Báo Quảng Ninh - Một thời chưa xa

Những người già ở khu Đồng Đặng (xã Sơn Dương, huyện Hoành Bồ) vẫn nhớ nơi ở của cán bộ, phóng viên báo Quảng Ninh thời kỳ 1973 sơ tán vào đây là dải gầm đá Đồng Đặng, dài trên 25m, sâu 4-5m, nằm áp sát chân núi. 

Đây vốn là một trạm xá của đơn vị bộ đội, tuy hơi xa dân cư song rất yên tĩnh và an toàn, phù hợp với công việc làm báo. Mặc dù chỗ ăn, chỗ ở, chỗ làm việc rất tạm bợ, nhưng anh em cán bộ, phóng viên, nhân viên của Báo vẫn làm việc không kể ngày đêm. Bộ phận phóng viên bất chấp hiểm nguy lao vào các vùng chiến sự để lấy tin bài. Bộ phận làm ảnh kẽm luôn trên tinh thần phóng viên về khi nào là làm ảnh khi đó. Các khâu làm makét, soát báo, in báo... cũng khẩn trương như chạy đua với thời gian. Còn vào thời kỳ báo sơ tán ở Quang Hanh, bộ phận in đặt ở bên kia dốc Đèo Bụt, anh em thường xuyên thắp đèn dầu để biên tập bài vở đến 2 - 3 giờ đêm rồi mới đạp xe sang nộp bài. Ông Nguyễn Huy Trợ, nguyên Tổng Biên tập báo khi đó, kể: Nhiều lần do phóng vội quá đã bị mấy anh công an chỉnh đốn vì dễ gây tai nạn...

Báo Quảng Ninh - Một thời chưa xa ảnh 1
Khu núi đá Sơn Dương (Hoành Bồ), nơi báo Quảng Ninh sơ tán trong những năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.

Khó khăn, vất vả là thế, nhưng chính trong những ngày gian khó ấy, những người làm báo Quảng Ninh vẫn hăng say làm việc, quyết tâm không để báo ra chậm, dù chỉ là một ngày, một số báo. Các phóng viên tỏa đi các nẻo đường, đến những điểm nóng hổi và nguy hiểm nhất để lấy tin tức. Rồi lại tranh thủ ngồi gốc cây, giao thông hào v.v... viết bài để kịp nộp cho lãnh đạo biên tập, lên ma két... Có thể nói đây cũng là thời kỳ người làm báo Quảng Ninh trưởng thành lên nhanh chóng. Trong công nghệ làm báo, Báo Quảng Ninh đã áp dụng kỹ thuật làm ảnh kẽm, một kỹ thuật làm ảnh mới và phức tạp lúc bấy giờ, chấm dứt việc làm ảnh thủ công, vất vả và bị động.

Cũng từ những ngày gian khó đó, Báo Quảng Ninh đã cho ra đời nhiều tác phẩm gây được tiếng vang trong xã hội. Tiêu biểu như các bài phản ánh về Xí nghiệp Tuyển than Hòn Gai, bài về tấm gương liệt sỹ Đặng Bá Hát, bến phà Bãi Cháy, tự vệ Tuyển than Cửa Ông, mỏ Hà Tu v.v... Trong đó có những bài báo có tính phát hiện, như phóng sự điều tra "Phải biết căm giận những con số thiếu trung thực này" của nhà báo Như Mai và một loạt các bài viết khác về ngành than...

Không chỉ làm tốt chuyên môn, Báo Quảng Ninh còn quan tâm giúp đỡ nhân dân sở tại. Anh Lục Hồng, con cụ Lục Văn Soi, Chủ tịch xã Sơn Dương thời Báo Quảng Ninh sơ tán, kể: Khi đó bà tôi bệnh nặng, nhà nghèo không có gì để bồi dưỡng nên sức ngày càng yếu đi. Rất may anh Hồng làm tiếp phẩm cho báo đã biếu bà nửa cân đường và miếng thịt lợn. Chỉ đó thôi mà bà tôi khoẻ hẳn ra. Cả nhà tôi cảm động lắm, các nhà báo còn khổ, nhiều khi còn nhịn đói làm việc, vậy mà vẫn dành phần giúp đỡ người dân...".

Bởi vậy các anh em làm báo thời đó được người dân Đồng Đặng tin yêu, nể phục lắm. Thời đó dân còn nghèo nhưng mùa nào thức ấy, họ thường đem biếu các nhà báo khoai sắn, rau cỏ, thỉnh thoảng đổi cho con gà con vịt để lấy sức làm đêm. Không chỉ biết dựa vào dân, anh em cán bộ, phóng viên báo Quảng Ninh còn biết phát huy hết sức mạnh của mình để tự đảm bảo đời sống. Anh em tự tăng gia sản xuất, trồng rau, nuôi gà để cải thiện bữa ăn... Nhà báo Vũ Điều tâm sự trong cuốn "40 năm Báo Quảng Ninh": ở nơi sơ tán xã Dân Chủ, sau giờ làm tin bài, anh em kéo nhau ra cuốc đất trồng rau. Đồng chí Nguyễn Huy Trợ còn bày cách cải thiện bữa ăn tươi bằng món rau má chám muối trắng, tráng miệng bằng quả dâu. Nhà báo Công Chác ngoài tài làm ảnh còn săn chim xanh bằng súng hơi rất cừ. Thỉnh thoảng anh em lại được thưởng thức một bữa chim xanh ngon tuyệt...".

Có lẽ chính từ hiệu quả công việc, từ tình cảm gắn bó nồng ấm của các nhà báo Báo Quảng Ninh với nhân dân nơi sơ tán hồi bấy giờ, nên sau này chúng tôi, những nhà báo của thế hệ sau có dịp đến công tác tại Hà Lầm, Quang Hanh, Dân Chủ, Sơn Dương... lại được nghe những lời hỏi thăm thân thiết về "người xưa". Những cái tên Huy Trợ, Chí Thiết, Vũ Điều, Công Chác, Kim Phượng, Công Vượng, Công Khôi, Đôn Minh, Mạnh Trử, Như Mai... luôn được họ nhắc đến với nhiều kỷ niệm cảm động và cũng là niềm tự hào của Báo Quảng Ninh, của chúng tôi...

Cùng chuyên mục