Hiện nay, Internet được coi là công cụ hiệu quả nhất nhằm kết nối mọi người trên thế giới với nhau, văn hoá đọc cũng tìm thấy ở đó một công cụ hiệu quả nhằm phổ biến sách rộng rãi.
Sự ra đời của thư viện điện tử là một tất yếu trong giai đoạn hiện nay. Và trong xu thế ấy, tháng 8-2010, dự án thư viện điện tử Quảng Ninh giai đoạn II đã được triển khai và tháng 10-2010 thì đi vào hoạt động...
Để hiểu hơn về vấn đề này, PV Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với bà Phan Thị Minh Hà, Giám đốc Thư viện tỉnh Quảng Ninh....
- Thưa bà, tính đến nay, dự án thư viện điện tử Quảng Ninh giai đoạn II đã đi vào hoạt động được gần 2 tháng. Vậy xin bà cho biết hiệu quả ban đầu của dự án?
+ Trước hết, phải khẳng định Dự án thư viện điện tử giai đoạn II có tác dụng rất lớn đối với Thư viện tỉnh Quảng Ninh. Thư viện điện tử hiện là mô hình phù hợp nhất với xu thế hiện nay. Điều đó thể hiện rất rõ qua sự tra cứu tài liệu nhanh, cán bộ, nhân viên thư viện giải quyết công việc hiệu quả cao. Mặc dù, theo thông lệ đây là khoảng thời gian trong năm mà lượng độc giả đến thư viện không đông, thế nhưng qua gần 2 tháng đi vào hoạt động, thư viện điện tử cũng đã có một lượng độc giả nhất định, nhiều nhất vẫn là độc giả đến đọc báo qua mạng. Dựa vào các công cụ tra tìm trên máy, người dùng có thể khai thác nhanh chóng và hiệu quả những tài liệu của thư viện hoặc liên thư viện khi dùng chung một nghi thức. Dự án thư viện điện tử giai đoạn II đã mang lại tính đồng bộ cơ sở dữ liệu với Thư viện Quốc gia và hệ thống thư viện tỉnh, thành phố trong cả nước, phù hợp với chuẩn nghiệp vụ mới thư viện Việt Nam và thư viện thế giới.
- Để có được điều đó, được biết, từ cuối năm 2003, Thư viện tỉnh Quảng Ninh đã được Thư viện Quốc gia Việt Nam đầu tư cho dự án này...?
+ Đúng thế, cuối năm 2003, Thư viện tỉnh Quảng Ninh là 1 trong 6 thư viện trong cả nước được Thư viện Quốc gia Việt Nam đầu tư dự án thư viện điện tử hạt nhân với 1 tủ mạng, 1 máy chủ, 3 máy trạm và phần mềm ILIB 3.5 với tổng trị giá khoảng trên 390 triệu đồng. UBND tỉnh cũng đã cấp vốn đối ứng để bổ sung thêm số trang thiết bị, máy trạm và trang thông tin điện tử. Việc ứng dụng công nghệ thông tin đã góp phần thúc đẩy thư viện phát triển, nâng cao hiệu quả làm việc cho đội ngũ cán bộ, nhân viên thư viện. Đồng thời tạo điều kiện để bạn đọc tra cứu thông tin, tìm tài liệu được nhanh chóng, thuận lợi. Dự án thư viện điện tử giai đoạn I đã đạt được những kết quả đáng kể. Tuy nhiên, sau nhiều năm sử dụng, dự án đã xuất hiện những bất cập như: Trang Web đã lỗi thời, trang thiết bị điện tử, máy chủ, máy trạm hết khấu hao, xuống cấp, hỏng hóc liên tục. Thêm nữa, phầm mềm ILIB 3.5 không đáp ứng được chuẩn nghiệp vụ mới do Bộ Văn hoá Thông tin quy định tại Công văn số 2667/BVHTT-TV, ngày 23-7-2007 về áp dụng chuẩn nghiệp vụ trong các thư viện Việt Nam. Trang thông tin không còn phù hợp với nhu cầu cập nhật cung cấp thông tin, cung cấp dữ liệu, tra cứu thông tin, cơ sở dữ liệu trực tuyến...
