“Quảng Ninh có đầy đủ điều kiện đóng vai trò tiên phong trong sự phát triển của cả nước”

Lần đầu tiên tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư với quy mô quốc gia, đặt yêu cầu về hiệu quả lên hàng đầu, Quảng Ninh đã và đang khẳng định sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy phát triển. Đó là quyết tâm chuyển đổi cơ cấu, mô hình từ tăng trưởng; tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng tăng nhanh hơn nữa tỷ trọng ngành dịch vụ, tạo tiền đề phát triển công nghiệp dịch vụ và giải trí trong những năm tới đây. Nhân dịp này, Báo Quảng Ninh đã có cuộc phỏng vấn đồng chí Vũ Khoan, Nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ về sự phát triển của Quảng Ninh.

PV: Đánh giá của đồng chí về vị trí, vai trò của Quảng Ninh trong sự phát triển chung của đất nước?

Đồng chí Vũ Khoan: Thời nào Quảng Ninh cũng có những đóng góp nổi trội cho đất nước. Khi nước ta còn bị thực dân Pháp thống trị thì Quảng Ninh là một trong những cái nôi của cách mạng Việt Nam; trong kháng chiến chống Pháp, chiến khu Đông Triều là một căn cứ kháng chiến nổi tiếng ở Đông Bắc Tổ quốc; Quảng Ninh cũng là nơi hạ máy bay địch đầu tiên khi Mỹ khơi mào chiến tranh phá hoại miền Bắc, tiến hành chiến tranh xâm lược trên cả nước ta, Quảng Ninh là nơi bắn hạ máy bay đầu tiên của Mỹ và là một cửa ngõ quan trọng tiếp nhận viện trợ quốc tế; suốt trong những năm tháng tiếp theo Quảng Ninh là một tỉnh đi đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày nay, trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát huy truyền thống sẵn có cũng như vị trí địa đầu Đông Bắc Tổ quốc và tiềm năng phong phú của mình, Quảng Ninh có đầy đủ điều kiện đóng vai trò tiên phong trong sự phát triển của vùng kinh tế động lực phía Bắc nói riêng và cả nước nói chung.

PV: Thưa đồng chí, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng ví “Quảng Ninh như một Việt Nam thu nhỏ”. Điều này khẳng định những tiềm năng, thế mạnh của tỉnh. Xin đồng chí cho biết, để phát huy hiệu quả các giá trị riêng biệt này, Quảng Ninh cần chú trọng điều gì?

Đồng chí Vũ Khoan: Thật vậy, có thể nói Quảng Ninh là nước Việt Nam thu nhỏ, một địa phương đa dạng nhất cả nước: Có núi cao, biển rộng, có cả đất liền lẫn quần đảo, có cả biên giới đất liền lẫn vùng biển, có đồng bằng lẫn trung du và miền núi, có cả nông sản, lâm sản, hải sản lẫn khoáng sản; quy tụ những con người từ mọi miền đất nước và có cả một cộng đồng nhiều dân tộc. Tính đa dạng ấy tạo nên tiềm năng phong phú có một không hai của tỉnh Quảng Ninh. Thế mạnh của tỉnh nằm chính ở chỗ này.

Tuy nhiên, tiềm năng vẫn chỉ là tiềm năng nếu không biết khai thác đúng cách. Vả lại tiềm năng không phải vô hạn (ví dụ than hay hải sản là thế mạnh nổi trội của Quảng Ninh nhưng sẽ cạn kiệt dần); nhu cầu thị trường sẽ chuyển dịch không ngừng, không phải cái gì cũng “được giá” trong mọi lúc, mọi nơi; việc khai thác quá mức tiềm năng này có thể triệt tiêu tiềm năng khác (ví dụ khai thác quá mức khoáng sản, hải sản, lâm sản có thể ảnh hưởng tiêu cực đến du lịch…). Vì vậy muốn khai thác tiềm năng một cách có hiệu quả nhất, nên chú trọng dự báo nhu cầu thị trường cả trong và ngoài nước, nhìn nhận tiềm năng của tỉnh mình trong thế “động”, từ đó xác định chuẩn xác lợi thế so sánh và ưu tiên phát triển với tầm chiến lược dài hạn, không để việc tận dụng các tiềm năng sẵn có gây tổn hại tới sự phát triển bền vững và hiệu quả.

