay ngành Ngân hàng Quảng Ninh có đủ vốn để đáp ứng nhu cầu vốn vay của các doanh nghiệp, HTX. Ngân hàng Nhà nước cũng đã chỉ đạo ưu tiên tập trung vốn vay cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, sản xuất hàng xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nhiều lao động, các dự án, phương án có hiệu quả. Tuy nhiên, doanh nghiệp muốn vay được vốn buộc phải có phương án kinh doanh rõ ràng, hiệu quả. Trước những khó khăn của các doanh nghiệp hiện nay, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, các HTX hoạt động trên lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các ngân hàng ưu tiên cho vay vốn đối với các HTX khi có nhu cầu vay trên 500 triệu đồng chỉ cần có phương án sản xuất kinh doanh rõ ràng, có hiệu quả không cần thế chấp mà dùng ngay tài sản ngân hàng cho vay làm đảm bảo nợ vay. Quan điểm chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các HTX tiếp cận được với nguồn vốn vay.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lan Hương
