Đã thành lệ, năm nào cũng vậy, cứ vào dịp cuối năm âm lịch thì chuyện thưởng Tết trong cơ quan, doanh nghiệp lại trở thành đề tài “nóng”... Từ trong nhà ra đến ngoài phố, đâu đâu người ta cũng rôm rả bàn luận chuyện thưởng Tết. Trong bối cảnh tình hình kinh tế đất nước vừa trải qua một năm không ít khó khăn, hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp có phần sụt giảm, mức thưởng Tết Nhâm Thìn 2012 đối với người lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng có nhiều biến động. Trao đổi với PV Báo Quảng Ninh, ông Nguyễn Đình Lân, Phó Trưởng phòng Lao động - Tiền lương - Bảo hiểm xã hội (Sở LĐ-TB&XH) chia sẻ:
+ Phải khẳng định rằng, những năm gần đây, tuy cùng trong bối cảnh kinh tế chung gặp nhiều khó khăn, nhưng nhìn chung, các doanh nghiệp, sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh đều đã có sự tăng trưởng. Đi cùng với đó là đời sống cán bộ, công nhân lao động cũng không ngừng được cải thiện. Ngoài các khoản chi trả hàng tháng cho cán bộ, nhân viên, phần lớn các doanh nghiệp đều có một khoản tiền thưởng quan trọng trong dịp cuối năm. Khoản tiền đó nhiều hay ít phụ thuộc vào tình hình hoạt động kinh doanh của đơn vị trong năm. Đối với rất nhiều người, thưởng Tết đã trở thành một khoản thu rất quan trọng, có khi là quan trọng nhất trong năm. Nó đem lại niềm vui cho người lao động. Sau một năm làm việc vất vả, đại đa số người lao động đều ngóng chờ vào những đồng tiền thưởng Tết để về lo cái Tết cho gia đình. Và có thể nói, mức thưởng Tết đã phần nào phản ánh được thực trạng của cả nền kinh tế, sự chênh lệch giữa các ngành sản xuất, giữa doanh nghiệp nọ với doanh nghiệp kia...
- Vậy so với mọi năm, năm nay, mức thưởng Tết của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh như thế nào, thưa ông?
| Đối với rất nhiều người, thưởng Tết đã trở thành một khoản thu rất quan trọng, có khi là quan trọng nhất trong năm. Nó đem lại niềm vui cho người lao động. Sau một năm làm việc vất vả, đại đa số người lao động đều ngóng chờ vào những đồng tiền thưởng Tết... |
+ Như tôi vừa nói, tuy tình hình sản xuất kinh doanh năm vừa qua gặp không ít khó khăn, nhưng theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, mức thưởng Tết Nhâm Thìn 2012 của các doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn tỉnh vẫn có sự tăng hơn so với năm ngoái. Các doanh nghiệp nhà nước vẫn giữ được mức thưởng ổn định, có sự tăng trưởng nhất định. Tuy nhiên, qua kiểm tra, mức thưởng Tết ở khối doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, như: Sản xuất xi măng, gạch ngói... trên địa bàn tỉnh năm nay thì có phần ảm đạm hơn so với những năm trước. Riêng các doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến thuỷ sản lại có bước đột phá, mức thưởng trung bình đạt khoảng gần 3 triệu đồng/người (thưởng Tết năm 2011 là 2 triệu đồng/người). Khối doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Vinashin, mặc dù năm qua rơi vào tình trạng khó khăn, nhưng dự kiến mức thưởng Tết cho cán bộ, nhân viên trung bình khoảng 2,5 triệu đồng/người...
- Được biết, những năm trước đây, vào dịp cuối năm, các doanh nghiệp ngành Than thường tập trung thưởng Tết rất cao cho người lao động, nhưng dường như 2-3 năm trở lại, mức thưởng Tết có vẻ kém đi?
