Có lẽ anh là người có thời gian lâu nhất (gần 40 năm), gắn bó liên tục với công việc phòng cháy, chữa cháy (PCCC) trong lực lượng Công an Quảng Ninh. Từ khi còn là một chiến sĩ mới vào nghề cho đến nay, khi đã là một cán bộ chỉ huy đơn vị, lòng nhiệt huyết với công tác PCCC vẫn luôn tràn đầy trong anh. Trò chuyện với chúng tôi, anh nói:
(Thượng tá Nguyễn Tuấn Lợi, Trưởng phòng CS PCCC Công an tỉnh, trao đổi với phóng viên Báo Quảng Ninh)
Thượng tá Nguyễn Tuấn Lợi.
+ Với gần 40 năm trong nghề này, anh cảm nhận về nó như thế nào?
- Nghề PCCC luôn đòi hỏi tinh thần dũng cảm, tính sẵn sàng chiến đấu cao, điều đó thì ai cũng biết. Nhưng ngoài những yếu tố không thể thiếu ấy ra, nó còn cần sự hiểu biết chuyên môn kỹ thuật nữa. Như trên tôi đã nói, ngay khi còn là tân binh, tôi đã thấy mình có duyên với công việc này. Và vì thế, năm 1974, khi được đơn vị cử đi đào tạo chuyên sâu về PCCC tại Liên Xô (cũ) tôi rất vui; vì đây là cơ hội để mình nắm bắt kiến thức khoa học tiên tiến trong lĩnh vực PCCC. Đến năm 1979, sau khi từ nước ngoài về, tôi luôn cố gắng đào sâu kiến thức, một mặt áp dụng những gì mình đã học được vào thực tế, mặt khác, tranh thủ mọi cơ hội để mở mang, tìm hiểu sâu hơn về chuyên môn PCCC...Và nhất là từ khi được giao trách nhiệm làm Trưởng Phòng CS PCCC của Công an tỉnh (năm 1987), tôi càng nhủ mình phải cố gắng hơn nữa. Bởi muốn đơn vị hoàn thành được nhiệm vụ, đòi hỏi người cán bộ chỉ huy phải vừa có sự quyết đoán, lại vừa phải hết sức thận trọng; chỉ một sơ suất nhỏ trong công tác chỉ huy, hậu quả thiệt hại, thương vong là rất khó lường...
+ Nói đến cứu hoả là nói đến sự gấp gáp, khẩn trương (nhanh như cứu hoả mà!). Luôn trong trạng thái căng thẳng như vậy, anh và các chiến sĩ PCCC có bị... stress không?
- Nói bị ‘’stress’’ thì hơi quá, nhưng nhiều lúc quả là cuộc sống cá nhân của người lính cứu hoả cũng bị ảnh hưởng. Bởi lẽ, thường trực chữa cháy thì luôn căng thẳng, khi có tin báo cháy, dù bất kỳ trong hoàn cảnh, điều kiện nào, cũng phải xuất xe, xuất quân nhanh nhất đến cứu chữa... Trong những trường hợp ấy, tâm lý người lính cứu hoả rất căng thẳng. Vậy mà đôi khi còn ‘’bị lừa ‘’ nữa thì quả là dễ ‘’điên’’ lắm! (cười)...
+ ‘’Bị lừa’’ là như thế nào, thưa anh?
- À đó là chuyện khi những người lính cứu hoả, với người, xe, trang thiết bị v.v..được chuẩn bị cẩn thận, gấp gáp đến nơi có tin báo cháy thì mới ‘’ngã ngửa’’ ra là... tin báo cháy giả! Một số đối tượng lợi dụng điện thoại 114 để báo tin hoang, hoặc có dụng ý xấu v.v.. Không ít lần chúng tôi gặp tình huống như vậy, thậm chí có đêm ‘’bị lừa’’ mấy lần liền! Mà chị biết đấy có tin báo cháy là phải lao đi chứ chờ để xác minh, thẩm tra v.v.. thì có mà... Nhiều lúc thấy thương vợ con, nếu chồng đi làm nhiệm vụ chữa cháy thật thì là một nhẽ, đằng này cứ mất ngủ bởi những ‘’tin vịt’’ như thế, dễ cáu lắm! (cười).
