“Với tôi, nước Nga là Tổ quốc thứ hai…”

Ông đã có 3 năm được học tập tại trường Công nhân Kỹ thuật số 23, thuộc Tập đoàn Cán thép mang tên Zavagiôse (thuộc Liên Xô cũ). 3 năm không phải là thời gian dài với một đời người, nhưng ông bảo, riêng với ông, đây là quãng thời gian đặc biệt. Bởi những gì ông tích luỹ được trong quãng thời gian ba năm ngắn ngủi ấy chính là cơ sở để ông mở rộng kiến thức chuyên môn của mình. Và nữa, những năm học ấy còn để lại cho ông rất nhiều kỷ niệm đáng nhớ trong đời...Hằng năm gần đến dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga, trong ông lại rộn lên những cảm xúc thân thương. Ông kể:

“Với tôi, nước Nga là Tổ quốc thứ hai…” ảnh 1

 Mỗi khi cần, ông Loãn lại giở những tài liệu mang về từ Nga, để tham khảo.

+ Tôi nhớ cũng vào đúng dịp này đây, 29 năm về trước, đoàn tàu chở những lưu học sinh chúng tôi đi hết 3 ngày qua Trung Quốc, rồi tiếp 7 ngày qua nước Nga rộng mênh mông thì đến TP Zavagiôse (thuộc Ukraina, một trong 15 nước cộng hoà của Liên bang Xô viết trước đây). Những ngày đầu đi từ Trung Quốc sang chúng tôi ngỡ ngàng lắm. Bốn bề xung quanh chỉ toàn tuyết, tuyết phủ trắng trời, trắng đất. Bạn có tưởng tượng được không, vốn ở quê mình “đất chật người đông”, nay ngồi trên tàu chạy vun vút rất lâu mà vẫn chưa qua hết những nông trang tập thể, chúng tôi thực sự bị “choáng” bởi sự rộng lớn của nước bạn. Những cánh đồng lúa mì trải rộng khiến tôi có cảm giác các nông trang kéo dài đến vô tận! Sau này, cứ vào dịp mùa hè, những lưu học sinh như chúng tôi vẫn được nhà trường gửi về vùng nông thôn để ăn ở, làm việc tại các nông trang, hệt như những nông trang viên thực thụ. Tôi vẫn nhớ như in ngày ấy, tuy mình đã lớn nhưng vì nhỏ con nên thường được các bà, các mẹ gọi là “trẻ con”. Mà trẻ con thì “hay” lắm, được chiều chuộng, quý mến, có nghịch một chút cũng được... châm chước! Giữa những cánh đồng lúa mạch đang rộ lên như thảo nguyên vàng bất tận, chúng tôi được lao động, vui chơi và đặc biệt được các mẹ, các chị mời uống sữa bò, ăn bánh, trái cây thoả thích. ở TP Zavagiôse, ngoài lưu học sinh Việt Nam còn có người Triều Tiên, Lào, Cu Ba v.v.. Nhưng người Việt bao giờ cũng được yêu quí nhất. Mỗi khi ngừng làm việc, nghe chúng tôi kể chuyện chiến tranh, bao giờ các mẹ cũng khóc, khiến tôi nghĩ các bà như mẹ đẻ của mình...

- Thế còn chuyện học hành ở Trường Công nhân kỹ thuật số 3 thì sao ạ?

+ Nghiêm lắm! Vì tuy là lưu học sinh, nhưng các thầy giáo, cô giáo trong trường vẫn luôn đòi hỏi ở chúng tôi rất cao, chẳng khác gì các học sinh trong nước cả. Chính vì thế, chúng tôi đừng có mà học hành à uôm được. Tuy vậy chính sự nghiêm túc này lại giúp chúng tôi rất nhiều...

- Và điều đó đã để lại cho ông nhiều ấn tượng?

+ Phải, sau 3 năm học trong trường, điều mà tôi cảm nhận rõ nét nhất về tính cách riêng của người Nga, đó là họ làm việc hết mình và không hề tư lợi cá nhân. Hồi đó các thầy giáo dạy chúng tôi nhiệt tình lắm. Cả ngày dạy lý thuyết, hướng dẫn thực hành, nhưng đến 8 giờ tối là thể nào cũng lại có thầy giáo đến ký túc xá để giúp chúng tôi làm bài tập, mặc dù nhà ở của nhiều thầy cách xa trường dễ tới vài chục cây số. Sau mỗi ngày học, điều các thầy luôn hỏi lại chúng tôi là câu: “- Các em còn gì không hiểu nào?”. Thậm chí, tôi nhớ, khi chúng tôi chuẩn bị về nước, sợ học trò không có thiết bị làm việc, các thầy giáo còn đi lùng tìm mua để tặng cho chúng tôi những thứ cần thiết cho công việc sau này mà họ biết ở Việt Nam vào thời gian đó rất hiếm...

