Ngày bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp là ngày có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của mỗi địa phương nói riêng, của cả dân tộc nói chung. Bởi vào ngày này, bằng lá phiếu của mình, người dân cả nước sẽ bầu chọn ra những người có đủ tài, có đức, thay mặt mình quản lý, điều hành đất nước...
Với bất cứ cử tri ở đâu thì ngày bầu cử cũng đều "đặc biệt" như vậy. Nhưng với một số người, cái "ngày đặc biệt" ấy còn "đặc biệt" hơn, bởi điều kiện, hoàn cảnh của họ không giống các nơi khác. Như trường hợp các cụ già đang sống ở Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh hay bà con ngư dân ở các làng chài chẳng hạn... Ngày bầu cử, tôi sẽ mặc áo mới... Buổi chiều trung tuần tháng năm, mới vào hè mà trời đã nắng chói chang, khiến nhiều người mệt mỏi. Có lẽ, với cái nắng nóng như thế này, có lẽ ai cũng chỉ muốn tìm một chỗ yên tĩnh, mát mẻ để nghỉ ngơi thôi... Thế nhưng, ở Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh, tôi bắt gặp khá đông các cụ già đang ngồi bên hiên nhà trò chuyện rất rôm rả. Lại gần lắng nghe, hóa ra các cụ đang mạn đàm về... ngày bầu cử sắp tới. Thấy tôi có vẻ quan tâm tới cuộc trò chuyện của các cụ, cụ Đỗ Văn Bát, năm nay đã 78 tuổi và đã có 24 năm sống ở Trung tâm, hồ hởi khoe: "-Tôi đi bầu cử nhiều lần rồi, nên thủ tục, quy định ý à, tôi nắm chắc lắm. Cuộc bầu cử lần này quan trọng là bởi không chỉ bầu đại biểu HĐND các cấp mà còn cả bầu cử Quốc hội nữa. Nghĩa là một ngày mà chúng ta vừa bầu cử ra những người thay mặt mình lãnh đạo địa phương, lại vừa bầu cử ra những người thay mặt mình lãnh đạo cả nước. Vậy thì hiển nhiên là phải thực hiện quyền công dân của mình một cách nghiêm túc, có trách nhiệm chứ!”. Thấy tôi có vẻ ngạc nhiên khi nghe một cụ già nói năng lưu loát vậy, chị Lương Thị Ngát, nhân viên Trung tâm, ghé tai nói nhỏ: - Cụ Bát tuy tuổi cao nhưng được coi là người minh mẫn và hiểu biết nhất Trung tâm. Ngày thường, cụ được Trung tâm giao nhiệm vụ trong "Ban thanh tra", kiểm tra việc mua bán, cân đo, cung cấp lương thực cho bếp ăn. Còn trong những ngày chuẩn bị cho ngày bầu cử này, cụ thường xuyên nghe đài, đọc báo, đọc các tài liệu về bầu cử, danh sách ứng cử viên v.v... rồi nói chuyện, phân tích, giảng giải cho các cụ khác. Được làm những việc như thế, cụ say sưa, nhiệt tình lắm… Không được như cụ Bát, cụ Lê Văn Phấn (75 tuổi) bị lòa cả hai mắt. Tuy không nhìn được nhưng cụ rất chăm chú nghe các thông tin về cuộc bầu cử. Không bỏ sót một buổi tuyên truyền, nói chuyện, gặp gỡ nào, cụ lại còn thường xuyên cùng mọi người trong Trung tâm tham gia nói chuyện, mạn đàm. Cụ tâm sự: - Sống ở Trung tâm, được Đảng và Nhà nước quan tâm thế này đối với những người cô đơn như tôi là hạnh phúc lắm. Tôi được các cán bộ giảng giải, rằng đi bầu cử vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của công dân. Vậy nên tôi phải thực hiện "quyền và nghĩa vụ" thật nghiêm chỉnh. Chờ đến ngày bỏ phiếu, tôi nhất định sẽ là người đầu tiên. Tôi đã chuẩn bị rồi, ngày đó, tôi sẽ mặc áo mới… Hiện nay, Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh đang quản lý, nuôi dưỡng 69 