Đầy tâm huyết nhưng lời nói, cử chỉ mộc mạc, nhạc sỹ Đỗ Hoà An luôn say sưa như có thể nói mãi về các ca khúc của mình... Dường như mỗi ca khúc là một kỷ niệm riêng, có một câu chuyện đầy sức hấp dẫn với riêng anh. ở đề tài dành cho thiếu nhi cũng vậy, tâm huyết, tình yêu trẻ thơ trong anh thể hiện trong từng ý tứ, từng lời, từng nốt nhạc... của mỗi ca khúc. Các lớp thiếu nhi Quảng Ninh biết đến Đỗ Hoà An với nhiều ca khúc hay như “Thuyền giấy”, “Sao bố, sao con”, “Rối muốn làm người”, “Khúc hát chim sơn ca”, “Chùm quả điện”, “Đèn kéo quân”, “Bánh đa” v.v gắn với nhiều tên tuổi những giọng hoạ my vàng ngày xưa và các giọng ca trưởng thành hôm nay như Ngọc Anh, Hồ Quỳnh Hương, Trang Nhung, Tuấn Anh, Hoàng Thái...
-Thưa nhạc sỹ, hoạt động âm nhạc của anh hình như không có giai đoạn nào gắn bó trực tiếp với thiếu nhi? Vậy nhưng, dường như, anh lại rất có duyên với các giọng hoạ my vàng, cả quá khứ và hôm nay?
+ Thật ra, tôi từng có 4 năm làm việc ở Cung văn hoá thiếu nhi Quảng Ninh, phụ trách lớp đàn Organ. Lớp học trò của tôi ngày ấy nay nhiều ngườicũng đã thành danh, trở thành giảng viên âm nhạc, nhạc sỹ và làm các công việc liên quan đến âm nhạc. Và cũng chính từ lớp nhạc này, tôi đã phát hiện ra nhiều giọng ca tốt như Ngọc Anh chẳng hạn. Nói cho đúng, ngay từ hồi ở Đoàn ca múa nhạc Quảng Ninh, nghe các giọng hát thiếu nhi tôi đã bắt đầu có ý tưởng viết ca khúc riêng cho các em. Sau này, nghe có giọng hát nào mới là tôi lại tìm đến để sáng tác bài hát nào đó phù hợp cho chất giọng mỗi em. Việc đi tìm những giọng hát nhỏ này đã trở thành thú vui, tình yêu của mình. Từ đó, khơi dậy nguồn cảm xúc để mình có nhiều sáng tác cho các em hát như Rối muốn làm người, Khúc hát chim sơn ca, Thuyền giấy, Sao bố, sao con và gần đây là các ca khúc Chùm quả điện, Đèn kéo quân, Thả diều vào ngày mai, Khát vọng mặt trời, Nòng nọc nhớ mẹ, ăng ten, Bánh đa...
- Nghe nhạc sỹ nói thì dường như, anh sáng tác ca khúc cho các em thiếu nhi cũng là cách anh tự giúp mình?
+ Đúng vậy, với tôi, nếu chỉ viết cho người lớn thì buồn lắm, cô đơn lắm!Khi hoà nhập thế giới tuổi thơ trong trẻo, hồn nhiên của các em cũng là cách để tự làm mới mình, thanh lọc tâm hồn mình.
- Nghe ca khúc thiếu nhi của anh, thấy một điều gì đó xa hơn trong tiết tấu trong sáng, vui tươi của nó, khiến người ta phải suy nghĩ.Vậy, anh có bí quyết gì?
+ Sáng tác cho các em, sự tưởng tượng là quan trọng nhất. Không có sự tưởng tượng gắn liền với tâm hồn trẻ thơ, không có những trang văn học thì chắc rằng không có được những bài hát hay, sống được cho thiếu nhi. Ca khúc thiếu nhi của tôi rất có duyên khi phổ thơ Nguyễn Châu, với ngôn ngữ, cách tư duy hồn nhiên, giản dị, gần gũi tâm hồn trẻ thơ nhưng ngẫm kỹ thì lại rất sâu, có nhiều lớp nghĩa...Trong đó, nhiều bài tôi tâm đắc như Dưa đỏ, ăng ten, Bánh đa, Nòng nọc nhớ mẹ, Vòng tròn của hoa...
