Chuyện người sưu tập ảnh Bác Hồ

Báo Quảng Ninh đã từng có bài viết về ông Phạm Văn Vạn (Hà Phong, TP Hạ Long), người đảng viên lâu năm đã dày công đi sưu tầm ảnh Bác Hồ.

Ngày 15-5 này, ông sẽ tổ chức một cuộc trưng bày toàn bộ số ảnh Bác Hồ mà ông đã sưu tầm được suốt 40 năm qua (gồm 3.200 ảnh) tại nhà riêng (số 68, đường Vũ Văn Hiếu) để nhiều người có thể đến xem...

Ông Vạn từng là cựu chiến binh thời chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ. ông làm cán bộ vận tải ở mỏ than Hà Tu và tham gia lực lượng tự vệ của Mỏ. Do ảnh hưởng của đạn pháo, hai tai ông nay gần như không nghe được gì. Ông cũng không muốn nói nhiều. ông chỉ vào những tấm ảnh Bác dán trên bảng, lưu trong tập album đã sưu tầm được và bảo, cứ nhìn vào đây là biết hết tình cảm, tâm huyết của ông. Ông luôn cười, nụ cười mãn nguyện, khi nhìn những tấm ảnh Bác mà mình đã sưu tầm bao năm nay...

Người sát cánh bên ông, ủng hộ việc làm cũng như hiểu rõ ông hơn hết chính là vợ ông, bà Nguyễn Thị Sinh. Bà 78 tuổi, kém ông 10 tuổi. Ông bà đã có với nhau 7 người con, trai, gái đủ cả. Bà là con gái Hà Nội nhưng sơ tán về Hải Phòng, nơi thời ấy ông đang hoạt động cách mạng. Do điều kiện chiến tranh nên ăn hỏi rồi nhưng phải khá lâu sau ông bà mới cưới nhau. Ông đi công nhân, bà cũng theo chồng về Quảng Ninh. Sức khoẻ yếu nên bà chỉ ở nhà trồng trọt, chăn nuôi. Cũng như mọi gia đình, bà cùng chồng trải qua bao đận khó khăn. Bà nhớ nhất là hồi ông làm đầm, Bí thư Tỉnh uỷ lúc ấy là ông Hà Văn Hiền còn đến tận nơi xem khu đầm của ông, mô hình làm điểm ở TP Hạ Long. Làm được mấy năm mới trúng được một vụ, sau đó là vỡ đầm, ông bà phải bán cả đất đi để trang trải nợ nần. Sợ bão biển, bà phải về, một mình ông ở lại đầm, không trụ được rồi tiếc mà vẫn phải bán rẻ đi...

Gầy guộc và bé nhỏ nhưng bà Sinh còn rất minh mẫn. Bà có trí nhớ tốt, nói năng lưu loát. Bà bảo: Cái hồi làm đầm vất vả thế mà ông ấy lúc nào cũng kè kè cái túi đựng ảnh Bác Hồ bên mình. Đang chuẩn bị cho cuộc trưng bày, ông bận rộn cả chục ngày. Cứ cái xe đạp cũ mà ngày nào ông cũng đạp ra Hòn Gai tìm mua cái nọ, cái kia. Cái phông này treo dây thép bị chùng, phông bị xô, ông đang nhờ con cháu đến giúp một tay.

- Ông mê ảnh Bác Hồ lắm. Giá ông mê cái khác thì con cháu can ngăn chứ ông làm ảnh về Bác thì không ai dám nói gì. Hai vợ chồng già sống nhờ khoản lương hưu gần 2 triệu của ông thì ông đưa bà gần một nửa. Còn lại ông dành dụm để đi sưu tầm ảnh Bác Hồ - bà Sinh tâm sự - Không chỉ vậy, những việc hàng ngày cũng thế, cái gì có thể tiết kiệm được là ông tiết kiệm, tự tay làm lấy chứ không đi mua. Lát cái ngõ, tôi giục ông mua xe cát nhưng ông không nghe. Ông đi vét từng bao cát một rồi chở về đổ đấy để làm. Đắp giả cảnh non bộ, ông cũng tự làm. Mỗi sáng đi thể dục, ông nhặt về một hòn đá, chỉ thế thôi mà bây giờ đã đầy một dọc sân rồi.