người, trong đó đa phần là các cụ già không nơi nương tựa. Trong số này, chỉ có chừng hơn mười cụ có thể đi lại bình thường. Do đó, Trung tâm đã làm việc với Tổ bầu cử của phường Nam Khê (TP Uông Bí) dành cho Trung tâm một hòm phiếu lưu động để các cụ thuận tiện khi bầu cử. Cùng với đó, từ nhiều ngày nay, Trung tâm đã tổ chức rất nhiều hoạt động tuyên truyền về công tác bầu cử. Cứ 16 giờ chiều, loa công cộng của Trung tâm lại phát đi những nội dung liên quan, như nguyên tắc, thể lệ, nội dung, tiểu sử v.v... của các ứng cử viên… Đồng thời, vì ở Trung tâm đa phần là các cụ già yếu, chân chậm, mắt mờ, nên ngoài việc tuyên truyền bằng loa đài, các nhân viên của Trung tâm còn được phân công thường xuyên đến từng phòng ở của các cụ để đọc tài liệu về cuộc bầu cử cho các cụ nghe. Nếu cụ nào còn có điều thắc mắc, chưa hiểu thì các anh chị lại giải đáp tỉ mỉ... Nhờ đó, không khí những ngày bầu cử ở Trung tâm lúc nào cũng rộn ràng, sôi nổi. Có thể nói, cuộc sống bình lặng của các cụ ở Trung tâm đã thực sự được "khuấy động" nhờ có cuộc bầu cử lần này… Làng tôi hồi hộp chờ ngày hội lớn... Tuy bình lặng nhưng Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh vẫn nằm ngay giữa một thành phố trẻ nhộn nhịp, năng động. Trái ngược với đó, làng chài Cửa Vạn (phường Hùng Thắng, TP Hạ Long) lại nằm nép mình bên những rặng núi đá giữa lòng Vịnh Hạ Long rộng lớn. Ở đây, cuộc sống tách biệt với sự nhộn nhịp, vội vã trên đất liền. Thỉnh thoảng mới có một vài đoàn khách du lịch chèo thuyền qua làng thăm thú mỗi ngày… Nói về bầu cử, ông Phạm Văn Tơ, Trưởng Ban Mặt trận thôn, nhớ lại: - Trước đây, dân Cửa Vạn sống cuộc sống lênh đênh, đâu đã được thành làng như bây giờ. Ngày bầu cử, mọi người phải chèo đò, chạy thuyền về tận xã (hồi đó, Hùng Thắng chưa lên phường) để bỏ phiếu. Hoặc tổ bầu cử của xã phải mang theo hòm phiếu lưu động, chạy tàu khắp các khu vực có dân sinh sống trên Vịnh Hạ Long rồi kết thúc ở làng chài Cột 5. Nhưng bây giờ thì khác rồi, cuộc bầu cử lần này là lần thứ ba bà con được bỏ phiếu ngay trên biển... - Năm nay không biết chúng tôi có được lên truyền hình như hồi ấy không, nhưng cho dù thế nào, bà con làng chài vẫn bảo nhau làm sao đi bầu cử đông nhất, sớm nhất, phấn đấu để không có cử tri nào vắng mặt trong ngày bầu cử... - Ông Tơ bảo vậy. Nhìn quanh làng, điều dễ nhận thấy nhất là những lá cờ Tổ quốc đỏ rực tung bay trên các nóc nhà. Cửa Vạn có 387 cử tri tham gia bỏ phiếu, trong đó có 3 cử tri năm nay tròn 18 tuổi. Tôi may mắn được hỏi chuyện cụ Nguyễn Văn Nuôi, cử tri cao tuổi nhất của làng chài Cửa Vạn nói riêng, các làng chài trên Vịnh Hạ Long nói chung. Năm nay cụ Nuôi vừa tròn "bách niên" và như cụ nói thì cả 12 lần bầu cử Quốc hội trước đây, kể từ kỳ bầu cử Quốc hội khóa I năm 1946, không có cuộc nào cụ vắng mặt. Cụ đã tham gia kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và cũng là trưởng thôn đầu tiên của thôn Cửa Vạn. Cụ tự hào khoe rằng, lần bỏ phiếu nào trên biển, cụ cũng vinh dự được mời bỏ lá phiếu đầu tiên. "-Năm nay, nếu ngày bầu cử tôi không mệt thì nhất định sẽ bảo con cháu chèo thuyền đưa