Với đặc thù của tỉnh ven biển, tỉnh trọng điểm nghề cá khu vực phía Bắc nên công tác bảo vệ, phát triển nguồn lợi thuỷ sản luôn được quan tâm, coi trọng. PV Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với đồng chí Vũ Văn Nam, Chi cục trưởng Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản về công tác này.
- Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản trong điều kiện của tỉnh có đường bờ biển trải dài hơn 250km, áp lực về khai thác tận diệt rất lớn, vậy công tác này đã được Chi cục triển khai như thế nào, thưa đồng chí?
+ Chúng tôi đã xác định rõ công tác tuyên truyền giáo dục và hướng dẫn thực hiện Pháp luật về Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chi cục. Vì vậy trong 20 năm qua, Chi cục đã phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành chức năng và các địa phương, các cơ quan truyền thông đẩy mạnh công tác tuyên truyền về pháp luật bảo vệ, phát triển nguồn lợi thuỷ sản. Đi đôi với công tác tuyên truyền giáo dục thực hiện Pháp lệnh Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản (nay là Luật Thuỷ sản), công tác tuần tra kiểm soát, ngăn chặn và xử lý kịp thời các vi phạm và giám sát các hoạt động nghề cá theo quy định của Pháp luật cũng được tăng cường. Từ khi thành lập đến nay, Chi cục đã tổ chức thanh kiểm tra và phối hợp với các ngành chức năng, các địa phương thực hiện 378 chuyến tuần tra với tổng số trên 4.500 ngày bám biển. Qua đó phát hiện và xử lý tổng số là 6.500 vụ vi phạm, trong đó có 1.600 vụ sử dụng xung điện, 135 vụ sử dụng chất nổ, còn lại là các vi phạm hành chính khác; thu giữ 535kg chất nổ, 7.365m dây điện, 1.600 kích điện, 935 kíp nổ. Với cách làm cương quyết này nên các hành vi sử dụng chất nổ trong khai thác thuỷ sản đã giảm hẳn so với trước, việc sử dụng xung điện cũng giảm nhiều, ngăn chặn và hạn chế có hiệu quả các hành vi sử dụng các nghề cấm để khai thác thuỷ sản.
- Được biết, trong thời gian qua, Chi cục đã triển khai thực hiện nhiều đề tài dự án khoa học công nghệ nhằm góp phần phục hồi, tái tạo nguồn lợi thuỷ sản. Đồng chí có thể cho biết về những đề tài này?
| Cần có điều tra nghiên cứu về nguồn lợi thuỷ sản và đưa các quy hoạch khu vực bảo tồn, khu vực cấm, khu vực cấm có thời hạn, rừng đầu nguồn và rừng ngập mặn về nuôi trồng thuỷ sản... để công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản thực thi đồng bộ và hiệu quả cao. |
+ Trong giai đoạn từ 2008 đến nay, tỉnh đã bố trí kinh phí hơn 11,4 tỷ đồng thực hiện các chương trình bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản. Riêng Chi cục đã thực hiện hơn 9 tỷ đồng để triển khai các đề tài dự án. Đó là: Tuyên truyền, giáo dục bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản được thực hiện từ năm 2005 đến năm 2010; mô hình thả thí điểm bổ sung nguồn lợi thuỷ sản hồ Trúc Bài Sơn (Hải Hà); dự án phục hồi tái tạo quần thể đàn đối với các giống loài thuỷ sản, tổ chức thả giống tôm, cá biển ra các vùng nước tự nhiên. Hiện nay, Chi cục cũng đang triển khai thực hiện một số đề tài như: Xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn lợi và môi trường biển nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn lợi và môi trường sống của các loài thuỷ sinh vật phục vụ cho công tác quản lý nhằm bảo vệ và khai thác bền vững nguồn lợi thuỷ sản và môi trường sống của các loài thuỷ sinh vật. Đề tài Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường khu vực sơ chế sứa tập trung tại các huyện Cô Tô, Vân Đồn năm 2011; chuyên đề Phục hồi hệ sinh thái san hô bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản tại huyện Vân Đồn. Kết quả của các chương trình, đề tài này là cơ sở để nghiên cứu, điều tra khảo sát nguồn lợi và môi trường sống của các loài thuỷ sinh vật, kết hợp với điều tra nghiên cứu bổ sung, tổng hợp và hệ thống hoá thông tin dữ liệu về nguồn lợi và môi trường sống của các loài thuỷ sinh vật ở vựng biển ven bờ tỉnh Quảng Ninh.
- Theo đồng chí thì hiện nay những khó khăn, tồn tại trong công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản là gì?
+ Hiện nay, do chưa có điều tra tổng thể đầy đủ về trữ lượng nguồn lợi thuỷ sản trên vùng biển Quảng Ninh nên công tác quy hoạch và quản lý cũng như việc đề xuất các chương trình hành động bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản còn nhiều hạn chế. Nguồn nhân lực cũng như trang thiết bị phục vụ cho công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản cũng thiếu, chưa tương xứng so với yêu cầu nhiệm vụ đặt ra. Quảng Ninh có vùng biển rộng, bờ biển dài, nhưng chưa thiết lập được mạng lưới cộng tác viên tham gia công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản từ Chi cục đến các địa phương trong tỉnh. Các cấp, các ngành và chính quyền địa phương chưa quan tâm đúng mức đến việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản; công tác tuyên truyền phổ biến Luật thuỷ sản và các văn bản pháp luật về bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản đến với người dân cũng hạn chế. Bên cạnh đó, số lượng tàu thuyền hoạt động trong lĩnh vực thuỷ sản của Quảng Ninh nhiều với hơn 11.000 tàu nhưng chủ yếu tàu nhỏ; việc thực hiện pháp luật thuỷ sản của bà con ngư dân còn hạn chế cũng tạo nên không ít khó khăn cho công tác quản lý tàu cá cũng như bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản. Xu thế chung là nguồn lợi thủy sản đang giảm dần, với áp lực của nhu cầu cuộc sống, ngư dân sẽ dùng mọi biện pháp, kể cả sử dụng các nghề cấm, để khai thác thuỷ sản. Việc thực hiện các quy định về khu vực cấm khai thác; thời gian cấm khai thác tại Quảng Ninh những năm qua vẫn chưa thực hiện triệt để, chưa mang lại hiệu quả cao trong công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản. Nhà nước cũng chưa có cơ chế chính sách hỗ trợ cho người dân trong thời gian cấm khai thác và tại các khu vực triển khai khoanh vùng bảo tồn, nhất là những người dân địa phương sống chủ yếu bằng nghề khai thác thuỷ sản, kinh tế khó khăn, chưa có khả năng đóng tàu lớn để vươn khơi xa khai thác thuỷ sản.
Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, trong thời gian tới cần có điều tra nghiên cứu về nguồn lợi thuỷ sản và đưa các quy hoạch khu vực bảo tồn, khu vực cấm, khu vực cấm có thời hạn, rừng đầu nguồn và rừng ngập mặn về nuôi trồng thuỷ sản... để công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản thực thi đồng bộ và hiệu quả cao. Nghiên cứu ban hành các cơ chế chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho người dân trong thời gian cấm khai thác và tại các khu vực triển khai khoanh vùng bảo tồn, phục hồi và bảo vệ tích cực, có cơ chế đặc biệt với người dân địa phương sinh sống trong vực cấm, sống chủ yếu bằng nghề khai thác thuỷ sản, vùng sâu vùng xa và hải đảo, kinh tế khó khăn.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Hữu Việt