Tôi chợt nghĩ, có lẽ việc đi sưu tầm ảnh Bác Hồ ông cũng làm như thế chăng? Cẩn thận, tỷ mỷ và công phu từng chút một, từng ngày một để hôm nay ông đã có được hơn 3.000 tấm ảnh Bác. Gian nhà nhỏ được ông chia đôi ra để căng phông. Tấm bảng lớn với hàng nghìn bức ảnh Bác dựng chật một vách nhà, bên cửa sổ là tấm bảng nhỏ lồng nhiều ảnh Bác, còn dựng lối cửa ra vào là hàng chục chiếc khung lớn cũng lồng ảnh Bác được phóng to. Dưới mỗi bức ảnh đều có chú thích rõ ràng, đầy đủ. Nhìn vào đây có thể thấy sự kỳ công và tâm huyết của người đảng viên già này.

Ngôi nhà nhỏ của ông bà đầy ắp những khung ảnh với hàng nghìn tấm ảnh Bác Hồ.

Bà Sinh lại kể tiếp: -Ông cứ nghe ở đâu bán quyển sách nào quý, hay nghe ai mách tờ báo, tạp chí nào có ảnh Bác là đi tìm mua cho bằng được. Hải Phòng, Điện Biên, Cao Bằng, Hà Nội v.v... ông đều đi nhiều lần rồi. Cứ cái xe đạp cũ ông đi khắp nơi. Ông đi xe đạp cũng là tiết kiệm thêm chút tiền để có thể mua thêm được một vài cái ảnh Bác. Nhưng hơn năm trở lại đây, sức khoẻ giảm sút nên đi đâu xa quá thì ông mới chịu đi bằng ô tô. Sách ông mua có quyển gần 300 ngàn, quyển 150 ngàn, cả sách được cho, tặng là gần 50 quyển. Các loại báo thì nhiều vô kể. Hồi năm 1972 ông đã có một hòm sách báo, sau bị bom cháy mất. Sau khi về hưu (năm 1978) ông có nhiều thời gian đi sưu tầm hơn, cứ mua dần, tích cóp dần. Giờ gác xép, ngăn tủ, khắp nơi trong nhà đều là báo của ông. Con cháu bảo ông bán bớt đi mà ông không cho.

Ông cứ lặng lẽ sưu tầm như vậy. Và khi Trung ương phát động Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” thì ông như được tiếp thêm sức mạnh. Trong vòng 3 năm gần đây, ông đã sưu tầm bổ sung gần như hoàn chỉnh bộ sưu tập ảnh Bác Hồ trong suốt cuộc đời Người, từ lúc ra tìm đường cứu nước, quá trình hoạt động cách mạng gian khổ đến khi kháng chiến thắng lợi, xây dựng CNXH ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam; rồi cả ảnh khi Bác đi xa… Trong số đó, tất nhiên không thể thiếu những tấm ảnh Bác Hồ với nhân dân Quảng Ninh... Số ảnh sưu tầm được chủ yếu từ sách báo nên ông phải nhờ người chụp lại, ép plastic để giữ ảnh không bị hỏng.

Bà Sinh tự hào: Có lần, Bảo tàng Hà Nội còn phải đến mượn của ông 300 tấm ảnh cơ. Ông cũng đem tặng một số nơi hàng trăm tấm ảnh Bác Hồ đóng khung cẩn thận, trang trọng...

Bộ sưu tập ảnh Bác Hồ là tài sản vô giá với ông Vạn - người đảng viên 50 năm tuổi Đảng này. Ông bảo, ông sẽ giữ gìn những bức ảnh này cho đến chết, còn sau này lưu giữ ở đâu thì ông phải xem xét, cân nhắc thật kỹ đã.