+ Thực ra, mức thưởng Tết cho cán bộ, công nhân viên lao động ngành Than vẫn giữ ở mức tăng trưởng ổn định. Nhưng cũng giống như một số doanh nghiệp khác trên địa bàn tỉnh, khoảng 2-3 năm trở đây, việc thưởng Tết của các doanh nghiệp ngành Than thường không dồn vào dịp cuối năm. Tiền thưởng của cán bộ, công nhân lao động được chia vào thu nhập bình quân hàng tháng của người lao động. Việc làm này cũng đã góp phần bình ổn giá cả thị trường cuối năm. Bởi lẽ, theo đúng quy luật của thị trường, một khi tiền xuất hiện nhiều hơn trong lưu thông so với hàng hoá, thì hàng hoá tự nhiên sẽ tăng giá. Chính vì thế mà năm nào giá cả mọi thứ từ sản phẩm tiêu dùng cho tới dịch vụ cũng tăng vọt vào dịp Tết. Muốn đồng tiền giữ được sức mua ổn định, một trong những điều kiện cần là nó không xuất hiện trong lưu thông ở một thời điểm nào đó với khối lượng quá lớn. Tôi nghĩ, sẽ tốt hơn khi tiền thưởng Tết được nhập vào tiền lương và chi trả cho người lao động trong những tháng bình thường trong năm...
- Ông có thể cho biết, những đơn vị có mức thưởng cao nhất thường tập trung ở khối doanh nghiệp nào, thưa ông?
+ Vì chưa có thống kê đầy đủ nên tôi chưa thể nói cụ thể khối doanh nghiệp nào có mức thưởng cao nhất. Nhưng thường thì mức thưởng cao tập trung ở một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và khối ngân hàng. Như dịp Tết Nguyên đán 2011, đơn vị có mức thưởng cao nhất là Công ty TNHH Dầu thực vật Cái Lân (100 triệu đồng); Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Móng Cái: 27.040.000 đồng; Công ty TNHH Cảng Công-ten-nơ quốc tế Cái Lân: 14 triệu đồng. Tuy nhiên, bên cạnh số ít người lao động được thưởng ở mức cao như vậy thì ở một vài doanh nghiệp khác vẫn có những người được thưởng Tết chỉ với mức 100.000 đồng hoặc có hơn thì chỉ chút ít. Theo số liệu thống kê của Sở LĐ-TB&XH, trong dịp Tết Nguyên đán năm ngoái, mức thưởng Tết bình quân cao nhất của hơn 3.200 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh khoảng 4,4 triệu đồng và thấp nhất khoảng 550.000 đồng.
Năm nay, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng không ít tới nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt tác động trực tiếp đến doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu như may mặc, giày da... và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Chính vì vậy, người lao động trong khu vực này khó có thể kỳ vọng vào mức thưởng cuối năm hấp dẫn hơn năm ngoái.
- Trong tình hình đó, Sở LĐ-TB&XH đã làm gì để các doanh nghiệp không xảy ra tình trạng nợ lương, nợ thưởng người lao động trong dịp cuối năm?
+ Sở LĐ-TB&XH cũng đã có văn bản đề nghị các doanh nghiệp phải bảo đảm thanh toán đầy đủ lương đúng hạn, không được để xảy ra tình trạng nợ lương, nợ thưởng, dẫn đến tranh chấp và bất ổn trong quan hệ lao động. Còn đối với việc thưởng Tết, Luật Lao động không bắt buộc doanh nghiệp phải thưởng Tết, việc thưởng Tết căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm của doanh nghiệp và mức độ hoàn thành công việc của người lao động. Trong trường hợp doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, doanh nghiệp có thể không thưởng Tết cho người lao động. Ngoài ra, theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có quyền tự quyết định lương thưởng. Và trong trường hợp này, cơ quan quản lý chỉ có thể động viên chứ không thể can thiệp, xử lý; bởi họ vẫn không làm điều gì trái với quy định của pháp luật lao động cả...
- Xin cảm ơn ông!
Thu Hương
