Một chiều cuối năm, khi đường phố sớm lên đèn, từng góc phố đã bắt đầu nhộn nhịp tiếng nhạc Jingle bell, những cửa hàng đã bắt đầu rực rỡ với ánh đèn màu trên cây thông Noel, không khí ngày Giáng sinh đang tràn ngập, tôi ghé thăm cửa hiệu áo dài Lê Dơn (173 Lê Thánh Tông), gặp và trò chuyện cùng chị, người phụ nữ đã 20 năm góp phần gìn giữ, sáng tạo cho vẻ đẹp "Hồn Việt" - chiếc áo dài truyền thống của dân tộc..
Kể về những kỷ niệm của mình, chị nhớ lại những ngày còn thơ bé. Vốn là con trong một gia đình theo đạo Thiên chúa giáo, ngày ấy, chị có tham gia vào ca đoàn của Nhà thờ. Được đứng trong ca đoàn, được mặc áo dài, đối với chị quả là những kỷ niệm không thể nào quên. Tình yêu chiếc áo dài với nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt Nam ngấm vào chị sâu đậm lúc nào không hay...
- Và từ đó mà chị đã đi theo con đường thiết kế áo dài hiện nay?
+ Phải! Nhưng mãi đến năm 18 tuổi, tôi mới bắt đầu công việc này sau khi vào Nam học nghề. Vốn đam mê thời trang, lại vẫn theo phục vụ cho Nhà thờ, mà lại vẫn thích mặc áo dài nữa, nên bà ngoại tôi đã hướng cho tôi đi theo niềm yêu thích của mình. Tôi đã bắt đầu thiết kế, mày mò cắt may những bộ áo dài đầu tiên để phục vụ cho chính Nhà thờ mà tôi thường đi lễ. Ban đầu chỉ là những chiếc áo dài dành cho ca đoàn, cho một số người thân diện trong những ngày lễ trọng. Rồi sau đó có thêm những bộ áo dài dành cho nơi công sở, cho học sinh đi học, cho dạ tiệc, cưới hỏi… Và rồi dần dần cái nghiệp đến lúc nào không hay cho đến bây giờ. Ngoài là sự đam mê, đúng là nó còn có một chữ "duyên"...
- Tà áo dài là nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt Nam. Thế nhưng với chị, một người phụ nữ theo đạo, điều đó có làm cho chiếc áo dài do chị thiết kế khác hơn không?
| Tất cả những sáng tạo, đổi mới thường là về chất liệu, hoa văn, họa tiết trang trí và một vài nét phá cách nhẹ nhàng chứ không hề đi ra ngoài nét truyền thống của áo dài Việt Nam, đặc biệt là đặc trưng "kín đáo những vẫn quyến rũ"… |
+ Tà áo dài Việt Nam xưa nay đã rất đặc trưng. Chiếc áo dài xưa có độ dài vừa phải, không phết gót mà cũng không ngắn qua đầu gối. Eo áo rộng nhưng cũng tạo dáng thắt đáy lưng ong. Vai tròn, ngực tròn dù bên trong chỉ mặc áo yếm. Chất liệu để may áo dài chủ yếu là các chất liệu cao cấp như lụa, gấm... Trải qua bao thăng trầm, biến cố và sáng tạo mà chiếc áo dài được như ngày hôm nay, trở thành một nét tinh hoa của văn hóa Việt. Tôi đến với công việc thiết kế áo dài ban đầu là thiết kế áo dành để đi lễ Nhà thờ mà. Vì vậy, những chiếc áo dài của tôi thường rất kín đáo, nhã nhặn. Sau này, khi chiếc áo dài trở nên thân thuộc, gần gũi hơn với cuộc sống và tôi cũng đã đi sâu hơn vào công việc thiết kế, tôi luôn cố gắng làm sao để chiếc áo dài của mình sáng tạo ra có thể phục vụ cho mọi hoàn cảnh. Như những chiếc áo dài dành cho lễ tân, phục vụ thì ngắn hơn, gọn gàng hơn; áo dài dành cho công sở thì thoải mái, đơn giản nhưng tinh tế; áo dài dành cho yến tiệc, cưới hỏi thì kiểu cách, sang trọng và lộng lẫy… Tất cả những sáng tạo, đổi mới thường là về chất liệu, hoa văn, họa tiết trang trí và một vài nét phá cách nhẹ nhàng chứ không hề đi ra ngoài nét truyền thống của áo dài Việt Nam, đặc biệt là đặc trưng "kín đáo nhưng vẫn quyến rũ"…
- Vậy từ ngày đầu tiên theo đuổi con đường này, cho đến ngày hôm nay, chị có nhớ được đã có bao nhiêu chiếc áo dài do chính tay chị thiết kế?
