Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một trong những chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, mang lại quyền lợi thiết thực cho người lao động, người dân, đặc biệt là người cao tuổi. Thế nhưng, những năm qua, bên cạnh những cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị tích cực thực hiện đầy đủ, kịp thời chính sách BHXH thì cũng có rất nhiều doanh nghiệp, đơn vị cố tình trây ì, nợ đọng đóng BHXH, tạo một hình ảnh xấu trong mắt người lao động cũng như nhân dân trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.
Thời gian qua, mặc dù triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hạn chế tình trạng chậm đóng, nợ đọng BHXH tại các đơn vị sử dụng lao động, thế nhưng theo ghi nhận của BHXH Quảng Ninh, tính đến hết tháng 7/2026, toàn thành phố có 425 đơn vị, doanh nghiệp nợ BHXH từ 3 tháng trở lên, với tổng số tiền trên 102 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 3.258 lao động. Trong đó, 186 đơn vị nợ từ trên 3 tháng đến dưới 6 tháng với số tiền 13,8 tỷ đồng; 111 đơn vị nợ từ 7 đến 12 tháng với trên 7,3 tỷ đồng; 128 đơn vị nợ trên 12 tháng với tổng số tiền hơn 81,4 tỷ đồng... Nhiều đơn vị nợ lớn, kéo dài như: Công ty TNHH Đầu tư và phát triển FLC Hạ Long (phường Hạ Long), Công ty CP Gạch ngói Đất Việt (phường Bình Khê), Công ty CP May Quảng Ninh (phường Hạ Long)…
Là một trong những trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước, BHXH là chỗ dựa quan trọng khi ốm đau, thai sản, mất việc làm, nghỉ hưu hoặc gặp những rủi ro trong cuộc sống của người lao động. Vì vậy, việc doanh nghiệp chậm đóng, nợ đóng kéo dài có thể tác động xấu trực tiếp đến quá trình giải quyết, thụ hưởng các chế độ, chính sách của người lao động.
Nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động, thời gian qua, viện kiểm sát nhân dân (KSND) 2 cấp thành phố Quảng Ninh đã tích cực triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Trong đó đã chủ động phát hiện, xác minh, khởi kiện nhiều vụ việc, phối hợp thu hồi nợ BHXH, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật.
Đơn cử như mới đây, Tòa án Nhân dân khu vực 6 – Quảng Ninh đã mở phiên tòa xét xử vụ kiện công ích đòi tiền nợ BHXH do Viện KSND khu vực 6 - Quảng Ninh là nguyên đơn khởi kiện. Bị đơn là Công ty TNHH Đăng Quyền (xã Quảng Hà) – đơn vị nợ tiền BHXH của người lao động. Theo đó, từ tháng 6/2021 đến nay, Công ty TNHH Đăng Quyền không đóng tiền BHXH cho BHXH cơ sở Quảng Hà. Hành vi này đã vi phạm Điều 9, Điều 13 của Luật BHXH và Điều 11 của Luật Bảo hiểm Y tế…
Sau khi xem xét toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, kiểm tra công khai, nghe ý kiến trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định: Bị đơn là Công ty TNHH Đăng Quyền đã có hành vi nợ BHXH kéo dài. Mặc dù đã được cơ quan BHXH và Viện KSND khu vực 6 – Quảng Ninh đôn đốc, yêu cầu khắc phục nhưng vẫn không chấp hành đầy đủ.
Tòa án Nhân dân khu vực 6 – Quảng Ninh đã tuyên buộc Công ty TNHH Đăng Quyền phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp toàn bộ số tiền 61.944.812 đồng chậm đóng bảo hiểm và tiền lãi chậm đóng tính đến ngày 14/9/2026. Doanh nghiệp bị tính tiền chậm nộp theo quy định pháp luật cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền BHXH.
Qua gần 9 tháng triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, đến nay, viện KSND 2 cấp thành phố Quảng Ninh đã khởi kiện nhiều vụ việc liên quan đến doanh nghiệp, cơ quan nợ tiền BHXH và đã thu hồi với số tiền trên 17 tỷ đồng.
Có thể nói, những hành vi vi phạm chính sách BHXH của một số cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn thành phố đã xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, ảnh hưởng đến công tác an sinh xã hội. Và sự vào cuộc tích cực, kịp thời của viện KSND 2 cấp thành phố Quảng Ninh trong khởi kiện các vụ việc liên quan đến nợ tiền BHXH chắc chắn không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng, tăng tính răn đe của pháp luật, mà còn lấy lại niềm tin của nhiều người lao động khi tham gia BHXH.