Thêm nữa, tôi còn rất ấn tượng về tính kỷ luật trong nhà trường cũng như trong tất cả các nhà máy chúng tôi đến thực tập. Giờ làm chỉ làm, giờ nghỉ mới được ngơi. Nói thật, tôi học được tính cách ấy và nó trở thành thói quen, thành nguyên tắc làm việc của tôi đấy...

- Tôi thấy trên tủ làm việc của ông có rất nhiều sách tiếng Nga, ông vẫn còn giữ từ thời ấy, đúng không?

+ Ồ tất nhiên rồi! Và hầu như bao giờ nó cũng được bảo quản cẩn thận nhất, không hề rách nát. Mỗi khi cần, tôi lại giở ra đọc, nghiên cứu. Thậm chí, hằng năm khi tổ chức thi thợ giỏi cho Công ty, tôi vẫn áp dụng cho công nhân những giáo trình chuẩn này. ấy là chưa kể, sau khi về nước đi làm, mỗi lần máy móc gặp sự cố, tôi lại viết thư qua hỏi các thầy bên đó. Thư đi thư về có khi phải hàng năm mới tới. Sau này thuận tiện hơn vì có các chuyên gia Nga về làm việc ở nhà máy chúng tôi, tôi thường đến chơi, trao đổi với họ rất nhiều. Một phần vì công việc nhưng một phần cũng vì nhớ bạn bè, thầy cô ở bên đó, nhớ những kỷ niệm khó quên trong ba năm học ấy... Và tôi rất hiểu tình cảm của các chuyên gia Nga khi phải xa tổ quốc sang làm việc tại đất nước chúng ta. Họ cũng giống như các lưu học sinh chúng tôi ngày ấy, nhớ quê hương lắm! Có nhiều khi, tôi nói với các chuyên gia Nga, rằng chúng ta hãy coi Việt Nam và Nga là hai Tổ quốc của mỗi người, họ gật đầu, cười: “Kha-ra-sô! Ô chin-kha-ra-sô!” (- Tốt! Rất tốt!)!

- Vậy với riêng ông, ông mong muốn gì cho Tổ quốc thứ hai của mình?

+ Thỉnh thoảng, tôi lại mơ thấy mình được trở lại Nga, được gặp gỡ những người thầy, người bạn cũ ở Tập đoàn cán thép nơi có trường học của chúng tôi... Đành rằng giờ đây Liên Xô không còn nữa, các nước trong Liên bang Xô viết cũng đã trở thành những quốc gia độc lập, song tôi tin tình hữu nghị với nhân dân Việt Nam của người dân Nga cũng như của nhân dân các nước thuộc Liên bang Xô viết trước đây, thì tồn tại mãi...

Ông Loãn nói, nét mặt thoáng chút ưu tư. Tôi đã được xem những quyển vở thời còn là lưu học sinh của ông mà ông còn cất giữ đến ngày nay. Rất nhiều những bài kiểm tra được thầy giáo cho điểm 5 (tương đương điểm 10 của Việt Nam)... Rõ ràng, với một học sinh như ông, kỷ niệm về mái trường trên đất nước bạn sẽ chẳng phai mờ! Và đặc biệt, với cương vị là Phó Giám đốc phụ trách kỹ thuật của Công ty Nhiệt điện Uông Bí (vốn gắn bó rất mật thiết với nước Nga từ khi thành lập đến nay), lại đang chuẩn bị tiếp nhận Nhà máy 300 MW mở rộng lần 1, chuẩn bị xây dựng tiếp nhà máy mở rộng lần 2... gánh nặng trách nhiệm đối với tập thể lãnh đạo Công ty nói chung, với chính ông nói riêng, ngày càng lớn hơn. Nhưng như ông nói, hành trang không thể thiếu của ông trên cương vị mới vẫn có cả những bài học mà các thầy giáo Nga đã dạy, không chỉ là về kiến thức, chuyên môn mà quan trọng hơn, còn cả lối làm việc nghiêm túc, tinh thần lao động vì tập thể, sự nhân hậu, bao dung trong cuộc sống mang đậm dấu ấn Nga...

Cùng chuyên mục