Ngày 14-12-2006, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 4003/QĐ-UBND “Về việc thành lập Ban Quản lý các di tích trọng điểm của tỉnh”, quản lý bao gồm 4 di tích: Khu di tích Yên Tử, cụm di tích Chiến thắng Bạch Đằng, khu đền và lăng mộ các vua Trần ở An Sinh và Thương cảng cổ Vân Đồn.
Mục đích của việc ra đời một cơ quan mới này là nhằm tăng cường công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích trọng điểm của tỉnh. Chúng tôi có cuộc trao đổi với đồng chí Lê Toán, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin xung quanh vấn đề này.
- Thưa đồng chí, việc thành lập Ban Quản lý các di tích trọng điểm sẽ có tác động như thế nào đối với công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của 4 di tích kể trên?
+ Trước khi tham mưu, đề xuất với UBND tỉnh ra quyết định thành lập Ban Quản lý các di tích trọng điểm của tỉnh, chúng tôi nhận thấy rằng bản sắc văn hóa có vai trò quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế của đất nước nói chung, tỉnh ta nói riêng. Bản sắc văn hóa của Quảng Ninh chính là những di tích - di sản văn hóa mà cha ông ta đã để lại qua hàng trăm năm trên mảnh đất này. Tiêu biểu nhất trong số đó là 4 di tích: di tích Yên Tử, di tích đền và lăng mộ các vua Trần ở An Sinh, di tích Chiến thắng Bạch Đằng và di tích Thương cảng cổ Vân Đồn. Mỗi di tích có đặc thù khác nhau nhưng tựu chung giá trị của nó đều là mang tầm quốc gia, thậm chí quốc tế như cụm di tích Chiến thắng Bạch Đằng và Thương cảng cổ Vân Đồn. Do vậy, chúng ta phải nâng tầm công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy các di tích này lên sao cho tương xứng với giá trị của nó.
Nhận thức được điều này, ngay từ năm 2003 chúng tôi đã đưa ra khái niệm “di tích trọng điểm”. Tháng 3-2006, nhân chuyến thăm và làm việc của Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm tại di tích Bạch Đằng (Yên Hưng), ý kiến này đã được Sở Văn hóa Thông tin nêu ra với Phó Thủ tướng và các đồng chí lãnh đạo tỉnh và đã được nhất trí. Tiếp sau đó, thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh, chúng tôi đã đề xuất mô hình tổ chức bộ máy và hoạt động của Ban này.
- Vậy tại sao Ban Quản lý các di tích trọng điểm lại trực thuộc UBND tỉnh mà không phải là trực thuộc Sở Văn hóa Thông tin?
+ Chúng tôi đã tham khảo mô hình này tại một số tỉnh, thành trong nước thấy có nơi thì trực thuộc UBND tỉnh, có nơi trực thuộc Sở Văn hóa Thông tin. Sau khi trao đổi với Sở Nội vụ, Sở Kế hoạch - Đầu tư, chúng tôi nhất trí rằng Ban Quản lý các di tích trọng điểm phải trực thuộc UBND tỉnh, giống như Ban Quản lý Vịnh Hạ Long. Mục đích là làm cho nó chuyên nghiệp hóa hơn và nhất là công tác quản lý, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích cũng sẽ hiệu quả hơn.
- Vai trò và nhiệm vụ cụ thể của Ban Quản lý các di tích trọng điểm là gì?
+ Theo quyết định 4003 của UBND tỉnh thì Ban Quản lý các di tích trọng điểm trực thuộc UBND tỉnh, chịu sự chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Văn hóa Thông tin và quản lý nhà nước của Sở Văn hóa Thông tin. Nhiệm vụ của Ban là xây dựng quy hoạch, kế hoạch triển khai thực hiện các dự án quản lý đầu tư xây dựng, bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị của các di tích trọng điểm. Quản lý đầu tư xây dựng, tu bổ các di tích trọng điểm và thực hiện các dự án theo quy định; bảo tồn, tư vấn đầu tư, tôn tạo và phát huy giá trị lịch sử văn hóa của các di tích trọng điểm. Tổ chức biên chế gồm trưởng ban, các phó trưởng ban, các phòng chuyên môn, nghiệp vụ và các đơn vị trực thuộc là các trung tâm quản lý di tích danh thắng Yên Tử, Bạch Đằng, An Sinh và Thương cảng Vân Đồn...
- Cũng theo nội dung quyết định trên thì Ban Quản lý di tích thắng cảnh tỉnh sẽ không còn, thay vào đó là Phòng Quản lý di sản, trực thuộc Sở Văn hóa Thông tin. Vậy công tác quản lý, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích còn lại có gì khác so với trước đây?
+ Theo quy hoạch phát triển sự nghiệp Văn hóa Thông tin đến năm 2020, định hướng tới năm 2010 thì chức năng của Phòng Quản lý di sản bao gồm: quản lý các di tích theo Luật Di sản văn hóa, hướng dẫn thực hiện Luật Di sản văn hóa, lập hồ sơ xếp hạng các di tích... Cơ bản không có sự khác biệt nhiều so với trước đây. Đồng thời, các di tích cũng vẫn được cấp huyện, xã quản lý theo như phân cấp quản lý di tích mà tỉnh đã quy định.
- Đồng chí cho biết, bao giờ thì bộ máy Ban Quản lý các di tích trọng điểm được thành lập, công bố?
+ Chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng bộ máy. Dự kiến, trong quý I-2007 sẽ thành lập xong, công bố và đi vào hoạt động.
-Xin cảm ơn đồng chí!
