(Ông Trần Văn Quang, Phó Giám đốc Sở KH&CN, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Ông có thể cho biết ý nghĩa của việc thành lập các DN KH&CN trong bối cảnh hiện nay?
+ DN KH&CN là DN thực hiện sản xuất, kinh doanh, dịch vụ KH&CN để tạo ra sản phẩm, hàng hoá từ kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ (KH&PTCN). Ngoài các hoạt động này, DN KH&CN có thể thực hiện sản xuất, kinh doanh các loại sản phẩm hàng hoá khác và các dịch vụ khác theo quy định của pháp luật. Phát triển DN KH&CN sẽ là cơ sở để hình thành những ngành nghề mới, tạo ra những sản phẩm công nghệ cao; khối lượng, chất lượng sản phẩm của các DN KH&CN sẽ ngày càng nâng mức tỷ trọng đóng góp thúc đẩy tăng trưởng GDP chung. Hệ thống DN KH&CN cũng vừa là thị trường tiêu thụ sản phẩm từ kết quả nghiên cứu KH&PTCN vừa là cơ sở trực tiếp hỗ trợ cho hoạt động KH&CN của các viện, trường đại học. Nói cách khác hệ thống DN mới thực sự là động lực phát triển kinh tế và khoa học công nghệ.
Luật Khoa học và công nghệ đã được Quốc hội thông qua, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-1-2014. Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành đã và đang hoàn chỉnh các văn bản, nghị quyết, thông tư, hướng dẫn nhằm tập trung phát triển DN KH&CN. Tỉnh Quảng Ninh cũng đang tích cực tổ chức, phối hợp tốt để hình thành hệ thống DN KH&CN để cụ thể hoá những chủ trương này; đồng thời, tạo cơ hội để các DN phát triển bền vững, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
- Vậy điều kiện để thành lập cũng như các ưu đãi dành cho DN KH&CN là gì, thưa ông?
+ Có 3 điều kiện để thành lập DN KH&CN. Trước hết, DN đó được thành lập, đăng ký kinh doanh, tổ chức quản lý và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp; có năng lực thực hiện nhiệm vụ KH&CN và doanh thu từ việc sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hoá hình thành từ kết quả nghiên cứu KH&PTCN đạt tỷ lệ theo quy định.
Luật Khoa học và công nghệ đã xác định các ưu đãi dành cho DN KH&CN là được quỹ của Nhà nước trong lĩnh vực KH&CN tài trợ, hỗ trợ lãi suất vay hoặc cho vay với lãi suất ưu đãi và bảo lãnh để vay vốn. DN ứng dụng công nghệ cao được hưởng ưu đãi ở mức cao nhất theo quy định của pháp luật về công nghệ cao. DN được xem xét, giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng kết quả nghiên cứu KH&PTCN thuộc sở hữu nhà nước; được hưởng chính sách ưu đãi về thuế thu nhập DN, miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà; được ưu tiên thuê đất, cơ sở hạ tầng trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao; được hưởng chính sách ưu đãi về tín dụng đầu tư của Ngân hàng phát triển Việt Nam, Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia và các quỹ khác để thực hiện dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh; được ưu tiên sử dụng trang thiết bị phục vụ cho hoạt động nghiên cứu KH&PTCN tại phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, cơ sở ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu KH&CN của Nhà nước.
- Được biết, hiện nay Sở KH&CN đã xây dựng xong Đề án thành lập, phát triển DN KH&CN giai đoạn 2013-2020 trình UBND tỉnh phê duyệt. Vậy, ông có thể chia sẻ những mục tiêu cũng như cách thức thành lập hệ thống DN KH&CN của tỉnh Quảng Ninh trong thời gian tới?
+ Hiện nay, Đề án thành lập, phát triển DN KH&CN giai đoạn 2013-2020 chưa được UBND tỉnh thông qua nhưng khi xây dựng Đề án, chúng tôi cũng mạnh dạn đề xuất mục tiêu đến năm 2015, toàn tỉnh thành lập được 20-25 DN KH&CN; đến năm 2020 thành lập thêm 55 DN KH&CN. Việc thành lập hệ thống DN KH&CN sẽ được thực hiện trên cơ sở chuyển đổi từ tổ chức KH&CN thành DN KH&CN, thành lập DN KH&CN trong những DN đã có hoặc đã tiếp nhận các kết quả nghiên cứu KH&PTCN để ứng dụng trong sản xuất. Trước mắt ưu tiên lựa chọn để thành lập DN KH&CN theo các loại hình chuyên môn như: DN KH&CN trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, xây dựng; sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản; y tế, dược liệu; du lịch; bảo vệ môi trường; điện tử, viễn thông.
