Sau rất nhiều dịp bị lỡ, đây là lần đầu tiên chúng tôi được đi cùng những người thầy thuốc mang quân hàm xanh thăm khám bệnh cho bà con thôn bản.
Người con của dân bản
Con đường từ QL18A lên Đồn Biên phòng Bắc Sơn, thôn Lục Phủ, xã Bắc Sơn (Móng Cái) khoảng 20km được trải bê tông nhựa phẳng lì, chạy vắt qua những quả đồi, cánh rừng xanh biếc, ngút tầm mắt. Hai bên đường những rừng quế, rừng kim giao ướt đẫm mưa sương lá xanh lấp loáng. Càng lên tới gần đơn vị, những cơn mưa phùn càng dày đặc, nhiệt độ xuống thấp hơn. Thế nhưng những điều đó không làm cho những phóng viên trẻ như chúng tôi nao lòng.
Chúng tôi đến Lục Phủ sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán, nhưng vẫn cảm nhận thấy hương vị Tết vẫn còn lưu lại rất rõ ở nơi đây. Ngay ở cổng là các khẩu hiệu mừng Đảng, mừng Xuân, mừng đất nước đổi mới, các quy định của quân đội được kẻ, vẽ rất đẹp, treo trang trọng. Tất cả dường như đã xoá đi cái giá lạnh vùng miền núi biên giới quanh năm mây phủ này. Dường như đã chờ chúng tôi từ lâu, thấy chúng tôi đến, Thượng tá Phạm Văn Thắm, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Bắc Sơn vội dừng tay và hồ hởi khoe: “Năm nay anh em ăn Tết “to” lắm. Cách Tết khoảng 1 tháng, đơn vị đã có kế hoạch chi tiết để chuẩn bị Tết cho CBCS, từ lo lương thực, thực phẩm đến tập luyện các tiết mục văn hoá, văn nghệ cho đón giao thừa.
Đang tiếp tục câu chuyện về cái Tết Quý Tỵ vừa qua, Thượng tá Trần Văn Giáp, Đồn phó chợt dừng lại, chỉ tay ra phía cổng, vừa cười vừa nói: “Đấy! “người hùng” của Đồn Biên phòng Bắc Sơn và bà con dân bản Bắc Sơn đấy. Nhìn theo hướng chỉ tay của Thượng tá Trần Văn Giáp, chúng tôi bắt gặp hình ảnh lương y hiền từ trong bộ quân phục xanh. Đó là Thiếu tá Nguyễn Văn Triều, người mà bấy lâu nay được người dân nơi đây dành cho cái tên trìu mến “người con của dân bản”.
Cái rét của vùng miền núi biên giới như cắt da, cắt thịt làm tê cóng mặt, bàn tay, bàn chân. Trong thời tiết giá rét ấy, như thường lệ Thiếu tá Nguyễn Văn Triều lại lên đường đến các khu dân cư của thôn, bản để khám bệnh, cấp phát thuốc, vận động, tuyên truyền, chăm sóc sức khoẻ cho người dân. Nơi hôm nay chúng tôi đến là thôn Thán Phún, nằm cách xa Đồn Biên phòng Bắc Sơn khoảng 6km.
Con đường đất vào thôn Thán Phún nhỏ hẹp với nhiều chỗ lồi lõm. Chỗ nào khô ráo hơn thì lởm chởm “ổ trâu”, “ổ voi”, còn lại quanh năm đa phần là những vũng nước bùn ngập ngụa, nhão nhoét, trơn trượt bởi những cơn mưa phùn. Vừa mới tới nhà ông Tằng Hùng Sáng, chúng tôi đã được người già, trẻ nhỏ hồ hởi chào đón.
Nói về “thầy thuốc” Nguyễn Văn Triều, ông Tằng Hùng Sáng, nay đã ở cái tuổi “xưa nay hiếm” vẫn dõng dạc kể lại: “Chúng tôi cảm ơn cán bộ Triều nhiều lắm, cả những CBCS biên phòng nữa. Mấy hôm trước cái lưng tôi cứ đau nhức mãi thôi vậy mà được cán bộ Triều tới khám bệnh, phát thuốc, đến nay cái bệnh đã khỏi hẳn, cái lưng không còn đau nữa, làm khoẻ hơn. Tháng nào chúng tôi cũng được cán bộ Triều đến thăm hỏi, khám bệnh, hướng dẫn cách ăn, uống cho khoẻ mạnh. Những gia đình có người bị bệnh, cán bộ mỗi ngày còn lên 2 lần để chữa trị nữa. Giờ có cái bệnh là cứ đến gặp cán bộ thôi, không cúng nữa rồi”.
