Tưởng rằng hút thuốc lào là “thú vui” của những bác xe ôm, người làm nghề tự do nhưng thực tế thì không hẳn vậy... Vài lần phục kích tại các quán trà đá gần cổng trường Cao đẳng, Đại học, tôi nhận thấy số lượng nam sinh viên ngồi nhâm nhi trà đá và “bắn” vài “bi” thuốc lào nhiều hơn hẳn những thành phần khác.
Hút thuốc lào — một thú vui?
Hiện nay, số lượng nam sinh hút thuốc lá khá nhiều, tuy nhiên nó không còn là hàng “độc” nữa. Nhiều sinh viên chuyển sang loại hình khác: thuốc lào.
Sau một vài lần ngồi trà đá ở trước Cổng trường Giao thông vận tải, tôi nhận thấy có hai thanh niên, rất hay đến đây vào buổi tối, họ ngồi tách biệt với những khách hàng khác và kéo ghế sang tận chỗ lên xuống cầu vượt. Chiếc điếu cày duy nhất của quán nước được họ truyền tay nhau, thỉnh thoảng lại có một tiếng rít dài kèm theo đó là làn hơi trắng đặc trưng phả ra.
Cũng theo những người bán hàng nước khác thì hàng nước nào mà không có điếu cày là rơi ngay vào tình trạng ế ẩm. Do vậy nên bất kỳ quán trà đá nào cho dù thiếu bánh mì, ngô cay… nhưng không thể thiếu một “em điếu”. Tiêu biểu như những quán trà đá gần cổng Cao đẳng Sư phạm đều được trang bị hai em điếu, có quán còn có chiếc điếu cày dài cả mét.
Hỏi một cậu bạn tên N (Đại học Công nghiệp Hà Nội) về “cơ duyên” dẫn cậu đến với thuốc lào, N thẳng thắn: “Thực ra mình biết hút thuốc lào từ ngày còn học cấp 2. Lúc ấy ở quê nhà nào chẳng có người hút thuốc lào, bố mình cũng vậy. Thấy bố hút nên cũng “thử” dần dần thành quen và hút luôn cho tới tận bây giờ.”
N cũng chia sẻ thêm: “Bình thường mình hút cả thuốc lá với thuốc lào nhưng hút thuốc lào nhiều hơn vì nó rất “phê”. Đặc biệt là vào những ngày lạnh, bắn một bi thuốc lào vào buổi sáng sớm cảm giác rất khoái, nó làm mình nôn nao, cảm giác rất ấm. Nói chung là rất khó diễn tả, những ai chưa hút thì khó mà cảm nhận được.”
Đại đa số, những nam sinh đến với thuốc lào là được thừa hưởng thói quen từ chính người thân trong gia đình nhưng cũng không thiếu bạn hút thuốc lào là do phong trào, thể hiện đẳng cấp hoặc do bạn bè xúi giục.
Có mặt tại quán trà đá gần cổng trường Cao đẳng Du lịch vào lúc 9h tối. Quán trà đá bày bán trên vỉa hè, phía lòng đường là những xe rác cao ngất. Ấy vậy mà quán vẫn đông đúc, toàn là nam.
Bắt chuyện với Nam (cựu sinh viên trường Thương mại), cậu không hề giấu giếm thành tích của mình: “Ngoài hút bằng điếu cày, mình còn biết hút bằng điếu bát và hút bằng ụ nữa cơ.” Nói dứt lời, như để chứng minh cho sự “sành sỏi” của mình, Nam lấy một nhúm thuốc lào rồi châm lửa hút. Tiếng sòng sọc của điếu thuốc lào giòn giã vang lên, mắt Nam nhắm lại mơ màng, miệng nhả khói rồi từ từ buông điếu xuống. Tuy nhiên, hành động ấy của Nam cũng chẳng đủ sức để thu hút những nam sinh khác ngoái nhìn bởi ngay bên cạnh chỗ của Nam là một nhóm sinh viên khác đang chuyền tay nhau điếu cày, những tiếng rít vang lên, kẻ rít to, người rít bé nhưng đều nghe rờn rợn.
