Ngẫu nhiên, hôm tôi đến Hải Hà lại đúng vào dịp các bạn trẻ ở đây ra quân trồng tre bảo vệ môi trường biên giới ở các khu vực bản Mốc 13, 14 thuộc địa phận xã Quảng Đức.
Phó Bí thư Huyện đoàn Nguyễn Sơn Hà nói: ''Buổi ra quân của bọn mình hôm nay nằm trong kế hoạch bảo vệ môi trường của Huyện đoàn trong tháng 3 - Tháng Thanh niên. Chỉ tiêu đặt ra là trồng 650 gốc tre...”.
Nguyễn Sơn Hà cũng cho biết, công việc này là nhằm vừa cải thiện môi trường nơi biên giới, lại vừa chống xói lở đất bên bờ sông vùng biên cương Tổ quốc. Tôi nhìn đoàn người, hàng trăm thanh niên chỉnh tề trong trang phục đoàn thanh niên. Họ là những thanh niên đã được lựa chọn từ các cơ quan đơn vị, địa phương v.v... Trên vai ai cũng lỉnh kỉnh nào mai, cuốc, rồi một vài gốc tre dài khoảng 1m...
Các ĐVTN huyện Hải Hà, trồng tre bảo vệ môi trường biên giới trong Tháng Thanh niên 2010.
Suốt dọc đường đi, Hà tâm sự với tôi nhiều chuyện về công tác Đoàn, và tôi hình dung công việc của những cán bộ Đoàn như Hà thật bận rộn. Chỉ tính riêng trong đợt xóa nhà tạm, Hải Hà có hơn 700 hộ thuộc đối tượng hỗ trợ, trong số đó khoảng 50% là những hộ quá nghèo. Nếu không có sự chung vai góp sức của các tổ chức xã hội thì họ khó mà xây được nhà. Khi đó Đoàn thanh niên huyện lại phải đứng ra phát động ĐVTN các chi đoàn huy động lực lượng để giúp các hộ nghèo ở địa phương mình làm nhà. Trong số đó có nhiều hộ nhà ở cheo leo sườn đồi, không có đường vận chuyển vật liệu bằng cơ giới mà phải hoàn toàn bằng sức người. Bí thư Huyện đoàn Nguyễn Sơn Hà nhớ nhất là buổi trao nhà tình nghĩa cho bà Nguyễn Thị Thơ, một cựu thanh niên xung phong, hiện đang sống ở thôn 5, xã Quảng Thịnh. Ngôi nhà được xây dựng từ sự quyên góp của các đoàn viên thanh niên huyện. Người nữ cựu TNXP này cứ rưng rưng nước mắt vì cảm động, làm Hà cũng suýt bật khóc theo...
Cũng trong buổi trồng tre nơi biên giới, tôi được làm quen với Vũ Thế Anh, Bí thư Chi đoàn thanh niên Đồn Biên phòng 19. Là lính biên phòng, Anh cũng như các anh em khác trong đơn vị đều rất gần gũi với dân. Còn nhớ, cách đây vài năm, một số em học sinh xã Quảng Đức rủ nhau trốn học. Bí thư Anh đã cùng các đoàn viên trong chi đoàn không quản vất vả, giúp các thầy, cô giáo đến các bản xa có các học sinh bỏ học để động viên gia đình cho các em tiếp tục đến trường. Công việc rất vất vả vì phải trèo đèo lội suối, có khi phải đi thâu đêm, nhưng Anh thấy rất vui vì các em lại tiếp tục đến trường. Anh tâm sự: ''-Mình coi các em như em mình, khi thấy các em bỏ học mình lo lắm. Các em chính là tương lai của thôn bản, có học hành mới có trình độ để giúp thôn bản thoát nghèo được!''.
Các ĐVTN Lâm trường 103, làm đường cho bà con bản Vắn Tốc, xã Quảng Đức.
