Trong thời gian vừa qua, ở một số địa phương trong tỉnh Quảng Ninh đã xuất hiện những vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp. Và mặc dù đã được cơ quan chức năng xem xét, giải quyết nhưng công dân vẫn tiếp khiếu, khiến sự việc cứ kéo dài... Chính vì thế, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của 6 tháng cuối năm mà Tỉnh ủy Quảng Ninh đề ra là: “Tập trung trách nhiệm cả hệ thống chính trị trong giải quyết đơn, thư khiếu tố; giải quyết đúng đắn, kịp thời, dứt điểm, đúng thẩm quyền các khiếu nại, tố cáo của công dân”...
Để giúp bạn đọc hiểu đầy đủ hơn về vấn đề này, chúng tôi đã trực tiếp trao đổi, phỏng vấn ông Dương Thái Sơn, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Ninh...
- Thưa ông, là người trực tiếp được giao phụ trách công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo (KN,TC) của Thanh tra tỉnh, ông có nhận xét như thế nào về tình hình KN,TC của công dân trên địa bàn Quảng Ninh trong thời gian từ đầu năm 2006 đến nay?
- Trong thời gian từ đầu năm 2006 đến nay, nhìn chung tình hình KN,TC của công dân trên địa bàn tỉnh tuy không xảy ra các “điểm nóng”, nhưng vẫn có diễn biến phức tạp. Theo báo cáo của các cơ quan thanh tra trong tỉnh, cơ quan hành chính nhà nước các cấp đã tiếp 3.346 lượt công dân, tăng 16% so với cùng kỳ. Về đơn thư KN, TC, các cơ quan hành chính nhà nước đã nhận được 1.646 đơn, với 1.579 vụ, việc. Trong đó, nội dung khiếu nại tập trung chủ yếu vào lĩnh vực đền bù GPMB (chiếm 56%), về đất đai, nhà cửa (chiếm 38%)... Còn về tố cáo, 92% nội dung các đơn, thư là liên quan đến các hành vi vi phạm trong lĩnh vực quản lý hành chính và kinh tế...
Một điều cũng cần lưu ý là hầu hết các vụ, việc đều đã xảy ra từ những năm trước, nay mới phát sinh khiếu kiện; chỉ có một số ít vụ, việc là mới phát sinh. Và nhìn chung, tính chất vụ, việc không phức tạp nhưng thái độ của người đi khiếu nại, tố cáo thì gay gắt, có sự liên kết giữa những người khiếu nại ở địa phương này với địa phương khác; thậm chí, có nhiều vụ, việc đã có quyết định giải quyết của cấp có thẩm quyền từ nhiều năm trước, nhưng vẫn tiếp tục khiếu kiện; cá biệt có vụ xuất hiện cả những người không có liên quan đến nội dung khiếu nại nhưng tập trung thành đoàn đông người, đến nơi tiếp dân của UBND tỉnh, Tỉnh ủy v.v... Có trường hợp, những người khiếu nại còn đến cả nhà riêng của lãnh đạo tỉnh và lên cả trụ sở tiếp dân của Trung ương để khiếu kiện v.v... khiến cho tình hình trở nên phức tạp hơn...
- Trong bối cảnh ấy, quan điểm và chủ trương của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc giải quyết các KN,TC của công dân như thế nào? Và ngành Thanh tra đã làm gì để thực hiện chủ trương đó?
- UBND tỉnh Quảng Ninh, đặc biệt là ông Chủ tịch, rất quan tâm tới việc giải quyết các KN, TC của công dân. Trong những tháng qua, ông Chủ tịch UBND tỉnh đã dành nhiều thời gian để cùng các ngành chức năng tổ chức các cuộc đối thoại đối với những vụ, việc đã có quyết định của UBND tỉnh nhưng công dân vẫn còn tiếp khiếu. Đồng thời trực tiếp xuống các địa phương để gặp gỡ công dân và xem xét, khảo sát tại thực địa, làm việc với UBND các cấp nơi xảy ra khiếu kiện v.v... Thông qua các cuộc làm việc đó, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản giải quyết và chỉ đạo giải quyết các KN,TC của công dân một cách kịp thời.
Trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh, với chức năng là cơ quan chuyên môn giúp UBND tỉnh trong lĩnh vực này, Thanh tra tỉnh đã phát hiện, tham mưu đề xuất với UBND tỉnh chủ trương giải quyết những vụ, việc mới phát sinh. Chỉ đạo các cơ quan thanh tra trong toàn ngành, báo cáo thủ trưởng cùng cấp tập trung rà soát, đề xuất những giải pháp nhằm giải quyết dứt điểm những vụ, việc tồn đọng kéo dài; đồng thời giải quyết kịp thời những vụ, việc mới phát sinh ngay tại cơ sở...
- Thế nhưng, qua theo dõi, chúng tôi thấy, gần đây vẫn còn một số vụ, việc cứ dây dưa, kéo dài, không dứt điểm... Theo ông, nguyên nhân của tình trạng này là gì?
- Trước hết, tôi cần phải nói rằng, giải quyết KN,TC là một hoạt động phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều người, nhiều lĩnh vực. Để giải quyết dứt điểm một vụ, việc KN, TC, phụ thuộc vào nhiều yếu tố... Chính vì thế, mặc dù UBND các cấp và các cơ quan chức năng đã có nhiều cố gắng trong thời gian qua, song vẫn còn những vụ, việc chưa giải quyết dứt điểm được. Và ở mỗi trường hợp cụ thể có những nguyên nhân cụ thể. Thế nhưng, qua các vụ, việc KN, TC mà cơ quan thanh tra đã tiến hành xem xét, chúng tôi thấy nhìn chung hiện tượng KN,TC dây dưa, kéo dài, không được giải quyết dứt điểm thường do hai nguyên nhân cơ bản: Về phía cơ quan có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, vẫn còn tình trạng chậm chạp, chưa tập trung giải quyết kịp thời, chưa chú trọng đến công tác đối thoại; đặc biệt có vụ giải quyết sai nhưng lại không thẳng thắn nhìn thẳng vào sự thật để thay đổi lại quan điểm giải quyết. Còn về phía người khiếu nại, do một số người nhận thức pháp luật không đầy đủ hoặc nhận thức được nhưng vì lý do cá nhân, cố tình không chấp nhận kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền; họ đưa ra những đòi hỏi vượt quá quy định của chính sách để đòi được giải quyết...
- Nói cách khác, nguyên nhân của tình trạng khiếu kiện dây dưa, kéo dài có lỗi do cơ quan chức năng, cũng có cả lỗi do phía người khiếu kiện... Vậy quan điểm và thái độ của Thanh tra tỉnh như thế nào? Và để giải quyết dứt điểm được những vụ việc như vậy, ông có đề xuất, kiến nghị gì không?
- Tất nhiên, với từng vụ, việc cụ thể, chúng tôi có cách giải quyết sao cho phù hợp và hiệu quả, nhằm không để tình trạng này tiếp tục kéo dài. Tuy nhiên, dù thế nào thì điều quan trọng nhất vẫn phải là tuyệt đối tuân thủ các quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo và các quy định khác của pháp luật; tôn trọng sự thật khách quan, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước và của công dân...
Hiện tại, Thanh tra tỉnh Quảng NInh đang cùng các ngành có liên quan tập trung hoàn thành sớm việc rà soát một số vụ, việc tồn đọng kéo dài đã có quyết định giải quyết của cấp có thẩm quyền để có hướng giải quyết dứt điểm. Riêng với những vụ việc mà UBND tỉnh Quảng Ninh đã có quyết định giải quyết theo đúng pháp luật thì sẽ không xem xét giải quyết nữa. Nhân đây, cũng xin nhấn mạnh rằng: Trong nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm, Tỉnh ủy Quảng Ninh chỉ đạo: “Tập trung trách nhiệm cả hệ thống chính trị trong giải quyết đơn, thư khiếu tố; giải quyết đúng đắn, kịp thời, dứt điểm, đúng thẩm quyền các khiếu nại, tố cáo của công dân”. Tôi nghĩ, trên cơ sở đó, các cấp ủy Đảng, chính quyền và các đoàn thể cần quan tâm hơn nữa đến công tác tiếp dân, giải quyết KN,TC của công dân ngay tại cơ sở, khi sự việc mới phát sinh; đặc biệt chú trọng công tác đối thoại, giải thích các chủ trương, chính sách, pháp luật cho công dân, nhằm giúp họ hiểu một cách đầy đủ nhất quyền và nghĩa vụ của công dân khi KN, TC, tránh hiện tượng KN,TC không đúng với quy định của pháp luật...
- Xin cám ơn ông!