Mới về Bắc Sơn công tác từ tháng 1-2010, song anh Triều đã có nhiều năm làm cán bộ quân y tại các đơn vị. Những ngày mới về Bắc Sơn, công việc của anh khá vất vả bởi là người mới nên tiếp cận với bà con để bà con tin tưởng là điều thật khó. Đó là chưa kể đến việc giao thông đi lại khó khăn nên phương tiện chủ yếu của anh là chiếc xe máy ở đồn hoặc là cuốc bộ. Ở một xã vùng cao như Bắc Sơn việc đi lại rất vất vả bởi nhiều hộ nằm tách biệt nhau đến hơn quả đồi, có khi nằm xa nhau từ 2-3km. Những đoạn đường vào thôn, bản chưa có đường nhựa, đường bê tông, anh toàn phải băng rừng, lội suối đến các gia đình. Bà con ở các thôn, bản nơi đây thường sinh nhiều con, hơn nữa trình độ nhận thức còn nhiều hạn chế nên nhiều người có bệnh nặng không đưa tới chữa mà lại ở nhà thuê thầy cúng đến cúng bái, nên bệnh càng nặng hơn có khi nguy hiểm đến tính mạng. Anh kể: “Khi mới về đây công tác, mặc dù không biết tiếng dân tộc, nói năng chưa lưu loát nhưng hôm nào tôi cũng đến các gia đình trong thôn, bản chơi. Qua trò chuyện, thăm hỏi mọi người giúp tôi nắm tình hình sức khoẻ của các gia đình. Tranh thủ tôi thăm khám, hướng dẫn bà con cách dùng thuốc chữa bệnh, tự chăm sóc sức khoẻ. Đời sống của bà con thôn bản được tốt thì chúng tôi mới có thể hoàn thành được nhiệm vụ.
Còn nhớ cách đây không lâu, vào trung tuần tháng 4-2011, ông Phùn Sùi Dùng bị chó cắn, nhưng gia đình không chữa trị mà chỉ mời thầy mo về cúng ma. Cúng mãi mà con ma vẫn chây ì, thầy mo xua mãi không được, ông Dùng càng gầy còm, ốm yếu hơn, phải nằm liệt giường, không đi lại được. Vết thương của ông để lâu không được chữa trị nên bị nhiễm trùng, sưng to, phù nề, có dấu hiệu hoại tử. Lần đó, trong một lần đi thăm khám bệnh cho bà con thôn bản như thường lệ, Thiếu tá Triều phát hiện ra bệnh tình của ông Dùng. Ngay lập tức, bằng kiến thức, kinh nghiệm nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm, anh liền sơ cứu vết thương và động viên gia đình đưa đi bệnh viện. Sau nhiều lần thuyết phục gia đình không thành công, Thiếu tá Triều quyết định trực tiếp mổ vết thương. Không ngại quãng đường hàng chục cây số, hàng ngày, với túi thuốc trên vai, anh Triều lại đến để điều trị vết thương, thay băng cho cụ. Với tinh thần hết lòng vì người bệnh, sau 14 ngày, ông Dùng đã khỏi hẳn vết thương, trở lại cuộc sống hàng ngày. Từ lần đó, người dân nơi đây thường truyền tai nhau rằng, CBCS biên phòng khám bệnh, cho bệnh nhân uống thuốc thì “con ma” chịu bỏ đi... Vì thế bà con bảo nhau, CBCS biên phòng còn đuổi ma giỏi hơn cả thầy mo...
Chắc tay súng nơi biên cương
Băng qua những cơn mưa rừng dường như không bao giờ ngớt và những khúc cua quanh co nối tiếp, Chính trị viên phó Lỷ Văn Chau chia sẻ: “Đồn Biên phòng Bắc Sơn là một trong những đơn vị phụ trách tuyến biên giới dài, rộng nhất của Bộ đội Biên phòng tỉnh. Bắc Sơn vốn là xã nghèo vùng sâu, vùng xa của thành phố Móng Cái với 75% là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Đây là xã có trên 20km đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc, trong đó có 13 cột mốc đóng trên địa bàn, chạy dọc theo tỉnh lộ 341 và nhiều đường mòn tự phát qua lại biên giới, nên tiềm ẩn nhiều loại hình tội phạm nguy hiểm, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự địa phương. Trình độ dân trí của bà con thấp hơn so với mặt bằng dân trí chung của tỉnh, nên gặp không ít khó khăn trong công tác tuyên truyền, vận động. Đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn. Do đó, ngoài việc hoàn thành tốt nhiệm vụ, tăng cường công tác bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia, mỗi CBCS của đơn vị đều “Phải sống 3 cùng với đồng bào”, mới hiểu được người dân nghĩ gì, nói gì, làm gì. Đồng thời, đặc biệt chú trọng chăm lo đến đời sống, sức khoẻ cho người dân giúp cuộc sống người dân ngày một nâng cao. Có như vậy mới tạo được niềm tin trong nhân dân, vận động được nhân dân tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc trên đất liền, an ninh trật tự”.
