Cuối năm 2009, trong khuôn khổ chương trình bồi dưỡng Hiệu trưởng trường phổ thông theo hình thức liên kết Việt Nam - Singapore của Bộ GD-ĐT, Phòng GD-ĐT huyện Đông Triều là đơn vị đầu tiên trong cả nước đã tổ chức đoàn cán bộ đi tập huấn, nghiên cứu thực tế công tác quản lý nhà trường tại nước bạn.
Sau chuyến đi, thầy giáo Nguyễn Hồng Quảng, Hiệu trưởng Trường THCS Mạo Khê II, người được cử làm lớp trưởng lớp tập huấn, đã có cuộc trao đổi với PV Báo Quảng Ninh...
- Chào anh, còn nhớ Trường THCS Mạo Khê II từng được Phòng GD-ĐT huyện Đông Triều chọn “làm điểm” trong việc đề ra Tuyên bố về “Giá trị sứ mệnh - tầm nhìn”... Vậy chuyến đi tập huấn ở Singapore vừa qua của anh phải chăng cũng nhằm hướng tới sự đổi mới trong công tác giáo dục này?
Thầy giáo Nguyễn Hồng Quảng, Hiệu trưởng trường THCS Mạo Khê II.
+ Phải! Về một góc độ nào đó thì đúng như vậy! Tại lớp bồi dưỡng cho 50 hiệu trưởng của các trường THCS và tiểu học của toàn huyện chuẩn bị cho chuyến đi, các chuyên đề mà chúng tôi được nghiên cứu cũng đều theo hướng này cả; cụ thể là chuyên đề về đổi mới lãnh đạo và quản lý trường phổ thông; chuyên đề về văn hoá nhà trường; chuyên đề về lãnh đạo và quản lý phát triển toàn diện học sinh phổ thông, chuyên đề về phương pháp thực hiện chương trình phù hợp với thực tiễn v.v... Đây thực chất đều là những kiến thức cơ bản mà chúng tôi được tập huấn trong chuyến đi học tập kinh nghiệm quản lý trường học tại Singapore; trên cơ sở đó, áp dụng nhằm tiếp tục hoàn thiện Tuyên bố “Sứ mệnh - giá trị -Tầm nhìn” của từng trường trong điều kiện thực tế cụ thể tại địa phương...
- Vậy qua đợt tập huấn, anh có suy nghĩ gì về mục tiêu đổi mới công tác giáo dục nói chung, công tác lãnh đạo và quản lý nhà trường nói riêng, hiện nay?
+ Chương trình bồi dưỡng Hiệu trưởng trường phổ thông theo hình thức liên kết Việt Nam - Singapore là nhằm mục tiêu phát triển năng lực của Hiệu trưởng về lãnh đạo và quản lý nhà trường trong môi trường có nhiều thay đổi, đổi mới cách suy nghĩ và hành động; từ đó trở thành người Hiệu trưởng biết gắn tầm nhìn với hành động, phát huy những giá trị của nhà trường và bản thân cho sự nghiệp đào tạo học sinh thành những công dân có phẩm chất và năng lực. Anh biết đấy, trước sự thay đổi không ngừng của xã hội thì mọi cá nhân, tổ chức cộng đồng và xã hội luôn luôn có những yêu cầu mới đối với các hoạt động giáo dục của nhà trường; dẫn đến nhà trường phải có sự thay đổi để thực hiện các chức năng chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục. Trong điều kiện ấy, từ các nội dung của Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2020, Hiệu trưởng trường phổ thông phải có tầm nhìn tổng thể về phát triển giáo dục, có các điều kiện để đảm bảo cho tiến trình đổi mới lãnh đạo và quản lý nhà trường theo hướng cần thay đổi - phải thay đổi - nên thay đổi - có thể thay đổi... Trong đó, văn hoá nhà trường là một tập hợp các chuẩn mực; các giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử v.v... mang rõ nét đặc trang của một trường học, tạo nên sự khác biệt với các tổ chức khác. Văn hoá nhà trường liên quan đến toàn bộ đời sống vật chất, tinh thần của một nhà trường. Nó biểu hiện trước hết trong tầm nhìn, sứ mạng, triết lý, mục tiêu, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý... thể hiện thành hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử v.v... được xem là tốt đẹp và được mỗi người trong nhà trường chấp nhận. Đó là cái mà chúng tôi rút ra được từ chuyến đi...
- Và thực tế những điều này đã được các trường học ở nước bạn mà các anh đến tham quan, học tập áp dụng như thế nào?