- Như vậy, việc đầu tư thư viện điện tử Quảng Ninh giai đoạn II là hết sức cần thiết, bà có thể nói rõ hơn về dự án này?
+ Dự án thư viện điện tử Quảng Ninh giai đoạn II thực ra là nhằm nâng cấp các thiết bị hạ tầng cơ sở để đáp ứng nhu cầu hiện tại và thay thế các trang thiết bị cũ, lạc hậu. Theo đó, nâng cấp phần mềm quản lý thư viện điện tử từ ILIB 3.5 lên ILIB 4.0 để phục vụ công tác nghiệp vụ, xử lý, quản lý tài liệu, phổ biến thông tin và phục vụ bạn đọc theo chuẩn nghiệp vụ mới của ngành thư viện Việt Nam. Dự án được đầu tư với tổng số vốn là 990 triệu đồng với 1 máy chủ và 20 máy trạm, xây dựng mới kios thông tin phục vụ bạn đọc... Bạn đọc đến thư viện, ở ngay tầng 1 qua kios điện tử có thể tra tìm các thông tin, tài liệu. Dự án thư viện điện tử Quảng Ninh giai đoạn II phù hợp với quy hoạch phát triển ngành thư viện Việt Nam đến 2020.
- Hiện nay, đối với Quảng Ninh có một thực tế, thư viện điện tử chỉ có ở Thư viện tỉnh, còn hệ thống các thư viện huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh đều chưa có thư viện điện tử. Điều này có gây ra bất cập gì không, thưa bà?
+ Tất nhiên là bất cập. Bởi lẽ, chẳng hạn như nguồn tài liệu được đầu tư ở Thư viện tỉnh nhưng thư viện huyện không thể kết nối được. Nếu các huyện, thị được trang bị máy tính, cài đặt các phần mềm thì rất thuận lợi. Thư viện tỉnh có thể giúp đỡ, chia sẻ những vấn đề nghiệp vụ và tra tìm tài liệu, khoản tài liệu sẽ phong phú hơn v.v... Hiện nay, thư viện các huyện, thị trên địa bàn tỉnh số lượng đầu sách rất ít. Tính trung bình mỗi thư viện huyện chỉ có khoảng 5.000-6.000 đầu sách. Hầu hết các địa phương của tỉnh hàng năm đều chưa có đủ kinh phí để bổ sung sách. Nguồn sách ở thư viện cấp huyện chỉ trông chờ vào nguồn chương trình mục tiêu quốc gia của Trung ương cấp về địa phương. Sau khi đầu tư thư viện điện tử cho Thư viện tỉnh, chúng tôi rất mong muốn tỉnh đầu tư cho một số thư viện huyện hoạt động tốt trên địa bàn tỉnh. Bởi ở đó lượng độc giả đông, mình có thể đầu tư cho họ một máy chủ, máy trạm, phần mềm kết nối với Thư viện tỉnh để tra tìm tài liệu, hiệu quả sẽ cao hơn, nguồn tài liệu phong phú hơn. Hệ thống thư viện cấp huyện cũng có thể hưởng rất nhiều lợi về nghiệp vụ mà Thư viện tỉnh có thể giúp họ.
- Xin bà cho biết, dự định của Thư viện tỉnh Quảng Ninh trong thời gian tới?
+ Dự định thì rất nhiều, nhưng khoảng đầu năm 2011, Thư viện tỉnh sẽ mở một lớp tập huấn cho độc giả nắm được phương pháp, biết cách sử dụng tra cứu thông qua hệ thống máy tính. Bởi vì, trong thời gian qua khi dự án đi vào hoạt động, Thư viện tỉnh vẫn chưa mở lớp tập huấn cho độc giả, chủ yếu vẫn là thủ thư giúp cho độc giả cách tìm kiếm, tra cứu tài liệu. Thêm nữa, trong thời gian tới, Thư viện tỉnh sẽ cho hồi cố lại toàn bộ sách báo cũ để có sự thống nhất giữa Thư viện tỉnh và hệ thống thư viện toàn quốc. Ngoài ra, sẽ tiếp tục bổ sung thêm mảng tài liệu số cho thư viện điện tử ...
- Xin cảm ơn bà!