- Với những thông tin ông vừa chia sẻ thì Quảng Ninh sẽ không lo thiếu “nguồn” để thành lập cũng như công nhận DN KH&CN?
+ Đúng vậy, Quảng Ninh là tỉnh có số lượng DN sản xuất tương đối lớn. Khi các DN nhận thức được đầy đủ vai trò của KH&CN, thấy được sự cần thiết trong việc nghiên cứu ứng dụng nhằm đổi mới công nghệ, tạo sự bứt phá vượt trội về năng suất, chất lượng sản phẩm thì việc hình thành hệ thống DN trên địa bàn tỉnh theo mục tiêu trên sẽ hoàn toàn khả thi. Hiện trên địa bàn tỉnh có rất nhiều DN sản xuất trực thuộc các tập đoàn, tổng công ty lớn có quy mô sản xuất lớn, được trang bị các thiết bị hiện đại; có đội ngũ cán bộ kỹ thuật được đào tạo bài bản, đủ khả năng tiếp nhận các kết quả nghiên cứu, tiếp nhận công nghệ hiện đại từ các viện nghiên cứu trong tập đoàn, tổng công ty để tạo ra năng suất chất lượng sản phẩm ngày càng cao.
Bên cạnh đó, trong những năm qua, nhờ được đầu tư của tỉnh, các tổ chức KH&CN đã đăng ký hoạt động KH&CN và tham gia thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu KH&PTCN đạt kết quả. Như: Trung tâm (TT) Khoa học kỹ thuật và Sản xuất giống thuỷ sản; TT Khoa học và Sản xuất lâm, nông nghiệp; TT Quan trắc và Phân tích môi trường; TT Y tế dự phòng; TT Ứng dụng tiến bộ KH&CN; TT Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tỉnh…. Đây sẽ là một trong những cầu nối giúp các DN vừa và nhỏ có điều kiện tiếp nhận chuyển giao các kết quả nghiên cứu ứng dụng trong sản xuất kinh doanh.
Quảng Ninh cũng có hệ thống các trường đại học và cao đẳng; 22 phòng thí nghiệm; trong đó, 8 phòng đạt chuẩn quốc gia VILAS về các lĩnh vực hoá, lý, sinh học, vật liệu xây dựng, thực phẩm, đồ uống, hoá dược, môi trường... sẽ là nơi để các DN sử dụng trang thiết bị phục vụ nghiên cứu KH&PTCN.
- Có ý kiến cho rằng, tuy “nguồn” thành lập hệ thống DN KH&CN Quảng Ninh không thiếu, nhưng “rào cản” lớn nhất trong các DN hiện nay là vấn đề trình độ công nghệ. Vậy, theo ông, cần làm gì để đạt mục tiêu mà Sở KH&CN đã đề xuất?
+ Khi xây dựng Đề án, có hai vấn đề được đặt ra: Về phía DN, việc đầu tư nghiên cứu ứng dụng, tiếp nhận chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật đang trở nên hết sức cần thiết và rất cần phải được thực sự quan tâm; việc hình thành DN KH&CN trong các DN sản xuất vừa là đòi hỏi thực tế vừa là cơ hội mà DN cần tranh thủ nắm bắt nhờ những chính sách ưu đãi rất cụ thể và rõ ràng từ phía nhà nước. Về phía cơ quan quản lý, để thành lập được hệ thống DN KH&CN cũng cần phải thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp giúp DN hình thành DN KH&CN như: Nhóm giải pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức; nhóm giải pháp tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý, đổi mới quản lý hoạt động KH&CN đáp ứng yêu cầu hình thành và phát triển DN KH&CN; nhóm giải pháp về chính sách hỗ trợ; nhóm giải pháp tăng cường đầu tư phát triển tiềm lực KH&CN; đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế về KH&CN
- Xin trân trọng cảm ơn ông!
Cẩm Nang (Thực hiện)
