Chiều ngày 11-4 vừa qua, tại khu vực cánh đồng Cũ, thôn Quế Lạt, xã Hoàng Quế (huyện Đông Triều) đã xảy ra vụ xô xát giữa bảo vệ Công ty CP Nuôi trồng thủy sản Đông Triều (CPNTTS ĐT) với một số người dân thôn Quế Lạt, dẫn đến việc anh Phạm Văn Muôn bị bảo vệ của Công ty chém trọng thương.
Được biết từ nhiều năm nay giữa người dân thôn và Công ty “không có tiếng nói chung” trong đền bù giải phóng mặt bằng dự án. Báo Quảng Ninh cũng đã có nhiều bài viết phản ánh về vấn đề này. Hiện người dân thì cho rằng doanh nghiệp coi thường pháp luật, không những làm thiệt hại về tài sản mà còn “đe dọa tính mạng” của họ; doanh nghiệp nói người dân cố tình gây khó dễ…
Khu vực cánh đồng Cũ, nơi xảy ra xô xát ngày 11-4.
Những bức xúc của người dân
Theo một số người dân cho biết, hồi 14 giờ ngày 11-4, tại cánh đồng Cũ, thôn Quế Lạt khi người dân đang làm đồng thì có khoảng 13-14 người của Công ty CPNTTS ĐT cầm xẻng, cuốc, dao quắm đến và gây xích mích với người dân tại đây, hai bên lời qua tiếng lại. Trong lúc đó anh Muôn bế một đứa trẻ đi thăm đồng, có hỏi một người của Công ty “Chú em ơi người ta trả bao nhiêu tiền, lương có cao không?”. Người này không nói không rằng dùng dao quắm chém vào khuỷu tay và vào người anh Muôn, sau đó có một số người cầm xẻng vụt liên tiếp vào người anh Muôn. Ngay khi xô xát xảy ra, người dân thôn Quế Lạt đã bắt giữ anh Nguyễn Văn Họa, Đội trưởng Đội Bảo vệ của Công ty (những người tham gia đánh đã bỏ về Công ty), áp giải về hội trường thôn, yêu cầu Công ty và cơ quan chức năng đến giải quyết.
Tiếp xúc với người dân có mặt tại đây, chúng tôi nhận thấy hầu hết họ tỏ ra hết sức phẫn nộ trước hành vi bảo vệ Công ty đã đánh anh Phạm Văn Muôn, một người dân có đất bị thu hồi, GPMB phục vụ dự án. Ông Nguyễn Văn Nguyên, Trưởng thôn Quế Lạt cho biết: “Chúng tôi vô cùng bất bình trước sự việc này. Từ khi Công ty CPNTTS ĐT đến đầu tư sản xuất kinh doanh tại địa phương, mâu thuẫn, tranh chấp liên tục xảy ra. Nào là việc người của Công ty ngang nhiên phá hoại hoa màu của nhân dân trên những thửa ruộng mà Công ty chưa được bàn giao, đến những uẩn khúc trong việc nhà cửa, rau màu của người dân vô cớ bị cháy. Lần này, nhân viên bảo vệ Công ty lại ngang nhiên chém bị thương người dân. Như vậy là coi thường pháp luật, coi thường người dân”. Còn bà Nguyễn Thị Tuyết thì cho rằng: “Cánh đồng Cũ là nơi thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, đời sống của đa số người dân trong thôn dựa vào việc sản xuất nông nghiệp tại những diện tích đất này. Vì vậy, những hộ chưa nhận tiền đền bù thì không muốn bán đất, những người đã nhận tiền đền bù thì nay muốn trả lại tiền cho Công ty để có đất sản xuất. Cùng với giải quyết vụ việc bảo vệ Công ty chém người, chúng tôi yêu cầu cơ quan chức năng buộc Công ty phải làm cam kết với dân thôn, từ nay chúng tôi ra đồng sản xuất, nếu có việc gì xảy ra thì Công ty phải hoàn toàn chịu trách nhiệm. Chúng tôi đề nghị được trả lại tiền cho Công ty và nhận lại đất để sản xuất”.
