Từ một vùng đất được hình thành trên cơ sở hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, Quảng Ninh đã trải qua 63 năm không ngừng mở rộng không gian phát triển, đổi mới tư duy và kiến tạo diện mạo đô thị. Khát vọng ấy hôm nay được tiếp nối ở một tầm vóc mới: xây dựng Quảng Ninh trở thành một thành phố hiện đại, văn minh, năng động, có không gian phát triển rộng mở và đủ sức khẳng định vị thế của một cực tăng trưởng quan trọng ở phía Bắc.
Hạ tầng giao thông khẳng định vai trò là động lực cho phát triển của Quảng Ninh.
Quảng Ninh có vị trí địa chính trị, kinh tế đặc biệt quan trọng, nhất là về quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Được ví như “một Việt Nam thu nhỏ”, vùng đất này hội tụ nhiều điều kiện đặc biệt về biển, đảo, đô thị, công nghiệp, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu. Sau 63 năm phát triển với những nền tảng kinh tế - xã hội vững chắc, khát vọng đưa Quảng Ninh trở thành một đô thị phát triển, hiện đại, giàu bản sắc đã được hun đúc qua nhiều thế hệ. Tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, khát vọng ấy được cụ thể hóa trong Nghị quyết với mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Đây là mục tiêu có tính kế thừa, được đặt trên nền tảng những thành quả đã đạt được qua nhiều nhiệm kỳ, đồng thời xác định những yêu cầu mới về tổ chức không gian, quản lý đô thị, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
Đặc biệt, quá trình phát triển đô thị của Quảng Ninh diễn ra mạnh mẽ, liên tục và có sự chuyển đổi mang tính đột phá, đặc biệt tăng tốc trong những năm gần đây, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Giai đoạn từ 2010 đến nay là giai đoạn phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, tỉnh đã thực hiện các quy hoạch tổng thể, xác định rõ các vùng kinh tế trọng điểm, các hành lang và vành đai kinh tế; đầu tư hạ tầng giao thông, đặc biệt là các công trình hạ tầng chiến lược như Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, hệ thống đường cao tốc (Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái), cầu Bạch Đằng,… tạo sự kết nối liên vùng, thay đổi hoàn toàn diện mạo và vị thế của các đô thị. Đồng thời, từ năm 2010 đến trước ngày 01/7/2025, Quảng Ninh cũng hình thành các đô thị đa trung tâm với 03 vùng động lực chính: Khu vực phía Tây có đô thị Uông Bí, đô thị Đông Triều và đô thị Quảng Yên là các trung tâm công nghiệp, dịch vụ logistics; khu vực trung tâm có đô thị Hạ Long, đô thị Cẩm Phả và đô thị Vân Đồn là các trung tâm hành chính, du lịch, dịch vụ biển, kinh tế biển; khu vực phía Đông có đô thị Móng Cái và đô thị Hải Hà là khu kinh tế cửa khẩu, thương mại quốc tế.
Ngày 23/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1123/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Theo quy hoạch được phê duyệt, phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ địa giới hành chính Quảng Ninh với diện tích khoảng 6.232km² đất liền cùng phần diện tích biển theo ranh giới hành chính được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trên nền tảng đó, Quảng Ninh được định hướng phát triển theo mô hình đô thị hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; phát huy vai trò là cực tăng trưởng quốc gia, động lực phát triển vùng và có sức hút lan tỏa, khả năng cạnh tranh quốc tế. Mục tiêu của quy hoạch là phát triển Quảng Ninh trở thành một đô thị hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm dịch vụ, du lịch quốc tế, công nghiệp hiện đại, kinh tế biển, logistics và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, Quảng Ninh được định hướng phát triển trở thành khu vực có chất lượng sống cao, hạ tầng đồng bộ, môi trường sinh thái được bảo vệ, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu
Từ những con đường nhỏ hẹp, những chuyến phà nối đôi bờ đến mạng lưới cao tốc, sân bay và cảng biển hiện đại, Quảng Ninh đã tạo dựng một hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, kết nối các vùng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực liên kết vùng. Bên cạnh đó, các hạ tầng đô thị, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội cũng từng bước được đầu tư đồng bộ, tạo diện mạo mới cho các đô thị. Hệ thống cấp điện, cấp nước, xử lý chất thải, viễn thông, hạ tầng số được quan tâm phát triển, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của một đô thị hiện đại. Cùng với đó, các thiết chế giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, không gian công cộng và các khu đô thị mới được đầu tư, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Hạ tầng du lịch, dịch vụ, cảng biển, logistics và các khu công nghiệp cũng từng bước được hoàn thiện, tạo thêm dư địa thu hút đầu tư và hình thành những động lực tăng trưởng mới.
Từ sự thay đổi của từng tuyến đường, khu đô thị đến những công trình hạ tầng quy mô lớn, diện mạo Quảng Ninh đang chuyển mình theo hướng hiện đại, đồng bộ hơn. Không gian đô thị không còn phát triển đơn lẻ mà từng bước hình thành một chỉnh thể liên kết giữa các khu vực, giữa đô thị với biển, đảo, cửa khẩu, khu công nghiệp và các vùng sinh thái. Đây chính là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa định hướng phát triển Quảng Ninh thành một đô thị có chất lượng sống cao, có năng lực cạnh tranh và sức lan tỏa trong vùng.
Thực hiện: BẢO BÌNH
Trình bày: ĐỖ QUANG
