“Tôi hy vọng tìm được sự đồng thuận để phát triển và nâng cao vị thế của tờ báo văn nghệ tỉnh nhà...”

+ Đúng là chất lượng tờ báo hiện nay chưa thực sự hấp dẫn bạn đọc và chậm được đổi mới. Báo văn khác với báo thông tấn, cách đặt vấn đề, chuyển tải thông tin của báo văn chậm chạp hơn, có thể không trực diện nhưng tầm khái quát rộng lớn hơn, sâu lắng hơn, khiến người đọc phải suy ngẫm, thậm chí phải đàm luận. Bởi vậy, trong đòi hỏi của thực tế cũng cần tờ báo có những phóng sự, bài ký, ghi chép... đề cập tới những vấn đề nóng, được xã hội quan tâm, tải lượng thông tin như một tiêu điểm hình tháp, mảng này lâu nay chưa được quan tâm đúng mức. Còn việc giới thiệu, quảng bá các tác phẩm VHNT chiếm tỷ lệ lớn của báo thì đúng là nguyên nhân không thể đổ lỗi cho ai khi mà phong trào sáng tác còn nhiều bất cập, ít có những tác phẩm đỉnh cao.

Những năm trước đây, các văn nghệ sĩ có mặt nhiều ở các diễn đàn văn học trung ương, đoạt nhiều giải cao. Hiện nay, hơn 500 hội viên của chúng ta thì phần lớn đã ở vào hàng trên, dưới 60 tuổi, số trẻ rất ít. Từ thực tế đó, để nâng cao được chất lượng tờ báo, Ban Biên tập chúng tôi đặt ra mục tiêu trước mắt là coi trọng việc nâng cao chất lượng công tác biên tập, đòi hỏi biên tập kỹ lưỡng hơn, chặt chẽ hơn. Bởi vì, nếu tác giả chỉ viết ở mức bình bình cũng được đăng thì bài sau chắc không hơn mà người khác thì cũng vậy. Hơn nữa cũng cần định hướng nội dung, kế hoạch cho từng số báo để biên tập chủ động tập hợp bài, đặt bài... Ngoài ra, Báo cũng phải làm tốt công tác chăm lo, phát triển đội ngũ cộng tác viên, không chỉ trong tỉnh mà cả các tỉnh, thành trong cả nước. Trong đó đặc biệt quan tâm và có mối quan hệ ràng buộc với một số nhà văn, nhà báo thành danh, có khả năng, có uy tín cùng phối hợp tác nghiệp những chủ đề lớn như tuyên truyền biển đảo hiện nay, vấn đề môi trường, an sinh xã hội... Chăm lo cho đội ngũ này, tôi nghĩ, tờ báo sẽ có những chuyển biến cả về cách nhìn, cách viết và cả hình thức thể hiện. Trong sự cọ xát ấy, hy vọng sẽ hạn chế đi những lối viết dễ dãi, đồng thời kích thích được các tác giả tích cực tham gia. Qua đó tập hợp được lực lượng viết nòng cốt, người biên tập sẽ có điều kiện để chọn lọc những tác phẩm chất lượng tốt hơn.

Yêu cầu về chất lượng tác phẩm cho báo cũng đồng nghĩa với việc nâng cao chất lượng các trại sáng tác của Hội, đồng thời cũng cần phối hợp mở rộng phong trào sáng tác tới các ngành, các địa phương, đơn vị. Về lâu dài, việc này cũng cần có chiến lược thật cụ thể và đòi hỏi nỗ lực của mỗi văn nghệ sĩ nữa.

- Mở rộng đội ngũ cộng tác viên như thế, ông có lường trước những tình thế với “phản ứng ngược” của các văn nghệ sĩ tỉnh nhà?

+ Báo Hạ Long cũng giống như những tờ báo khác, không sống hoàn toàn bằng đội ngũ phóng viên hay hội viên của mình, mà còn nhờ phần đóng góp quan trọng của đội ngũ cộng tác viên. Tôi nghĩ, có được họ đã là hạnh phúc, giữ được họ và tập hợp trí tuệ của họ cùng đồng hành với mình thì còn gì hạnh phúc hơn. Vấn đề là phải biết cân đối và biết khai thác những lợi thế gì mà mình cần ở họ, một điều quan trọng nữa là tạo môi trường cạnh tranh để so sánh với nhau, từ đó có những bứt phá mới...

- Đặc thù báo văn nghệ cộng tác viên chính là hội viên mà tình trạng vuốt ve, khen ngợi chung chung đang khá phổ biến. Báo Hạ Long sẽ làm gì để cải thiện tình trạng này?

+ Như tôi đã nói ở trên, để nâng cao chất lượng tờ báo, trước tiên phải nâng cao trách nhiệm đội ngũ biên tập, tăng cường công tác cộng quản trách nhiệm, mỗi biên tập viên phải có chính kiến về tác phẩm mình biên tập trước khi trình duyệt. Quản lý tốt khâu này, thời gian qua chúng tôi đã hạn chế những bài viết không rõ quan điểm, chính kiến, thông tin thiếu căn cứ, thậm chí lồng động cơ cá nhân... Việc này đã thực hiện ở một vài số báo gần đây. Chúng tôi không ngại tranh luận và đã tranh luận thẳng thắn với tác giả, chỉ ra những điểm chưa được, chưa có chính kiến rõ ràng, thiếu thực tế trong một số bài viết, chỗ còn hời hợt thì công tác biên tập phải nâng được nó lên, chỗ cần tác giả viết lại thì yêu cầu viết lại. Khi đã thống nhất rồi, nhiều tác giả đã vui vẻ đồng tình.