vào Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn bỏ phiếu" - Cụ bảo tôi như vậy. Là làng chài sống thủy cư giữa Vịnh Hạ Long, Cửa Vạn có nhiều cái khó như thiếu thốn phương tiện thông tin, phương tiện liên lạc và địa điểm hội họp. Anh Nguyễn Văn Long, Phó thôn Cửa Vạn, kể câu chuyện thật mà cứ như… đùa, rằng: Công việc chuẩn bị cho bầu cử đã được phường, thôn triển khai từ lâu. Mỗi lần xong một việc cần báo cáo, anh lại phải chèo đò ra giữa làng - nơi sóng điện thoại ổn định để gọi về đất liền. Cửa Vạn cũng là thôn còn khá nhiều người mù chữ (chủ yếu ở lứa tuổi trung niên trở lên). Hiểu được điều này, tổ bầu cử của thôn đã cố gắng bằng mọi cách, như trực tiếp đến nhà, nhờ các em nhỏ biết chữ v.v... đọc, giảng giải, hướng dẫn các thông tin về cuộc bầu cử cho bà con hiểu. Nhờ đó, cử tri ai cũng đều đã biết trong cuộc bầu cử này mình cần làm gì, cần phải cân nhắc khi lựa chọn ứng cử viên nào để bầu v.v... Điều nữa mà các cán bộ có trách nhiệm rất quan tâm là làm sao để các cử tri không bị nhầm lẫn hòm phiếu, bầu đúng số lượng, đúng thủ tục, không để xảy ra tình trạng phiếu bầu không hợp lệ v.v... Không khí náo nức chờ ngày bầu cử có ở từng nhà, từng người nơi làng chài vùng biển. Các nhà bè san sát nhau, nhà nọ có thể bước sang nhà kia, người nọ nói, người kia có thể nghe thấy và cùng bàn luận. Gia đình ông Nguyễn Văn Cho (tổ 3, thôn Cửa Vạn) có 5 người con sống cạnh bên. Ông bảo, ngày bầu cử, gia đình ông có tới 15 cử tri đi bỏ phiếu. Mọi người đều đã nắm được thông tin về bầu cử cũng như những chi tiết, các thành phần ứng cử từ cấp phường, thành phố, tỉnh… Đúng 7 giờ ngày 22-5, ông sẽ thúc giục mọi người lên đò tiến về khu vực bầu cử, vừa dự lễ khai mạc, vừa nằm trong tốp bỏ phiếu đầu tiên. Rồi ông cười nói với mọi người, lộ rõ lòng quyết tâm: "-Cả nhà mình, cả làng mình quyết tâm đóng góp vào thành công của cuộc bầu cử. Phường mình đang phấn đấu là phường tiên tiến xuất sắc toàn tỉnh để nhận về phần thưởng lớn hàng tỷ đồng. Hoàn thành tốt cuộc bầu cử lần này sẽ góp thêm thành tích cho phường, nếu được xuất sắc thì đúng là niềm vui, thắng lợi nhân đôi rồi!". Ngày bầu cử đã gần kề. Gặp gỡ các cử tri làng chài Cửa Vạn, tôi vui chung với sự náo nức, tinh thần quyết tâm, hăng hái đi bầu cử của họ. Phó thôn Nguyễn Văn Long khẳng định, những ngày này thực sự rất đặc biệt đối với bà con làng chài. Từ già tới trẻ đều hồi hộp chờ đón "ngày đặc biệt" diễn ra. Còn chàng trai Dương Văn Nhặt - 22 tuổi, lần đầu tham gia bỏ phiếu, càng tỏ rõ sự mong chờ. Cậu bảo:
Những ngày gần cuộc bầu cử, thôn Cửa Vạn đỏ rực cờ Tổ quốc.
Cử tri thôn Cửa Vạn mạn đàm về tiểu sử của các ứng cử viên.
Ông Tơ còn nhớ, cuộc bầu cử đại biểu QH năm 2007, làng chài Cửa Vạn còn là một trong những điểm cầu truyền hình trực tiếp của Đài TH Việt Nam và Đài TH Quảng Ninh. Ông bảo, bà con khi xem ti vi, thấy hình ảnh mình cùng mọi người đi bầu cử thì thích lắm!
Nhân viên Trung tâm Bảo trợ xã hội đọc các tài liệu về bầu cử cho các cụ già nghe.
- Ngày 22-5 năm nay là ngày rất trọng đại với em, bởi đây là lần đầu tiên em được đi bầu cử như một "công dân thực thụ"... Ngày này chẳng phải là rất đặc biệt đó sao!