(Đồng chí Bùi Văn Khích, ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy Than Quảng Ninh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, trao đổi với PV Báo Quảng Ninh).
Đồng chí Bùi Văn Khích.
+ Chúng ta đều biết, vùng mỏ Quảng Ninh là “chiếc nôi” đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam với chiều dài lịch sử gần 200 năm. Trong quá trình ấy, cùng với sự phát triển về kỹ thuật công nghệ khai thác từ sơ khai - thủ công, đến lao động bán cơ khi v.v. là sự lớn mạnh của đội ngũ công nhân trong cuộc đấu tranh giai cấp từ tự thân lên tự phát, rồi tự giác... Thể hiện rõ nhất tính “tự giác” trong phong trào đấu tranh của thợ mỏ những năm đầu sau khi có Đảng lãnh đạo chính là cuộc tổng bãi công năm 1936, với khẩu hiệu, mà đúng như anh nói, đã trở thành cương lĩnh hành động lúc bấy giờ: “Kỷ luật và đồng tâm - Chúng ta nhất định thắng!”. Khẩu hiệu này đã thu hút đông đảo thợ mỏ tham gia bãi công, bởi họ hiểu rằng muốn đấu tranh giành thắng lợi thì phải đoàn kết, siết chặt bên nhau, trên cơ sở kỷ luật chặt chẽ...
Có thể nói, “Kỷ luật và Đồng tâm” đã ghi vào lịch sử truyền thống đấu tranh của đội ngũ công nhân, lao động Vùng mỏ và của cả nước như một sự biểu hiện tập trung, đầy đủ nhất bản chất cách mạng, bản lĩnh đấu tranh, sức mạnh to lớn và sự sáng tạo độc đáo về phương thức, phương pháp tập hợp lực lượng... Với tất cả những điều ấy, trong giai đoạn phát triển kinh tế theo xu hướng hội nhập hiện nay, khẩu hiệu này không hề cũ mà mang tính thời sự rõ nét. Bởi lẽ, cũng như các ngành kinh tế khác, TKV đang đứng trước nhiều cơ hội và nhiều thách thức mới. Và để giành thắng lợi, phương châm chiến lược của TKV là từ tài nguyên khoáng sản và nguồn nhân lực đi lên giàu mạnh; trong đó yếu tố con người có tính quyết định. Vì lẽ ấy, vấn đề phát huy sức mạnh truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” cũng phải được đặt lên hàng đầu, làm sao để nó trở thành nét đặc trưng của “văn hoá công nhân mỏ”...
- Vậy để làm được điều ấy, cần quan tâm tới những vấn đề gì nhất, thưa đồng chí?
+ Điều đầu tiên là phải phát huy cao độ truyền thống yêu nước, tự tôn dân tộc, ý chí, quyết tâm vươn lên làm giàu, vì danh dự Doanh nghiệp và danh dự của Tập đoàn. Trước đây thế hệ cha anh đã biết đoàn kết để đấu tranh giành thắng lợi thì ngày nay, thế hệ công nhân lao động của TKV cũng phải biết phát huy sức mạnh ấy, đồng tâm nhất trí để viết lên trang sử mới của ngành Than. Như anh thấy đấy, hơn 20 năm trong sự nghiệp đổi mới, ngành Than đã phải đối diện với nhiều khó khăn gay gắt; cơ chế tập trung quan liêu bao cấp đã hằn sâu trong nếp nghĩ, cách làm của mỗi người; thậm chí có lúc nó trở thành lực cản trong quá trình đi lên... Trước khó khăn thử thách ấy, công nhân mỏ, với truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, lại tiếp tục toả sáng. Họ không dao động, bi quan mà càng đoàn kết và quyết tâm để vượt qua bằng những việc làm cụ thể, đầy sáng tạo; chẳng hạn như người có việc làm sẻ chia công việc cho người ít việc; người thu nhập khá nhường việc cho người thu nhập thấp v.v.
Tôi nghĩ chính qua những lúc khó khăn ấy, chúng ta mới nhận thấy rõ nhất bản chất truyền thống tốt đẹp của công nhân mỏ vốn đã được hun đúc suốt gần 80 năm qua...
- Trong quá trình phát huy sức mạnh truyền thống công nhân mỏ vì mục tiêu xây dựng Tập đoàn ngày càng lớn mạnh, Đảng uỷ và lãnh đạo TKV đã rút ra được bài học kinh nghiệm gì, thưa đồng chí?
+ Có nhiều bài học kinh nghiệm từ thực tiễn; nhưng theo tôi, một trong những kinh nghiệm hết sức quan trọng, đó là phải làm sao tạo được không khí dân chủ thực sự trong các doanh nghiệp. Có dân chủ thì mới có “kỷ luật và đồng tâm”; đó là một logic tất yếu. Muốn vậy, trong công tác lãnh đạo, trước hết phải có những chủ trương, biện pháp, quy chế, quy định phù hợp, công khai trong sắp xếp tổ chức sản xuất, bộ máy quản lý, trong việc lựa chọn đội ngũ cán bộ, trong việc xây dựng nội dung và phương thức tổ chức sinh hoạt chính trị, sinh hoạt đoàn thể v.v. Đặc biệt cần xây dựng cho được ý thức, tác phong lao động công nghiệp, có kỷ luật lao động nghiêm túc, khoa học; đồng thời cần tôn trọng người lao động, biết động viên, đoàn kết họ để tạo nên sức mạnh tổng hợp nhằm đạt mục tiêu SXKD bền vững... Dân chủ càng rộng, càng triệt để bao nhiêu thì truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” càng được phát huy bấy nhiêu; nói cách khác, dân chủ là cái gốc của phát huy sức mạnh truyền thống!
- Hiện nay, TKV không còn chỉ đơn thuần là khai thác than mà đã và đang trở thành một tập đoàn kinh tế đa sở hữu, kinh doanh đa ngành nghề, đa lĩnh vực... Trong điều kiện ấy, nếu chỉ nói tới việc phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” một cách chung chung mà không chú ý tới lợi ích cá nhân của người lao động, e thiếu sức thuyết phục?
+ Đúng thế! Không thể có “Kỷ luật và Đồng tâm” khi bản thân người công nhân không gắn bó với doanh nghiệp, không yên tâm với công việc mình đang làm. Và một trong những yếu tố để họ gắn bó với doanh nghiệp, làm việc vì danh dự của doanh nghiệp, của TKV chính là khi lợi ích của doanh nghiệp và lợi ích của người lao động thống nhất với nhau. Chính vì thế, đi liền với việc phát huy dân chủ, phải đảm bảo sự công bằng trong việc làm và trong phân phối, trong nghĩa vụ và quyền lợi... Có như vậy mới khuyến khích người lao động say mê, sáng tạo trong công việc! Những năm gần đây, càng phát triển theo hướng hội nhập kinh tế một cách sâu rộng, TKV càng thường xuyên chú ý chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động; càng chú ý tập trung xây dựng nhiều hơn những công trình phúc lợi công cộng v.v. Có quan tâm tốt đến việc làm, thu nhập của người công nhân thì mới làm cho họ gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, mới xây dựng được nếp sống văn hoá đặc trưng của công nhân mỏ là “Kỷ luật và Đồng tâm”!
-Xin cảm ơn đồng chí về cuộc trao đổi này!
