Thời gian qua, một thực tế cho thấy, hoạt động phản biện xã hội của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội không chỉ giữ vững quyền làm chủ của nhân dân, mà quan trọng hơn là giúp các chính sách khi ban hành sát với đời sống, xử lý ngay những vướng mắc từ cơ sở.
Tại xã Quảng Hà, ngay từ đầu năm 2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ xã đã chủ động ban hành 151 chương trình, kế hoạch công tác; phối hợp tổ chức hơn 135 hội nghị tuyên truyền cho trên 7.200 lượt người; đồng thời giám sát 9 công trình hạ tầng then chốt. Công tác phản biện xã hội cũng tập trung vào hai việc lớn: Sắp xếp lại các thôn và góp ý dự thảo chính sách cho lực lượng hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.
Liên quan đến phương án sáp nhập các thôn (theo Kế hoạch số 33/KH-MTTQ-BTT ngày 12/6/2026), Ủy ban MTTQ xã đã tổ chức hội nghị phản biện với khoảng 150 đại biểu tham dự. Hội nghị tập trung mổ xẻ làm rõ 6 vấn đề sát sườn: Tính khả thi của phương án; khoảng cách di chuyển và việc đi lại làm thủ tục của người dân; phương án xử lý nhà văn hóa thôn; giữ gìn bản sắc văn hóa; giải quyết chế độ cho cán bộ dôi dư và khâu vận động tạo đồng thuận. Nhờ nắm chắc tình hình thực tế từ cơ sở, Mặt trận xã đã đóng góp nhiều ý kiến chất lượng, giúp chính quyền điều chỉnh phương án sáp nhập phù hợp với nguyện vọng của nhân dân.
Thực hiện Công văn số 734/MTTQ-BTT ngày 17/7/2026 của MTTQ Quảng Ninh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ xã Quảng Hà đã chủ động nghiên cứu, tổng hợp ý kiến từ các Ban Công tác Mặt trận khu dân cư để phản biện dự thảo Nghị quyết quy định chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, khu phố. Bằng cái nhìn thẳng thắn, sát thực địa sau sáp nhập khi toàn xã còn 17 thôn, khu phố với quy mô dân số và khối lượng công việc tăng mạnh, MTTQ xã Quảng Hà đề xuất lựa chọn Phương án 1 (mức phụ cấp 2,66 và 2,16 lần mức lương cơ sở bao gồm BHXH) để bảo đảm sự ổn định. Đáng chú ý, MTTQ xã thẳng thắn kiến nghị tách riêng nguồn kinh phí hỗ trợ hằng tháng cho các chức danh tham gia hoạt động thôn ra khỏi mức khoán kinh phí hoạt động chung, đồng thời kiến nghị giữ mức hưởng 100% phụ cấp cho cán bộ kiêm nhiệm thay vì giảm xuống 50% như dự thảo, bởi trách nhiệm và khối lượng công việc của cán bộ cơ sở sau sáp nhập là rất lớn.
Ông Chu Quốc Dân, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Quảng Hà, cho biết: "Để phản biện xã hội đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả thực chất, Mặt trận không thể làm theo kiểu hình thức. Chúng tôi phải "đi từng ngõ, gõ từng nhà", nắm chắc tâm tư của người dân và cán bộ cơ sở. Ý kiến phản biện đưa ra phải dựa trên cơ sở lý luận, pháp lý vững chắc và luận cứ thực tiễn thuyết phục. Có như vậy, chính quyền mới thấy rõ bức tranh toàn cảnh để tiếp thu, điều chỉnh, tạo sự đồng thuận cao nhất trong nhân dân".
Không riêng ở Quảng Hà, từ đầu năm đến nay, công tác giám sát và phản biện xã hội của MTTQ cùng các đoàn thể trên địa bàn Quảng Ninh đều đi vào thực chất. Ủy ban MTTQ Quảng Ninh đã chủ trì phản biện 3 dự thảo Nghị quyết quan trọng trình HĐND tỉnh (về hỗ trợ quân nhân giải ngũ, chính sách phát triển công nghiệp công nghệ số và chuỗi cung ứng bán dẫn). Đồng thời, Mặt trận triển khai 3 chuyên đề giám sát trọng tâm, gồm: Công tác bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp (riêng Quảng Hà đạt 100% cử tri đi bầu); các dự án chỉnh trang đô thị; việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo. Các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp cũng tập trung giám sát theo chuyên môn như an toàn lao động (Công đoàn), chính sách nông nghiệp (Hội Nông dân), hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp (Hội Phụ nữ) và phát triển thanh niên (Đoàn Thanh niên). Tại cơ sở, MTTQ các xã, phường đã thực hiện 70 cuộc giám sát trực tiếp, giải quyết kịp thời nhiều vướng mắc từ thực tiễn.
Chính hiệu quả thực chất từ cơ sở đã khẳng định rõ vai trò cầu nối vững chắc của MTTQ trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân; góp phần xây dựng hệ thống chính trị Quảng Ninh tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