Từ những tâm sự về nghề nghiệp, về cuộc sống của người lính cứu hoả, dần dần chúng tôi chuyển sang vấn đề PCCC hiện nay ở Quảng Ninh. Khi bàn đến điều này, Trưởng Phòng Nguyễn Tuấn Lợi sôi nổi hẳn lên. Anh nói:
- Có thể khẳng định rằng từ khi Luật PCCC đi vào thực thi (từ 4-10-2001 đến nay), các cấp, các ngành trong tỉnh có nhiều chuyển biến, quan tâm đến công tác PCCC, nhất là khi thông tin đại chúng thường xuyên tuyên truyền rộng rãi... đã có tác động nhất định đến quảng đại quần chúng nhân dân cũng như các cơ quan, doanh nghiệp... trên địa bàn. Do vậy ở cơ sở đã có nhiều hoạt động để phòng ngừa, giảm thiểu những thiệt hại do cháy nổ gây ra và công tác PCCC cũng phần nào được quan tâm coi trọng hơn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập: Tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh tăng nhanh. Một số ngành kinh tế trọng điểm (khai thác, kinh doanh than, thương mại, du lịch, giao thông vận tải, xăng dầu, điện lực...) được đầu tư nâng cấp với quy mô ngày càng lớn và hiện đại v.v.. nhưng hạ tầng cơ sở, trong đó có công tác PCCC chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. Nhất là về quy hoạch đô thị, cơ sở hạ tầng giao thông, nguồn nước chữa cháy... còn hạn chế chưa tương xứng với sự phát triển vốn có; những thói quen tuỳ tiện, mất cảnh giác, chủ quan đối với nguy cơ cháy nổ vẫn còn tiềm ẩn; công tác củng cố xây dựng lực lượng chữa cháy tại chỗ còn bị xem nhẹ, có địa phương, đơn vị còn nặng về tính hình thức. Lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp mấy năm gần đây tuy đã được quan tâm đầu tư trang thiết bị, phương tiện nhưng vẫn còn rất mỏng và hạn chế so với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện tại của các địa phương trong tỉnh; một bất cập nữa, công tác PCCC đòi hỏi phải có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước, nhưng hiểu biết về Luật PCCC để chỉ đạo quản lý công tác này của một số cán bộ đầu ngành lại hơi bị hạn chế... Chính điều đó làm cho hiệu quả của công tác PCCC chưa cao...
+ Vậy để giải quyết những bất cập này theo anh phải làm gì?
- Phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền để làm cho mọi người dân ý thức được đúng tầm quan trọng của công tác PCCC, coi công tác PCCC là của chính mình; tiếp tục xây dựng củng cố lực lượng chữa cháy ở cơ sở, chữa cháy tại chỗ v.v.. sao cho phù hợp với yêu cầu của từng doanh nghiệp, địa phương, không thể để tình trạng chung chung, hình thức như hiện nay. Vì đây là lực lượng nòng cốt giải quyết nhanh nhất, hiệu quả nhất, hạn chế thiệt hại thấp nhất khi có sự cố xảy ra. Và muốn làm được việc này, không có cách nào khác là trên cơ sở quy định của Luật PCCC, cần làm rõ chức năng, trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với công tác PCCC. Từ đó đẩy mạnh công tác PCCC ở cơ sở như: xây dựng lực lượng, đầu tư cho hoạt động, đầu tư trang bị phương tiện, đôn đốc tổ chức các biện pháp phòng ngừa cũng như xây dựng phong trào toàn dân PCCC, tăng cường công tác quản lý nhà nước, quản lý ngành để đưa việc chấp hành các quy định về an toàn PCCC đi vào nền nếp. Kể cả phải sử dụng các biện pháp mạnh như truy cứu trách nhiệm hình sự trước pháp luật đối với người lãnh đạo, người vi phạm quy định về PCCC... (nếu làm được việc này tính giáo dục, răn đe sẽ rất cao và công tác phòng ngừa cháy nổ sẽ có chuyển biến mạnh). Cùng với đó, tiếp tục xây dựng lực lượng CS PCCC ngày càng mạnh, đủ sức tham mưu giúp cho công tác quản lý nhà nước về PCCC chặt chẽ, khoa học hơn, hiệu quả hơn. Đồng thời công tác chỉ đạo xây dựng lực lượng CS PCCC chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới cũng phải được quan tâm đúng mức. Trước mắt cần kiện toàn lực lượng, bổ sung đủ biên chế lái xe PCCC Công an tỉnh; tăng cường huấn luyện làm cho CBCS vừa làm tốt công tác tham mưu, hướng dẫn công tác phòng ngừa, vừa chữa cháy kịp thời khi có sự cố cháy nổ xảy ra. Mặt nữa là tỉnh cũng cần bổ sung quy hoạch mạng lưới các đội chữa cháy trong toàn tỉnh, coi đây là một trong những việc làm xây dựng hạ tầng cơ sở nhằm đảm bảo an toàn trong sản xuất; nhanh chóng đưa Trung tâm PCCC miền tây Hạ Long vào hoạt động; xúc tiến xây dựng lực lượng PCCC trên biển và triển khai Trung tâm PCCC Tiên Yên, góp phần đẩy mạnh việc chữa cháy khu vực miền Đông của tỉnh được kịp thời...
- Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này!
