(Phó Giám đốc Sở Du lịch Trịnh Văn Hồng trao đổi với PV Báo Quảng Ninh)
Nếu căn cứ vào các tiêu chí như số lượng khách, doanh thu v.v. từ hoạt động du lịch, hiện tại Du lịch Quảng Ninh đang trong tốp đầu, chỉ sau Hà Nội và TP Hồ Chí Minh - Mở đầu cuộc trò chuyện, Phó Giám đốc Trịnh Văn Hồng khẳng định với chúng tôi như vậy! Và anh cũng nhấn mạnh rằng: Những năm vừa qua, nhất là mười năm trở lại đây, Du lịch Quảng Ninh, dẫu có lúc này lúc khác, nhưng nhìn tổng thể là đã có bước phát triển khá nhanh, cả về quy mô và tốc độ…
“- Thế nhưng, trong xu hướng hội nhập hiện nay, Du lịch Quảng Ninh đang bộc lộ những mặt hạn chế, mà nếu không nhận thức đầy đủ để tìm cách giải quyết, chúng ta có thể bị các tỉnh, thành bạn cho tụt lại phía sau…” - Anh nói!
- Nói vậy liệu có phải là lo lắng quá mức không, thưa đồng chí Phó Giám đốc?
- Không đâu! Những khó khăn, thách thức đối với Du lịch Quảng Ninh trong những năm tới là hoàn toàn có thực và điều này thì những ai quan tâm đến ngành du lịch đều nhận thấy. Ví dụ như trong công tác quy hoạch và đầu tư phát triển du lịch, do thiếu sự định hướng và quản lý của Nhà nước nên khu du lịch Bãi Cháy phát triển thiếu tính chuyên nghiệp, mất cân đối trong việc đầu tư các dịch vụ (các dịch vụ vui chơi giải trí ít, số lượng nhà nghỉ, khách sạn nhiều, chưa có siêu thị, quảng trường, bãi đỗ xe, trung tâm hội nghị hội thảo quốc tế v.v.), tỷ trọng các dịch vụ du lịch chất lượng cao chiếm quá ít (số lượng buồng phòng chất lượng cao chỉ chiếm khoảng 36% tổng số buồng phòng toàn tỉnh), cảnh quan kiến trúc khu du lịch bị phá vỡ… Nói điều này không phải là để “đổ lỗi” cho quá khứ, nhưng rõ ràng, đã có một thời, nhận thức của chúng ta về du lịch còn hạn chế, công tác quản lý nhà nước không theo kịp sự phát triển của ngành. Và nói thực, ngay cả khi nhìn nhận được những bất cập yếu kém rồi thì việc sửa chữa khắc phục quả cũng không dễ chút nào; cũng giống như khi anh xây một ngôi nhà vậy, việc quy hoạch, thiết kế ban đầu mà không phù hợp thì sau này có muốn thay đổi cũng chỉ là sự nâng cấp theo kiểu chắp vá mà thôi!
- Anh có thể nói cụ thể hơn về những khó khăn, thách thức đối với Du lịch Quảng Ninh hiện nay?