Đi cùng hành trình của những chiến sĩ quân y nói riêng và CBCS biên phòng Đồn Biên phòng Bắc Sơn nói chung, chúng tôi mới hiểu được rằng, cuộc sống của CBCS biên phòng bây giờ không còn vất vả như xưa, nhưng khối lượng, mức độ công việc thì gian nan bội phần. Đi về các thôn bản để trò chuyện với người dân nghèo mới hiểu những thầy thuốc biên phòng đến với dân bằng sự ân cần, tận tụy, tỉ mỉ, trở thành chỗ dựa tin cậy cho bà con khi ốm đau bệnh tật. Trong sứ mệnh của người thầy thuốc mặc áo lính, các anh xác định giúp dân đồng thời xây dựng địa bàn. Có những thầy thuốc, ngoài công việc hàng ngày là khám chữa bệnh cho các bệnh nhân, họ còn kiêm luôn là những tuyên truyền viên, nhà tư vấn, nhà từ thiện, hay những người làm công tác văn hoá, bài trừ mê tín dị đoan. Họ là những thầy thuốc “bách nghệ”. Cùng với đó, thời gian qua, Đồn còn thực hiện tốt chương trình quân dân y kết hợp, tổ chức khám, chữa bệnh và cấp phát thuốc miễn phí. Chỉ tính riêng năm 2012, Đồn đã cấp phát thuốc miễn phí cho 219 lượt người dân, khám chữa bệnh học đường cho 104 cháu, tiêm vắc xin cho 119 trẻ em, tiêm uốn ván cho 124 phụ nữ. Tính đến nay, Đồn đã đặt 3 phòng khám chữa bệnh tại Đồn và đội biên phòng Thán Phún, UBND xã Bắc Sơn, nhằm phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh cho bà con. Thêm vào đó, Đồn cũng thường xuyên chăm lo, tặng quà cho các gia đình khó khăn, chính sách trên địa bàn xã. Đáng chú ý, nhằm nâng cao đời sống cho nhân dân thôn bản, các CBCS nơi đây còn thường xuyên giúp đỡ các hộ gia đình phát triển kinh tế thông qua hỗ trợ về vốn, giống, kỹ thuật triển khai các mô hình, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.
Không chỉ mang sứ mệnh của người thầy thuốc mặc áo lính, những chiến sĩ quân y nơi đây đã trở thành chỗ dựa cho người bệnh mà CBCS biên phòng nơi vùng biên giới vẫn đang vững chắc tay súng bảo vệ bình yên của đất nước. Chúng tôi, thế hệ trẻ hôm nay, không khỏi tự hào khi được Thượng tá Trần Văn Giáp kể về những chiến công gần đây nhất mà đồng đội của anh đã không quản hy sinh, gian khó lập được. Nhằm duy trì sự ổn định về ANCT-TTATXH trên địa bàn, một trong những biện pháp mà Đồn đã và đang thực hiện hiệu quả là bám sát địa bàn, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, phát huy sức mạnh của toàn dân trong phong trào toàn dân tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, TTATXH trên địa bàn biên phòng. Đặc biệt, thông qua các tổ chức đoàn thể xã hội ở địa phương để phối hợp tuyên truyền trong nhân dân các quy định về sinh sống, làm ăn trên khu vực biên giới, để từ đó người dân không tham gia vượt biên trái phép, không buôn lậu; nêu cao tinh thần cảnh giác, đấu tranh với các loại tội phạm và các tệ nạn xã hội trên địa bàn. Bằng thực tế công việc, các anh đã tạo được niềm tin với nhân dân, chính những người dân nơi đây trở thành những tai mắt quan trọng giúp các lực lượng chức năng phát hiện, đấu tranh với nhiều vụ án trên địa bàn; góp phần cùng các cơ quan chức năng điều tra thành công nhiều vụ cướp, trộm cắp tài sản trên địa bàn, giữ vững ANCT-TTATXH trên tuyến biên giới.
Cao Quỳnh