- Vậy còn một mảng không thể thiếu ở báo văn nghệ, đó là mảng lý luận phê bình, công tác này hiện nay đang ở tình trạng quá thiếu hoặc viết chưa tới thì sao?

+ Đây là thực trạng không riêng của Báo Hạ Long. Những năm trước đây số người tham gia viết dạng bài này nhiều, với chất lượng khá tốt, nhưng gần đây thì không chỉ ít người viết mà các bài phê bình sắc sảo cũng thiếu vắng dần. Số người viết phản biện không nhiều, bên cạnh đó các tác giả đều là đồng nghiệp thân quen, nên dù nhận ra cũng không dễ gì chỉ ra hết những hạn chế trong tác phẩm mà đồng nghiệp mình cần lưu tâm. Để khắc phục điều này, đồng thời cũng để rộng luồng tham luận, với những tác phẩm, công trình VHNT có tính đột phá lớn, chúng tôi sẽ đưa ra lời bàn để các hội viên cùng viết bài đàm luận.

- Một trong những lý do là nhuận bút cho loại bài lý luận phê bình hiện nay của Báo còn thấp nên khó có tính hấp dẫn người viết?

+ Đúng là nhuận bút của Báo Hạ Long còn thấp thật, nhưng nếu so với báo, tạp chí của các hội địa phương trong cả nước thì báo mình cũng ở mức trung bình. Hơn nữa, tôi nghĩ đòi hỏi cao hơn là trách nhiệm người hội viên với tổ chức nơi họ đang sinh hoạt, chức năng của người phê bình thôi thúc họ phải làm, cũng như các hội viên khác...

- Báo Hạ Long trước hết là tờ báo văn nhưng nhìn cơ cấu cán bộ của báo hiện nay và sắp tới rất thiếu đội ngũ làm văn học... Ông có ý định phát triển đội ngũ văn học trẻ của Báo Hạ Long như thế nào?

+ Tôi nghĩ, cũng như người cầm quân ở chiến trường không có nghĩa họ phải giỏi tất cả các loại súng. Quan trọng hơn là khả năng tập hợp, và biết chọn đúng điểm nhấn để tác động vào đó tạo nên sự hợp lực cần thiết và cả thời cơ nữa. Nói như vậy có nghĩa là chúng tôi có cả 11 chi hội chuyên ngành VHNT, ở đó chi hội văn, chi hội thơ, đội ngũ rất hùng hậu, có tới trên trăm người, đặc biệt trong đó số hội viên Trung ương đã thành danh không phải ít, vấn đề là tập hợp và khai thác tiềm năng này thế nào. Điều này chúng tôi đã làm, như việc mời nhà văn Dương Hướng, hội viên của Hội đã nghỉ hưu ở ngành Hải Quan, về hợp đồng biên tập mảng văn xuôi, hiệu quả rất mừng. Tới đây cách làm này sẽ được quan tâm hơn. Còn về phát triển đội ngũ, Báo sẽ thường xuyên tổ chức các cuộc thi trên báo như: Truyện ngắn, ký, thơ... Trước mắt, trong dịp kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Hội VHNT Quảng Ninh 8-9-2009 này, Báo phát động cuộc thi ký và sẽ kết thúc vào cuối 2010. Từ những cuộc thi này, phát hiện ra các gương mặt mới để có kế hoạch giúp đỡ, đào tạo phát triển đội ngũ, đồng thời cũng qua các cuộc thi này, báo từng bước đổi mới, nâng cao.

- Cũng tại hội nghị vừa nói ở trên, nhiều ý kiến đề cao khâu tổ chức, bản lĩnh của người đứng đầu tờ báo. Ông nghĩ gì về điều này?

+ Bản lĩnh cần phải có thời gian để kiểm chứng! Tôi muốn rẽ sang một hướng khác là tại cuộc họp bàn hôm đó, tôi rất xúc động và vui mừng đã thu hoạch được nhiều, đó là nhận được từ hơn chục ý kiến phát biểu là cả chuỗi dài kinh nghiệm, là những tình cảm đặc biệt đồng hành với báo, tâm huyết với báo, với chính mình, cùng những trăn trở, đau đáu với sự nghiệp này. Đồng thời, qua các ý kiến cũng đặt ra trọng trách cao hơn với đội ngũ cán bộ, phóng viên của báo, nhất là người đứng đầu tờ báo.

Đặt ra vấn đề nâng cao chất lượng báo ở thời điểm này, để được nghe tất cả những lời khen, chê, bài học kinh nghiệm và cả những lời tâm huyết muốn cống hiến, đồng hành cùng Báo, từ đó mà tìm ra giải pháp thích hợp, tiếng nói đồng thuận để phát triển và nâng cao vị thế của tờ báo Hạ Long là điều tôi mong muốn.

- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!