- Những khó khăn, thách thức đối với Du lịch Quảng Ninh hiện nay bộc lộ trên nhiều mặt. Tuy nhiên, nếu nói một cách khái quát, theo tôi, hiện có ba vấn đề đáng quan tâm nhất. Một là, việc thu hút đầu tư và hiệu quả đầu tư cho du lịch của Quảng Ninh hiện nay so với nhiều tỉnh, thành phố, nhất là các tỉnh, thành dọc tuyến bờ biển phía Nam, đang có xu hướng tụt hậu. Điều này có một phần nguyên nhân khách quan là các tỉnh phía Nam nắng nóng quanh năm, rất phù hợp với phát triển du lịch biển, nên hấp dẫn các nhà đầu tư hơn Quảng Ninh. Nhưng đó chỉ là một phần, quan trọng là môi trường đầu tư của ta chưa được cải thiện nhiều. Thử hình dung như ở Hạ Long, nếu muốn đầu tư một khu du lịch tổng hợp, mang tính hiện đại, thì đầu tư ở đâu? Muốn kêu gọi các nhà đầu tư phát triển các sản phẩm du lịch còn thiếu như tôi nêu trên tại khu du lịch Bãi Cháy, chúng ta cũng không còn quỹ đất. Hai là, nguồn nhân lực trong hoạt động dịch vụ du lịch đông nhưng không mạnh. Phần lớn chưa được đào tạo bài bản, chủ yếu vừa làm vừa học nghề. Như đội ngũ hướng dẫn viên du lịch chẳng hạn; hiện nay nếu đối chiếu với tiêu chuẩn cấp thẻ hướng dẫn viên theo Luật Du lịch, thì tới đây ngành Du lịch Quảng Ninh sẽ thiếu rất nhiều hướng dẫn viên đủ điều kiện cấp thẻ dài hạn. Chúng ta cũng thiếu đội ngũ cán bộ quản lý giỏi, có khả năng hoạch định chiến lược phát triển ngành ngang tầm khu vực và quốc tế. Ba là, Du lịch Quảng Ninh đang phải đối mặt với những thách thức lớn về môi trường du lịch, bao gồm cả môi trường xã hội và môi trường tự nhiên. Sự phát triển của các ngành kinh tế như khai thác than, sản xuất VLXD, cảng biển, tốc độ đô thị hoá v.v. và ngay chính bản thân các hoạt động du lịch nữa, đang làm cho môi trường tự nhiên bị ô nhiễm, đe doạ sự phát triển bền vững của ngành. Còn về môi trường xã hội có tác động đến phát triển du lịch thì nhiều, nhưng điều gây bức xúc trước mắt hiện nay là tình trạng cò mồi, chèo kéo, bán hàng rong cho khách du lịch. Anh để ý mà xem, những lao động dịch vụ tại khu vực Bãi Cháy chủ yếu thuê lại địa điểm của các Công ty để kinh doanh, chụp ảnh lưu động, bán hàng lưu niệm v.v. Phần đông số này là người tỉnh ngoài, làm ăn mang tính thời vụ, nhận thức về kinh doanh du lịch rất hạn chế... Điều đó gây không ít phản cảm đối với khách du lịch.
- Nói vậy phải chăng bức tranh du lịch Quảng Ninh đang rất u ám, không có những mảng màu sáng?
- Không hoàn toàn như vậy! Như trên tôi đã nói, Du lịch Quảng Ninh những năm qua đã phát triển nhanh cả về quy mô và tốc độ. Và hiện tại, 6 tháng đầu năm 2007 này, các chỉ tiêu chính như số lượt khách, doanh thu đều tăng cao. Đặc biệt, hiện nay ngành du lịch đang được lãnh đạo tỉnh, các cấp, các ngành, các địa phương và nhân dân trong tỉnh quan tâm ủng hộ mạnh mẽ. Do vậy, việc nhìn nhận đúng các mặt hạn chế, yếu kém để khắc phục chính là những sắc màu sáng cho ngành những năm tới. Điều quan trọng tôi muốn nhấn mạnh ở đây là đã đến lúc ngành du lịch phải phối hợp tốt hơn nữa với các ngành, các địa phương, tham mưu đề xuất với tỉnh những giải pháp mạnh để giải quyết triệt để, tận gốc những vấn đề nổi cộm trên. Có như vậy mới tạo môi trường tốt cho du lịch phát triển...
- Nhưng khắc phục những vấn đề mà anh nói ở trên là không dễ…?
- Đúng thế! Nhưng không thể không làm! Đáng mừng là hiện nay, nhận thức về kinh doanh du lịch và phát triển ngành du lịch của tỉnh ta đã được nâng lên một bước. Tỉnh đã có quy hoạch tổng thể phát triển du lịch, trong đó những vấn đề mà tôi nêu ra ở trên đều được xem xét, đánh giá một cách thực tế để tìm biện pháp giải quyết hiệu quả nhất! Chẳng hạn như hiện nay, TP Hạ Long đang hợp tác với tập đoàn tư vấn Hoa Kỳ lập quy hoạch và đầu tư phát triển các sản phẩm du lịch với nhiều ý tưởng mới, kết hợp giữa tính hiện đại với nét văn hoá truyền thống để phát triển du lịch. Và tất nhiên, thực hiện được chương trình đó phải có lộ trình và phải được sự quyết tâm cao của cả cộng đồng. Nhưng nếu thành công, dự án này sẽ giải quyết được rất nhiều mặt hạn chế yếu kém trong hoạt động du lịch...
- Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!
