Mùa xuân Di sản

Nằm bình yên bên dòng sông Hà Cối hiền hòa, đền Trần Hưng Đạo không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh của người dân bản địa, mà còn là minh chứng cho đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và ý chí bảo vệ biên cương của dân tộc.

Với 43 thành phần dân tộc cùng sinh sống, Quảng Ninh sở hữu kho tàng văn hoá dân tộc phong phú và đa dạng. Đây là những di sản quý làm cơ sở để xây dựng nhà bảo tồn văn hóa các dân tộc, phát triển du lịch trải nghiệm. Tuy nhiên, mô hình nhà văn hoá các dân tộc đang cần được phát huy thế mạnh, khai thác tối đa tiềm năng.

Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long không chỉ có những đảo đá vôi nhấp nhô, hang động huyền ảo mà còn cất chứa một báu vật vô giá, đó chính là ngọc trai.

Để đảm bảo an toàn, văn minh cho các hoạt động lễ hội, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã tăng cường công tác bảo vệ, triển khai các phương án đảm bảo an toàn cho mùa lễ hội tại các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là tại các điểm du lịch tâm linh.

Mặc dù trải qua biết bao biến động thăng trầm của lịch sử, xã hội nhưng hát nhà tơ - hát, múa cửa đình xã Vạn Ninh, TP Móng Cái vẫn duy trì, phát triển trong dòng chảy lịch sử và văn hóa, qua đó góp phần giữ gìn và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia cho thế hệ mai sau.

Lễ hội đầu xuân là nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân Việt Nam. Tại Quảng Ninh, với đặc trưng có nhiều di tích, đền chùa, miếu mạo, nhiều lễ hội xuân đặc sắc đã thu hút đông đảo nhân dân, du khách đến chiêm bái, thưởng ngoạn.

Đến Tiên Yên vào dịp đầu xuân, người dân và du khách sẽ được trải nghiệm nhiều điều thú vị tại các lễ hội cùng các trò chơi dân gian mang bản sắc riêng của địa phương có đông đồng bào DTTS sinh sống.

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 09, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương bảo đảm thực hiện nếp sống văn minh, an toàn, tiết kiệm trong các hoạt động lễ hội sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ và Lễ hội xuân năm 2025.

Nhắc tới du lịch tâm linh, Yên Tử - quần thể di tích và danh thắng nổi tiếng tại Uông Bí, Quảng Ninh - là cái tên không thể không nhắc đến. Những ngày đầu xuân, du khách hành hương về non thiêng Yên Tử để tận hưởng không gian yên lành, thanh tịnh của miền đất Phật và chiêm ngưỡng thiên nhiên hùng vĩ nơi đây.

Theo thống kê từ Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Hải Hà, tổng số khách du lịch đến huyện trong dịp Tết Nguyên đán tính từ ngày 25/1/2025 đến hết ngày 2/2/2025 ước đạt 28.000 lượt khách. Doanh thu từ du lịch ước đạt trên 56 tỷ đồng.

Từ câu hát trong lao động được vang xa trên các nương rẫy, làn điệu Soóng cọ dần trở thành cầu nối cho những trái tim yêu thương tìm đến với nhau nên vợ nên chồng. Đặc biệt, người Sán Chỉ hát Soóng cọ quanh năm nhưng nhiều nhất vào mùa xuân khi hoa đào hoa mận đang khoe sắc thắm.

Cùng khởi hành chuyến du xuân qua các miền di sản, từ thành phố Đông Triều - cửa ngõ của Quảng Ninh, nơi được coi là “Trung tâm Phật giáo” của nước Đại Việt dưới thời Trần, giờ đây đang vươn mình trong hình hài thành phố trẻ, đi qua đỉnh thiêng Yên Tử, đến vùng trầm tích văn hóa Quảng Yên, và cuối cùng dừng chân ở mảnh đất địa đầu Móng Cái để cùng đắm mình trong không gian của những câu hát nhà tơ, hát múa cửa đình.

Đã thành truyền thống, từ những ngày tháng Chạp cho đến dịp mùng 4 tháng Giêng hằng năm, khắp đảo Hà Nam lại náo nức, tưng bừng, không khí sôi động của các dòng họ làm lễ "Chạp Tổ" và "Ra cỗ họ". Nét đẹp văn hoá hiếm có này đã được người dân nơi đây trao truyền, gìn giữ hàng trăm năm nay với niềm tự hào to lớn về truyền thống dòng tộc, quê hương.

Mâm cỗ cúng gia tiên ngày Tết của người Việt bao giờ cũng được chuẩn bị chu đáo, cầu kỳ với nhiều món đặc sản địa phương, đặc biệt không thể thiếu món bánh. Quảng Ninh là nơi cư trú và sinh sống của hơn 40 dân tộc anh em như Kinh, Dao, Tày, Sán Chỉ, Sán Dìu,... Mỗi dân tộc lại có những nét đặc sắc riêng trong văn hoá ẩm thực, điều đó thể hiện rất rõ nét trong món bánh Tết của mỗi đồng bào.

Với nỗ lực mang tên Yên Tử, Quảng Ninh đang đứng trước cơ hội sở hữu di sản thế giới thứ hai, cùng với đó là yêu cầu đánh giá những tác động có tính hai mặt từ hiệu ứng UNESCO lên du lịch Quảng Ninh.

Trong tiết xuân giao hòa, mỗi người Việt Nam thường hướng về những giá trị văn hóa của dân tộc. Có lẽ bởi vậy mà các tác phẩm mỹ thuật Quảng Ninh sáng tác về chủ đề mùa xuân và ngày Tết cũng mang đậm màu sắc dân gian, thể hiện sự vui tươi, rộn ràng của mùa xuân, đồng thời hàm chứa những câu chuyện văn hóa lý thú.

Hòa chung với không khí vui xuân, chào đón năm mới Ất Tỵ 2025, tại nhiều địa phương trong tỉnh đã diễn ra sôi nổi nhiều hoạt động, trò chơi dân gian  hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân và du khách trải nghiệm, theo dõi. Các trò chơi dân gian đã tạo bầu không khí sôi động, giúp người dân tăng cường sự đoàn kết, gắn bó, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa dân tộc những ngày đầu xuân mới.

Đi lễ chùa ngày đầu năm mới từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa của người Việt. Người dân đi lễ chùa không chỉ cầu nguyện điều may mắn, bình an cho bản thân, gia đình trong năm mới mà còn bày tỏ tấm lòng thành kính với đức Phật, tổ tiên. Nét đẹp này thể hiện ở chỗ du khách, phật tử cùng đến chùa trong dịp đầu năm mới và cầu mong những điều may mắn, tài lộc, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, gia đình hạnh phúc.

Quanh dãy núi Thông Châu, có tộc người Sán Chỉ sinh sống ở đây từ lâu đời. Họ dựng nhà trên lưng núi, dưới thung lũng, bên dòng suối. Những ngôi nhà nhỏ, tường đất, mái lợp ngói địa phương đã bao đời dầu dãi nắng mưa... Dưới những nếp nhà ấy hàng trăm năm nay vẫn vang lên những câu Soóng cọ, một loại hình dân ca đã được thực hành và gìn giữ suốt nhiều thế hệ, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người Sán Chỉ.

Khai thác vẻ đẹp cảnh quan vùng cao và bản sắc văn hoá đồng bào dân tộc thiểu số của Quảng Ninh là hướng đi mới, được nhiều địa phương triển khai, vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách vừa nâng cao sinh kế cộng đồng...