+ Chúng tôi đã được gặp gỡ trao đổi và tiếp xúc với học sinh, giáo viên ở nhiều trường khác nhau. ở Trường trung học Nanyang, chúng tôi có được kinh nghiệm đổi mới công tác quản lý của hiệu trưởng để huy động các nguồn lực xây dựng nhà trường theo hướng hiện đại hoá cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho phát triển giáo dục toàn diện, từ cách bài trí, các phòng chức năng, các phòng học bộ môn và việc giảng dạy sao cho đạt hiệu quả cao nhất v.v... Trong ngày làm việc tại các trường Trung học Xinmin, Tiểu học và Trung học Singapore Chinese v.v... chúng tôi cùng trao đổi các nội dung lãnh đạo và quản lý sự thay đổi trường phổ thông; văn hoá nhà trường; lập kế hoạch chiến lược trường phổ thông; lãnh đạo và phát triển đội ngũ...
- Còn các buổi tiếp xúc với học sinh thì sao?
+ Tiếp xúc với học sinh các nhà trường mà chúng tôi đã đến, chúng tôi nhận thấy các em học sinh rất tự tin khi trao đổi với người nước ngoài. Đặc biệt là các em học sinh Việt Nam sang du học mới được 1-2 năm cũng khoe đã đạt giải vàng với công trình thí nghiệm chất bảo quản thực phẩm khi tham gia làm thí nghiệm hoá học. Các em cũng cung cấp những nhận xét về công việc giáo dục ở Singapore và của Việt Nam, để đoàn thấy được sự giống, khác nhau của 2 nền giáo dục và hiệu quả của công việc giáo dục ở Singapore...
- Từ những gì thu được qua chuyến đi, anh thấy với một trường phổ thông như trường THCS Mạo Khê II, có thể tạo được mối quan hệ giao lưu, hợp tác mang tầm quốc tế được không?
+ Khi đến thăm 3 trường là Trung học Nanyang, Xinmin, Trung học và Tiểu học Singapore Chinese, chúng tôi đều tặng các bạn những bức tranh đẹp về phong cảnh Vịnh Hạ Long. Đồng thời, trong quá trình làm việc, chúng tôi đã phối hợp tuyên truyền, giới thiệu với giáo viên, học sinh của Singapore về Vịnh Hạ Long để các bạn tích cực bầu chọn Vịnh Hạ Long là kỳ quan thiên nhiên của thế giới. Mặt khác, chúng tôi cũng đã giới thiệu về Quảng Ninh nói chung và giáo dục Đông Triều nói riêng qua website: dongtrieu.edu.vn để tạo cơ hội giao lưu, hợp tác với các trường của Singapore mà đoàn chúng tôi đã đến thăm, nghiên cứu và học tập. Việc này được Hiệu trưởng của các trường của Singapore đồng tình. Chúng tôi đã có được địa chỉ các website của cả 3 trường và chắc chắn Trường THCS Mạo Khê II sẽ bố trí giao lưu trực tuyến với các trường của Singapore khi điều kiện cho phép.
- Trở lại với việc tuyên bố về Sứ mệnh - giá trị - tầm nhìn của Trường, theo anh, đó có phải là xây dựng “thương hiệu” của nhà trường trong mối quan hệ giao lưu, hợp tác quốc tế này không?
+ Đúng vậy! Trước đây thì việc hoạch định chiến lược giáo dục chỉ đặt ra ở cấp “vĩ mô”, còn với các trường học, nhất là các trường THCS hoặc tiểu học hay mầm non thì mới chỉ xây dựng kế hoạch, mục tiêu cụ thể hàng năm chứ ít khi đặt ra chiến lược dài hạn 5 năm, 10 năm. Song với mô hình giáo dục mới này thì mỗi trường cần phải dựa trên những điều kiện cụ thể của mình, trước mắt cũng như trong tương lai, nhằm hoạch định cho mình một chiến lược phát triển lâu dài. Chiến lược đó bao gồm nhiều vấn đề như quá trình phát triển, mục tiêu, giải pháp v.v... nhưng cái đầu tiên và cũng là quan trọng nhất chính là phải ra được tuyên bố về Sứ mệnh -giá trị - tầm nhìn của trường. Tuyên bố về Sứ mệnh - giá trị - tầm nhìn chính là thể hiện “thương hiệu” của nhà trường và mục đích chuyến đi này của chúng tôi là để tất cả các trường trong huyện làm được điều đó.
- Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này!
