Từ bao đời nay, người dân các xã đảo thuộc khu vực Hà Nam (Yên Hưng) vẫn ước mơ về một nguồn nước sạch dùng cho sinh hoạt hàng ngày. Trong khi việc đầu tư của nhà nước, địa phương vẫn gặp nhiều khó khăn thì niềm mong mỏi bấy lâu của người dân đã được đáp ứng. Ấy là khi Công ty TNHH Hồng Quảng (thôn 4, xã Phong Hải, Yên Hưng) bỏ vốn đối ứng đầu tư xây dựng Nhà máy nước...
Bao giờ thấy chớp chùa Lôi... Thiếu nước sinh hoạt hợp vệ sinh, đó là một thực tế hiện hữu bó buộc cuộc sống của người dân các xã đảo Hà Nam từ bao đời nay. Bởi vậy mà họ vẫn truyền tụng nhau câu ca dao “Bao giờ thấy chớp Chùa Lôi/ Con ơi trở dậy mang nồi ra sân”. Nước sinh hoạt đã hiếm; vì thế nước sạch, nước hợp vệ sinh lại càng khan hiếm hơn, nó được xem như một thứ “xa xỉ” ở nơi đây. Để có nước sinh hoạt hàng ngày, ngoài việc hứng nước mưa thì người dân các xã Hà Nam phải đào giếng hoặc sử dụng nước tại các ao, hồ, kênh rạch. Song một thực tế mà nhiều đời nay người dân vẫn không thể khắc phục được là những giếng nước đào, khoan xuống vẫn có nước nhưng nguồn nước này lại bị nhiễm chua, mặn không sử dụng ăn, uống được mà chỉ có thể dùng tắm rửa, giặt giũ. Nguồn nước sinh hoạt duy nhất là nước mưa nhưng không phải gia đình nào cũng có đủ kinh phí để xây bể. Hiện tại, chỉ chưa đầy 70% các hộ gia đình tại các xã đảo Hà Nam xây được bể chứa nước mưa. Mà nước mưa thì phụ thuộc theo mùa và chỉ dùng được trong thời gian ngắn. Vì vậy, các ao hồ, mương ngòi là nguồn nước duy nhất mà người dân tận dụng được. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn phải đi xa hàng cây số để gánh từng gánh nước. Còn người dân tại những thôn xa hơn như thôn Vị Dương, Vị Khê (xã Liên Vị) bà con phải tìm nước ở những “vũng trâu đầm” để sinh hoạt. Mọi sinh hoạt từ tắm rửa, giặt giũ, những công trình nhà vệ sinh, xác gia xúc, gia cầm đã trực tiếp làm cho nguồn nước tại những ao hồ, sông ngòi tại địa phương bị ô nhiễm. Và hệ quả của nó là cứ đến mùa hè, dịch bệnh lại phát sinh đặc biệt là các chứng mẩn ngứa, viêm da và các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, hô hấp. Cũng chính vì vậy, nỗi “khát nước sạch” của người dân nơi đây luôn là mong ước lớn. Bà Nguyễn Thị Là, thôn 8, xã Phong Hải cho hay: “Trước kia, nguồn nước sinh hoạt của trên 300 hộ dân trong thôn chỉ trông chờ vào nước mưa, giếng có đào nhưng không sử dụng được, tắm rửa, giặt giũ đều dùng nước ngòi. Khi nước mưa trong bể hết thì chúng tôi gánh nước từ ngòi về đánh phèn để dùng, biết là không hợp vệ sinh nhưng chẳng biết làm sao được”. Khó khăn về nước sạch dùng cho sinh hoạt từ lâu là bài toán khó đối với khu vực Hà Nam (Yên Hưng). Khi doanh nghiệp chung sức Là người sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Hà Nam, anh Nguyễn Hữu Quảng, Giám đốc Công ty TNHH Hồng Quảng hiểu được những khó khăn, vất vả của người dân quê mình khi thiếu thốn về nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Với nguồn vốn giúp sức từ vốn chương trình mục tiêu của tỉnh, sự ủng hộ của chính quyền địa phương và sự đồng thuận của người dân, năm 2005, Công ty TNHH Hồng Quảng đã đầu tư xây dựng Nhà máy nước sạch để cung cấp cho người dân địa phương và các xã lân cận. Dự án xây dựng Nhà máy nước sạch của Công ty có tổng vốn đầu tư 3,228 tỷ đồng, trong đó nhà nước hỗ trợ 40% kinh phí. Sau gần 1 năm xây dựng, đến năm 2006 Nhà máy này đã đi vào hoạt động với công suất 740 m3/ngày phần nào giải toả “cơn khát” nước sinh hoạt hợp vệ sinh cho một bộ phận người dân địa phương. Không