Nhiều người dân khác trong thôn Quế Lạt cũng “tố cáo” Công ty CPNTTS ĐT đã nhiều lần phá hoại hoa màu tại khu vực đất canh tác nằm trong vùng dự án mà chưa được đền bù; Công ty còn tự ý phá hủy hệ thống kênh mương nội đồng cung cấp nước canh tác tại khu vực này…
Ý kiến của doanh nghiệp
Ngày 24-6-2005, UBND tỉnh có Quyết định 2019/QĐ-UB “V/v thu hồi và tạm giao ranh giới đất cho Công ty CPNTTS ĐT để giải phóng mặt bằng triển khai Dự án nuôi trồng thủy sản, điểm đỗ xe, nhà hàng ẩm thực, du lịch sinh thái tại 2 xã Hoàng Quế và Yên Thọ, huyện Đông Triều”. Trong đó diện tích đất tại xã Hoàng Quế là 126.134,3m2; tại xã Yên Thọ là 79.544,4m2, thời hạn tạm giao để thực hiện đền bù GPMB là 12 tháng. Trong phạm vi dự án, thôn Quế Lạt có 196 hộ dân có diện tích đất thuộc diện đền bù GPMB và đã được UBND huyện Đông Triều phê duyệt theo phương án bồi thường GPMB với tổng số tiền trên 1,48 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến tháng 5-2007, mới có 124 hộ dân nhận tiền bồi thường hỗ trợ GPMB. Sau nhiều năm, Công ty CPNTTS ĐT đã thực hiện nhiều phương án hỗ trợ, thỏa thuận với người dân và đến nay có thêm 23 hộ dân nhận tiền đền bù, hỗ trợ GPMB.
Trao đổi với chúng tôi, các ông Vũ Công Tánh, Phó Giám đốc, Phạm Văn Toan, Trợ lý Giám đốc Công ty CPNTTSĐT cho biết: Vụ việc xảy ra ngày 11-4 khi 5 công nhân của Công ty đang thực hiện chôn cọc để đánh dấu những thửa ruộng người dân chưa nhận tiền đền bù; khi đó người dân trong thôn hô hoán nhau ra đánh nhân viên Công ty, để tự vệ, một công nhân của Công ty đã dùng xẻng đánh anh Phạm Văn Muôn, chứ không hề có việc chém bằng dao quắm như người dân nói. Ông Toan còn cho rằng: Việc người dân thôn Quế Lạt, bắt giữ và đánh anh Nguyễn Văn Họa, Đội trưởng Đội Bảo vệ Công ty là vi phạm pháp luật. Đề nghị cơ quan chức năng phải làm rõ việc này. Theo yêu cầu của người dân, Công ty cũng đã chuyển 50 triệu đồng cho gia đình anh Muôn để chi trả điều trị vết thương.
Với những vụ việc người dân phản ánh, như việc người của Công ty nhổ rau màu của 12 hộ dân tại cánh đồng thôn Quế Lạt vào ngày 8-11-2007, thì theo Công ty là do người dân đã cố tình canh tác trên diện tích đất mà họ đã nhận tiền bồi thường, dù cho trước đó, đã 3 lần UBND xã Hoàng Quế ra thông báo yêu cầu người dân không được tiếp tục canh tác trên những diện tích đã nhận tiền đền bù (lần 1 vào ngày 28-5-2007; lần 2 ngày 25-6-2007 và lần 3 ngày 18-2-2008). Vụ việc này Thanh tra Sở TNMT, xã Hoàng Quế, thôn Quế Lạt và Công ty đã có buổi làm việc ngày 10-11-2007 để xác định nguyên nhân và đi tới kết luận: Những phần đất Công ty cho người nhổ không có thửa ruộng nào là chưa nhận tiền đền bù, hỗ trợ GPMB. Không những chỉ trồng cấy hoa màu, nhiều người còn trồng cây lâu năm, làm nhà, thậm chí chôn người chết trên diện tích đất thuộc dự án với số lượng đến nay là 6 mộ… Về vấn đề này, Công ty đã 3 lần gửi đơn kiến nghị tới UBND huyện Đông Triều, nhưng vẫn không được xem xét giải quyết.
Còn về việc người dân “tố cáo” Công ty phá hủy hệ thống kênh mương nội đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp của thôn là không chính xác. Bởi ngày 29-12-2006, Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư huyện Đông Triều đã thành lập đoàn liên ngành gồm đại diện của huyện, xã, thôn và Công ty tiến hành kiểm đếm hệ thống mương, máng, trạm bơm, đường nội đồng nằm trong phạm vi dự án chiếm dụng; và đến ngày 17-9-2007, Công ty và chính quyền xã, HTX dịch vụ nông nghiệp xã và đại diện thôn Quế Lạt đã có biên bản bàn giao toàn bộ khối lượng mà Công ty đã bồi thường theo thỏa thuận đã được hai bên thống nhất.