PV: Xin đồng chí cho biết quan điểm của cá nhân trước triển vọng của Quảng Ninh song đồng thời cũng là yêu cầu, nhiệm vụ trong bối cảnh hiện nay. Đó là, Quảng Ninh phấn đấu trở thành tỉnh đầu tàu của các tỉnh phía Bắc, năm 2015 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại, là cửa ngõ giao thương ASEAN với Trung Quốc.

Đồng chí Vũ Khoan: Đối với Quảng Ninh, trở thành tỉnh công nghiệp không khó vì tỷ trọng công nghiệp của Quảng Ninh vốn tương đối cao; cái Quảng Ninh nên quan tâm hàng đầu là “hiện đại hoá”: Phát triển một nền công nghiệp hiện đại, năng suất, hiệu quả cao chứ không chỉ khai thác than và các ngành gây ô nhiễm môi trường; với vị trí địa lý địa đầu và Vịnh Hạ Long, các lĩnh vực dịch vụ, nhất là du lịch và vận tải, kể cả logistic phải chiếm vị trí quan trọng.

Là một tỉnh địa đầu sau lưng là cả nước, trước hết là vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, đi lên phía Bắc có một thị trường rộng lớn là Trung Quốc, bao gồm cả Hồng Công, Ma-cao, Đài Loan, xa hơn là Nhật Bản, Hàn quốc. Như vậy Quảng Ninh chỉ có thể phát triển trong sự liên kết với các địa phương khác của cả nước, làm cầu nối với các nước và vùng lãnh thổ ở Đông Bắc Á, tham gia tích cực vào chủ trương “hai hành lang, một vành đai” cũng như thị trường Đông Á bao gồm cả ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc).

PV: Theo đồng chí, đâu là những điểm mạnh của Quảng Ninh trong thu hút đầu tư? Và, bên cạnh những chính sách ưu đãi của tỉnh, đồng chí đánh giá gì về “cái được” của nhà đầu tư khi gắn bó với Quảng Ninh?

Đồng chí Vũ Khoan: Tới đầu tư ở Quảng Ninh, các nhà đầu tư có thể khai thác được nhiều cái lợi xuất phát từ tiềm năng đa dạng và vị trí địa lý độc đáo của tỉnh như đã nói ở trên: Chế biến tài nguyên, phát triển du lịch và dịch vụ, xâm nhập thị trường Đông Bắc Á.

PV: Nếu được, xin đồng chí cho biết, ấn tượng của cá nhân về Quảng Ninh?

Đồng chí Vũ Khoan: Lần đầu tiên tôi đến Quảng Ninh (lúc đó địa giới hành chính và các địa danh khác bây giờ nhiều) cách đây trên 55 năm. Cái cảm giác ban đầu còn lưu giữ cho tới nay là màu xanh ngắt của biển trời, màu đen nhánh của than; những con người, những con đường, những ngôi nhà đen nhẻm bụi than. Ngày nay màu xanh ngắt vẫn nguyên vẹn nhưng màu đen đã lui dần, thay vào đó là những màu sắc đa dạng, rực sáng hơn bội phần, con người đỡ lam lũ hẳn hơn xưa.

PV: Với những tình cảm dành cho quê hương Đất mỏ - cái nôi của giai cấp công nhân, đồng chí có điều gì nhắn nhủ với lãnh đạo tỉnh và nhân dân các dân tộc Quảng Ninh?

Đồng chí Vũ Khoan: Ba câu trả lời đầu ở trên cũng là tâm tư của tôi gửi gắm các đồng chí lãnh đạo và nhân dân các dân tộc Quảng Ninh. Nói ngắn gọn lại, về tiềm năng Quảng Ninh giàu nhất nước, vấn đề còn lại là biết khai thác đúng hướng, có hiệu quả và bền vững. Để khơi dậy tiềm năng thì không có cách gì khác giải quyết tốt ba khâu đột phá Đại hội Đảng lần thứ XI đã chỉ ra: Thể chế thật thông thoáng, nguồn nhân lực có chất lượng cao và hạ tầng đồng bộ. Trên cả ba khâu này, Quảng Ninh còn không ít việc phải làm. Ngoài ra, là tỉnh biên giới trên cả đất liền lẫn hải đảo, Quảng Ninh nên rất chú trọng tới mối quan hệ quốc tế, phát triển quan hệ hữu nghị với các nước, tranh thủ điều kiện hoà bình hợp tác để phát triển.

PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí đã trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh. Xin kính chúc đồng chí và gia đình một năm tràn đầy sức khoẻ và hạnh phúc.

Ngọc Hân