Bí thư đoàn Vương Tiến Tùng (thuộc Đoàn thanh niên Lâm trường 103, đơn vị kinh tế quốc phòng đang đóng quân tại Quảng Đức), lúc nào trên môi cũng nở nụ cười, dù công việc lúc nào cũng gấp gáp. Buổi sáng anh cùng chúng tôi trồng tre nơi biên giới, buổi chiều lại đã rủ tôi đi xã Quảng Sơn, cách xa nơi trồng tre này khoảng 40km, vì ở đó các chiến sĩ Lâm trường 103 đang có chương trình hỗ trợ bà con nghèo 50 con lợn giống và trồng 5ha khoai tây. Tùng hồ hởi khoe với tôi: ''Khoai tây bà con nghèo xã Quảng Sơn trồng đã được thu hoạch, năng suất trung bình 18 tấn/ha, hơn hẳn trồng lúa mà không phải tưới tiêu nhiều như lúa''. Rồi Tùng đưa tôi đi xem các mô hình nuôi lợn của bà con, chỉ mỗi việc đi thăm các mô hình nuôi lợn mà tôi thấy Tùng cũng thật vất vả, vì các hộ được hỗ trợ đều là hộ nghèo, có nhiều hộ nhà ở cheo leo sườn đồi, rồi lại có những hộ phải xắn quần lội suối mới sang được. Ở chỗ nào Tùng cũng nhắc nhở bà con thật tận tình, từ cách cho lợn ăn ra làm sao, đến cách vệ sinh chuồng trại. Bà con khen ngợi luôn miệng: ''Bộ đội tận tình với dân lắm”. Vậy mà khi mặt trời chiều đã gần xế bóng, Tùng còn bảo tôi: ''Em còn phải tạt qua thôn Tân Đức để kiểm tra các mô hình điểm, đây là mô hình Lâm trường 103 phối hợp với thôn Tân Đức chủ yếu hỗ trợ bà con phát triển kinh tế để có cuộc sống ổn định yên tâm làm ăn sinh sống nơi biên cương''. Tân Đức là thôn được hình thành nơi biên giới từ năm 2005 ở xã Quảng Đức. Ngày mới thành lập thôn có 40 nóc nhà, nay số nhà trong thôn đã phát triển gần 60 nhà, hầu hết bà con là từ vùng Ba Vì (Hà Nội) do trước đây ở ven bờ sông Hồng bị mưa lũ cuốn trôi mất nhà nên ra đây xây dựng kinh tế mới. Cuộc sống của họ tưởng chừng không có gì để bấu víu thì xã Quảng Đức đã giang tay đón họ. Lâm trường 103, mà chủ công là lực lượng thanh niên, đã phối hợp với các đơn vị bạn, giúp họ làm đường bê tông, xây nhà. Rồi phân hiệu trường tiểu học mọc lên nơi bản mới... Nhiều gia đình trước đây đã tới nơi ở mới nhưng vẫn lúc đi lúc về vì sợ cuộc sống không ổn định, thì nay đã an cư. Anh Nguyễn Công Chính, người dân ở Tân Đức, trước chỉ một mình sống ở thôn mới, nay đã đón cả vợ cùng 2 con lên ở cùng. Anh Chính tâm sự: ''Trước đây gia đình tôi, chồng một nơi, vợ con một nẻo, sống vất vưởng khổ lắm. Bây giờ cả nhà đều vui vẻ...”.
Bí thư ĐTN Lâm trường 103, thăm một hộ dân được hỗ trợ nuôi lợn ở xã Quảng Sơn.
Để bà con thực sự có cuộc sống ổn định, các chiến sĩ Lâm trường 103, giúp họ trồng 10ha chè cao sản, đến nay diện tích chè đã nhân lên hơn 70ha, nhiều gia đình đã mạnh dạn vay tiền ngân hàng để sắm máy thu hoạch, chế biến chè. Không chỉ thôn Tân Đức, các chiến sĩ Lâm trường 103 còn làm được nhiều ngôi nhà cho bà con ở bản Vắn Tốc, bản Cống Mản Thìn, Khe Lánh I, Khe Lánh II, và 1 lớp mẫu giáo cho bà con bản Mốc 13, tổng số nhà đến gần 150 chiếc... Không chỉ làm nhà, các ĐVTN Lâm trường 103 cùng nhiều chi đoàn khác còn phối hợp làm đường, khai thông cống rãnh, làm chuồng nuôi lợn cho bà con...
Chia tay tôi, Bí thư Huyện Đoàn Hải Hà, Nguyễn Sơn Hà còn cho biết: “Mấy ngày tới bọn mình còn có chương trình khám bệnh phát thuốc miễn phí cho bà con nghèo thôn 3, xã Quảng Thịnh, là thôn có nhiều hộ nghèo lắm anh ạ, 100% bà con trong thôn đều là người dân tộc Dao...”. Theo như Hà cho biết, để làm chương trình khám bệnh phát thuốc nhân đạo này các ĐVTN trong chi đoàn phải dốc toàn lực, bớt đi nhiều khoản chi tiêu trong cuộc sống mới có tiền để ủng hộ bà con, vì trên đất Hải Hà có rất ít doanh nghiệp đang hoạt động, nên hầu như không tranh thủ được nguồn hỗ trợ của họ. Vậy nên đành phải “thắt lưng buộc bụng”, cốt sao là giúp được người nghèo...