Ông Phạm Văn Toàn, Chủ tịch HĐQT Công ty cho biết: Để đẩy nhanh tiến độ dự án, Công ty đã nhiều lần hỗ trợ bà con từ việc nâng đơn giá đền bù đến hỗ trợ về hoa màu, song vẫn gặp nhiều vướng mắc từ phía người dân. Vì vậy, Công ty đã đề xuất giải quyết vướng mắc theo phương án xin điều chỉnh thu hẹp diện tích của dự án trên cơ sở thu hồi lại 196 thửa đất với tổng diện tích 4,4 ha của 69 hộ dân chưa nhận tiền đền bù theo phương án dồn điền đổi thửa và đã được UBND tỉnh đồng ý, chỉ đạo “UBND huyện Đông Triều tiếp tục hỗ trợ Công ty để hoàn thành công tác bồi thường, GPMB trong thời gian ngắn nhất” (Công văn số 575/ UBND-QLĐĐ ngày 20-2-2008) Đồng thời, Công ty sẵn sàng nhận lại tiền bồi thường và trả lại đất theo yêu cầu của người dân, với điều kiện người dân trả lãi suất theo lãi suất ngân hàng. Nhưng đến nay, dù Công ty đã thông báo nhiều lần cũng chưa thấy người dân nào đến trả lại. Phải nói thêm vì vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng dự án từ 27 tỷ ban đầu (năm 2005) đến nay đã đội lên gấp 5 lần.
Lãnh đạo huyện Đông Triều và cơ quan chức năng tổ chức họp dân.
Cơ quan chức năng nói gì?
Phát biểu tại cuộc họp giải quyết xô xát giữa bảo vệ Công ty CPNTTSĐT và người dân thôn Quế Lạt, sáng ngày 12-4, bà Nguyễn Thị Huân, Chủ tịch UBND huyện Đông Triều cho biết: Đến giờ phút này Công ty CPNTTS ĐT chưa được cơ quan có thẩm quyền bàn giao đất ở thực địa đối với diện tích của dự án trên địa bàn xã Hoàng Quế, nên Công ty chưa được phép quản lý và sử dụng diện tích đất này. Chúng tôi đang yêu cầu Công ty kết hợp với các ngành của huyện, xã Hoàng Quế tiếp tục tiến hành công tác bồi thường, GPMB.
Ngày 12-4, cơ quan điều tra Công an huyện Đông Triều đã ra lệnh bắt khẩn cấp đối với Nguyễn Văn Khơi, bảo vệ Công ty, người trực tiếp đánh gây thương tích cho anh Phạm Văn Muôn và quyết định tạm giữ điều tra đối với anh Nguyễn Văn Họa, Đội trưởng Đội Bảo vệ Công ty do có liên quan trực tiếp đến vụ đánh người gây thương tích.
Được biết, những mâu thuẫn, vướng mắc giữa người dân thôn Quế Lạt với Công ty xung quanh việc đền bù GPMB dự án đã xảy ra từ nhiều năm nay, nhưng vẫn chưa được các cơ quan chức năng của huyện Đông Triều giải quyết dứt điểm, xử lý làm rõ đúng, sai. Theo phản ánh của người dân và doanh nghiệp, nếu không có sự vào cuộc tích cực hơn nữa của địa phương, thì tình trạng này sẽ còn tái diễn, quyền lợi của người dân cũng như lợi ích của doanh nghiệp sẽ khó được đảm bảo.
>>Bắt khẩn cấp bảo vệ doanh nghiệp chém trọng thương 1 người dân
>>Bảo vệ doanh nghiệp chém trọng thương 1 người dân
>>>Tái diễn tình trạng kẻ xấu phá hoại sản xuất nông nghiệp ở thôn Quế Lạt, xã Hoàng Quế (Đông Triều)
>>>Phải chăng cố tình xem thường pháp luật?
>>>Công ty cổ phần nuôi trồng thủy sản Đông Triều dùng lực lượng phá hoa màu của người dân: Hành động tuỳ tiện, coi thường pháp luật