+ Trời, đến bây giờ đã 20 năm theo nghiệp thì làm sao có thể nhớ được mình đã thiết kế bao nhiêu bộ? Vì tôi không quá tham vọng, tôi chỉ coi thiết kế áo dài là một niềm đam mê, thực sự đam mê và tôi gắn mình với nó thôi. Vì vậy tôi may áo dài là để phục vụ tất cả mọi người, tất cả những người phụ nữ yêu nét đẹp của tà áo dài. Tôi chỉ có thể nhớ được, đến bây giờ, hầu như tất cả các ca đoàn của thành phố Hạ Long đều mặc áo dài do tôi thiết kế. Các khu, các họ trên phố Nhà thờ cũng thường mặc áo dài của tôi trong các ngày lễ trọng. Và tất nhiên là tôi, mẹ tôi, những người phụ nữ trong gia đình tôi cũng mặc áo dài của tôi (cười). À, còn một kỷ niệm nữa là năm 2009, Á hậu Hàn Quốc có sang thăm Việt Nam và về Hạ Long. Khi được đưa đến cửa hàng áo dài của tôi, cô ấy đã tỏ ra rất yêu thích tà áo dài Việt Nam. Cô ấy đã đặt may áo dài, ê kíp đi cùng cô ấy đã ghi lại những khoảnh khắc cô ấy mặc tà áo dài Việt Nam trên đường phố Hạ Long và thực hiện một chương trình phát sóng trên Đài Truyền hình Hàn Quốc. Đối với tôi đó cũng là một kỷ niệm vui gắn với những tà áo dài mà mình đã thiết kế.
- Vậy còn cuộc sống của chị, nghiệp thiết kế áo dài và cả gốc đạo của chị nữa, có làm cho cuộc sống gia đình, xã hội của chị đặc biệt hơn?
+ Nói về gốc đạo, theo tôi, bất cứ tôn giáo nào, Thiên chúa giáo hay Phật giáo đều là những đức tin để hướng con người tới cái thiện, cái tốt đẹp. Từ bé, tôi đã sống trong môi trường của Nhà thờ, với những điều răn dạy về điều thiện, điều lành, những đạo đức cơ bản nhất của con người. Vì thế, một người theo đạo tốt sẽ là một người công dân tốt. Trong cuộc sống xã hội, tôi cũng được mọi người yêu mến, tin tưởng. Chồng tôi không theo đạo, nhưng ngày đến với nhau, vì anh ấy cũng là một người tốt nên ba mẹ hoàn toàn không phản đối chúng tôi. Vì vậy, tôi tin những lựa chọn của mình là đúng. Kể cả nghiệp thiết kế áo dài. Làm việc vừa phải, không quá khắt khe cũng không quá buông lỏng với niềm đam mê, vẫn dành tâm sức cho gia đình, chồng con. Nhìn những bộ áo dài của mình được khách hàng trân trọng nâng niu, thậm chí cả những người nước ngoài lần đầu đến Việt Nam mà đã yêu tà áo dài của mình thiết kế, rồi nhìn 2 con trai dần trưởng thành, gia đình hạnh phúc... Đối với riêng tôi thì đó là niềm vui, điều may mắn "đặc biệt" rồi…
- Chị có hai con trai, mà hình như cháu lớn (sinh năm 1993) đã hướng theo con đường kinh tế tài chính chứ không theo con đường của mẹ? Vậy chị có lo lắng sẽ không tìm được người để gửi gắm, trao truyền lại những đam mê, những nhiệt huyết nghề nghiệp của mình?
+ Đúng là đến bây giờ tôi vẫn chưa tìm được ai trong gia đình để truyền lại nghề may, nghề áo dài như bà ngoại đã truyền cho mẹ và cho tôi. Tôi có hai con trai, cháu lớn vừa tốt nghiệp cấp 3, giờ đã du học ở Malaysia theo chuyên ngành kế toán, tài chính. Còn cháu bé mới đang lớp 6. Hai con trai như vậy thì có khi chỉ mong đợi vào… con dâu thôi. (Cười rất vui). Và hy vọng là sau này con dâu cũng thích thiết kế thời trang, yêu tà áo dài như mình…
- Đã sắp sang một năm mới, không khí Giáng sinh thật rạo rực. Chắc hẳn chị cũng đang có những điều tâm sự, ấp ủ?
+ Tôi mong rằng trong năm mới tôi có thể thực hiện được những ấp ủ, dự định mà lâu nay mình chưa có khả năng thực hiện, như cố gắng làm một bộ sưu tập của riêng mình về đề tài áo dài 4 mùa trong năm, về quê hương Hạ Long… Hay có thể quay trở lại hoạt động phục vụ trong ca đoàn của Nhà thờ để đem nhiều hơn nữa công sức của mình phục vụ cho đời, cho đạo. Nhưng tất cả làm sao phải không ảnh hưởng đến gia đình, vì theo tôi, mái ấm gia đình vẫn là quan trọng nhất. Tôi cũng mong sao tà áo dài Việt Nam do tôi hay không do tôi thiết kế sẽ mãi giữ được bản sắc truyền thống, vẻ đẹp tinh khiết dịu dàng. Tà áo dài sẽ luôn đẹp với bất kể người phụ nữ nào, vì tất cả chúng ta đều là người phụ nữ Việt Nam mà!
- Xin cảm ơn chị về cuộc trò chuyện này!
Minh Hà