- Không ít ca khúc của anh được các em thiếu nhi nhiều thế hệ yêu thích, giúp các Hoạ my vàng thành công như hôm nay. Thế nhưng, hình như, anh chưa từng có giải thưởng nào trong lĩnh vực âm nhạc này?
+ Đúng vậy, nhưng nhân đây cũng phải nói lại rằng, có tới hàng chục năm nay, Quảng Ninh chưa tổ chức được một cuộc thi sáng tác ca khúc cho thiếu nhi. Tôi cho đây cũng là một sự khiếm khuyết, gây thiệt thòi cho các em. Các cuộc thi giọng hát tuổi thơ những năm gần đây rất thiếu vắng những ca khúc mới, đã chứng tỏ tình yêu của các nhạc sỹ dành cho thiếu nhi chưa được khơi dậy. Chúng ta nên có những cuộc phát động sáng tác vừa là động viên các em vừa là động lực cho giới nhạc sỹ, dần biến đây trở thành một phong trào lâu dài, bền vững với nhiều ca khúc mới cho thiếu nhi. Cũng từ đó, sẽ có những cuộc biểu diễn ca khúc mới, các em được tập bài hát mới, nhà trường, các nhà văn hoá có ca khúc để hát, để tập. Đó cũng là cách để có nhiều bài hát hay theo chủ đề như Hạ Long hay vấn đề môi trường chẳng hạn...
- Là người gắn bó nhiều với phong trào ca hát tuổi thơ, anh có điều gì muốn chia sẻ với các em và bạn đọc?
+ Chấm ở một cuộc thi cho lứa tuổi THPT, tôi rất buồn khi thấy cóem hát bài có lời ca buồn bã, xa lạ với lứa tuổi hay đề cập đến chuyện yêu đương quá sớm, quá thuần thục những điệu nhảy hip-hốp mà đánh mất nét trong sáng tuổi học trò. Khi đã 14, 15 tuổi, hát gì, múa gì, mặc gì, phong cách biểu diễn ra sao không chỉ thuần tuý trên sân khấu nữa mà còn thể hiện đạo đức, lối sống và suy nghĩ của các em nữa.
Còn ở góc độ tổ chức, tôi muốn có một tiếng nói nào đó để những cuộc thi như thế này, ngay từ cơ sở, có hiệu quả động viên, khuyến khích các em cao hơn... Đơn cử như, việc sắp xếp thành phần ban giám khảo ra sao là điều rất quan trọng, cần đặt vấn đề kỹ lưỡng hơn. Để có một ban giám khảo trong sáng, chấm vô tư là cả một vấn đề lớn đối với trẻ thơ. Tôi nghĩ, yêu cầu với mỗi lớp tuổi cũng khác nhau, các em còn nhỏ thì không nên đòi hỏi cao quá. Ví như, nếu em đó đáng được giải A mà lại không được, đều phải xem lại nhiều nguyên nhân, từ Ban giám khảo, do cơ chế, tổ chức... Càng minh bạch, trong sáng cho lứa tuổi thiếu nhi sẽ càng tốt bấy nhiêu. Tôi từng biết, có em rất xứng đáng giải A nhưng cuối cùng không được chọn, lần sau thi, tôi không thấy có em nữa. Sự thiếu công bằng của người lớn chỉ một chút thôi rất dễ khiến các em đổ vỡ niềm tin, khiến tâm hồn của trẻ bị thương tổn, khi lớn lên, chúng sẽ bị mất lòng tin, chúng sẽ căm ghét một cái gì đó... Nhìn những hiện tượng bạo lực, chưa nói tới ma tuý trong thanh thiếu nhi diễn ra trong đời sống hôm nay tôi rất lo, tôi nghĩ có sự liên quan đến nhiều vấn đề, trong đó có cả sự thiếu trong sáng, minh bạch này...
Tiễn tôi ra về, nhạc sỹ Đỗ Hoà An vừa như căn dặn, vừa như bộc bạch, gửi gắm nỗi lòng mình: Với thiếu nhi, trong tôi và những ca khúc của tôi, luôn luôn là những hy vọng, khát vọng mong chắp cánh các em bay cao, bay xa hơn nữa; luôn luôn là nỗi buồn hay căm ghét một thái độ nào đó có thể làm phương hại, thui chột những ước mơ, khát vọng trẻ thơ...