dừng lại ở đó, năm 2010, Công ty tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô Nhà máy với kinh phí 2,262 tỷ đồng (nhà nước hỗ trợ 60%) để nâng công suất phục vụ nhu cầu của nhân dân. Theo anh Quảng, nếu như năm 2006 Công ty mới chỉ cung cấp nước được cho trên 300 hộ thì hiện nay đã cấp nước cho trên 800 hộ thuộc các xã Phong Hải, Phong Cốc và một số hộ thuộc xã Liên Hoà. Hiện tại, trên 500 hộ khác đang triển khai đấu nối. Dự kiến trong tháng tới, nguồn nước cung cấp cho các hộ dân không còn ở mức 7.000 m3 như hiện nay sẽ ở mức trên 10.000 m3. Được biết, nguồn nước cấp cho Nhà máy nước sạch của Công ty TNHH Hồng Quảng được lấy từ kênh N23 thuộc hệ thống kênh dẫn nước hồ Yên Lập về. Nước lấy về được đưa lên những bể lắng, lọc rồi được bơm vào hệ thống đường ống nhánh để dẫn về các khu dân cư cung cấp cho các hộ dân. Nhờ áp dụng công nghệ lọc thẩm thấu ngược - công nghệ lọc nước tiên tiến nhất hiện nay, vì vậy nguồn nước của Nhà máy đảm bảo về chất lượng, tiêu chuẩn theo quy định. Theo anh Nguyễn Hữu Sinh, nhân viên quản lý kỹ thuật của Công ty thì cứ 3 tháng, cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn lấy mẫu kiểm tra một lần, qua kiểm tra, nước nhà máy cung cấp đều đảm bảo các tiêu chí về nước hợp vệ sinh. Hiện tại, giá nước sạch Nhà máy đang bán cho người dân là 5.000 đồng/m3. Mức giá này theo khảo sát tại các hộ gia đình là hợp lý, được người dân đồng tình và đủ bù đắp chi phí cho doanh nghiệp. Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Đức Đỗ, Phó Chủ tịch UBND xã Phong Hải cho biết: “Khu vực các xã đảo Hà Nam, trong đó có xã Phong Hải là vùng đất nhiễm chua, mặn. Bên cạnh việc khó khăn đối với sản xuất nông nghiệp thì sinh hoạt của người dân cũng gặp vô vàn trở ngại bởi hệ thống sông ngòi trên địa bàn ngày càng ô nhiễm. Đây cũng là trăn trở của chính quyền địa phương. Việc Công ty TNHH Hồng Quảng đầu tư xây dựng Nhà máy nước sạch cung cấp cho người dân đã phần nào giải toả được “nút thắt” này. Có nước sinh hoạt hợp vệ sinh có thể xem là một bước ngoặt trong việc thay đổi cuộc sống của người dân và đặc biệt có ý nghĩa đối với vấn đề vệ sinh môi trường nông thôn”. Ông Đinh Đức Thành, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Yên Hưng khẳng định: Trong lộ trình xây dựng nông thôn mới thì tiêu chí về nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn là một tiêu chí vô cùng quan trọng vì nó gắn trực tiếp đến việc nâng cao đời sống, sức khoẻ người dân. Trong khi vốn đầu tư của nhà nước, địa phương còn hạn chế thì Công ty TNHH Hồng Quảng đã chung sức với địa phương thực hiện phần việc này. Hướng đi của Công ty vừa đúng với chủ trương nhà nước đồng thời được phát huy hiệu quả to lớn, thiết thực. Hiện nay, Nhà máy nước sạch của Công ty TNHH Hồng Quảng luôn vận hành 100% công suất, cung cấp nước sinh hoạt đảm bảo tiêu chí hợp vệ sinh cho người dân. Với tâm huyết của mình, anh Nguyễn Hữu Quảng vẫn hàng ngày đi khảo sát từng xã, từng hộ gia đình thuộc khu vực các xã đảo Hà Nam về nhu cầu sử dụng nước sạch trong nhân dân. Anh vẫn ấp ủ ý định đầu tư thêm 3 tỷ đồng nâng cấp, mở rộng quy mô Nhà máy để ngày càng có nhiều hơn nữa những hộ gia đình được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, nhất là những xã, những thôn xa hơn.
Từ bao đời nay, người dân của xã đảo Hà Nam đều phải sử dụng nguồn nước sinh hoạt từ các ao, hồ.
Hệ thống bể lọc nước của Nhà máy nước sạch thuộc Công ty TNHH Hồng Quảng đã từng bước đáp ứng nhu cầu nước sạch cho người dân.