Hỏi Nam rằng có biết thuốc lào có hại không, anh bạn chỉ cười: “Biết thì ai chẳng biết nhưng cai thuốc lào khó lắm, chẳng khác gì “thuốc phiện”. Dứt lời, cậu bạn ngồi bên cạnh Nam chêm thêm câu thơ: “Nhớ ai như nhớ thuốc lào. Đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên
Những cách hiểu sai
Tham khảo các blog, các diễn đàn dành cho sinh viên, giới trẻ không khó để bắt gặp những topic về thuốc lào. Có những thành viên còn comment rất cụ thể cảm giác khoan khoái của mình khi hút thuốc. Và đương nhiên những comment ấy luôn được thành viên của diễn đàn hưởng ứng nhiệt tình.
Cũng có những topic thể hiện rõ sự thiếu hiểu biết của sinh viên về tác hại của thuốc lá như: “Em không biết thuốc lào, thuốc lá cái nào hại hơn. Em nghiện cả thuốc lá lẫn thuốc lào. Giờ em đang muốn lên cân một tý nên muốn bỏ. Nhưng bỏ cả hai thứ thì em không chịu nổi nên muốn xin ý kiến của các bác”. Rồi còn có cả những ý kiến: “Muốn bỏ thuốc lá ư? Đơn giản. bạn hãy tập hút thuốc lào. Vì sau khi hút thuốc lào, bạn sẽ thấy thuốc lá quả là "nhạt nhẽo". Vì thuốc lào nó "đậm" và "phê" hơn thuốc lá nhiều.”
H (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) thì khẳng định chắc như đinh đóng cột rằng: “Thuốc lào lành hơn thuốc lá, cái ấy cần gì phải bàn cãi nữa. Thuốc lào được lọc qua 1 làn nước tinh khiết, giúp giảm đi phần lớn các tố chất độc hại. Ngày trước các cụ nhà ta vẫn “bắn điếu thuốc lào nâng cao sỹ diện” mà có thấy làm sao đâu?”
Một số bạn khác lại biện minh cho hành động của mình bằng cách cho rằng, hút thuốc lào không chỉ đỡ tốn kém thời gian, tiền bạc mà còn giúp… giữ gìn bản sắc dân tộc.
Có lẽ do những cách hiểu sai mà thuốc lào đang mon men đến các xóm trọ sinh viên, các ký túc xá và đang gây ra những ảnh hưởng tiêu cực mà nhiều khi người trong cuộc không lường trước được.
Một vài con số biết nói
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trong thế kỷ XX, hút thuốc lá, thuốc lào, xì gà, tẩu hoặc các dạng hút thuốc khác có đốt sợi thuốc lá đã gây chết 100 triệu người trên thế giới.
Những người có “bệnh”: “ Nhớ ai như nhớ thuốc lào/Đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên” thường lý luận, thuốc lào không độc vì khói đã được lọc qua nước . Để kiểm tra điều này, các nhà nghiên cứu đã chọn 31 người tình nguyện, tuổi từ 18 đến 35 chia thành hai nhóm hút thuốc lào bằng điếu cày và hút thuốc là quấn (thuốc rê). Sau mỗi lần hút, lại đo lượng nicotin và cacbon monoxit trong máu, cùng với nhịp tim, số lần nuốt khói và thể tích khói đó.
Các tác giả đã nhận thấy, hút thuốc lào thì lượng cacbon monoxit trong máu còn cao hơn hút thuốc lá quấn. Số lần nuốt khói trung bình của người hút thuốc lào cao hơn hút thuốc lá tới 48 lần và cả hai kiểu hút đều đưa nicotin vào máu.Công trình nghiên cứu này vừa công bố trên Tạp chí American Jourrnal of Preventive Medicine (Tạp chí Y học dự phòng Mỹ).
Hơn nữa, cảm giác “thèm” thuốc của người nghiện thuốc lào dữ dội hơn rất nhiều so với người hút thuốc lá. Hút thuốc lào quá liều còn gây nguy hiểm cho tính mạng. Thực tế đã ghi nhận không ít trường hợp đột tử do hút liên tục nhiều điếu thuốc lào trong một thời gian ngắn.
Như vậy có thể thấy rằng thuốc lào có tác hại rất lớn đối với sức khỏe của con người. Bên cạnh đó, nhiều bạn gái thường không thích bạn trai hút thuốc lào vì khói thuốc làovà mùi nước điếu rất hôi, gây phản cảm khi tiếp xúc.
Để bỏ được thuốc lào không phải chuyện một sớm một chiều. Tuy nhiên hãy nghĩ tới các tác hại của nó đối với sức khỏe của bản thân người hút hoặc với những người xung quanh chắc chắn bạn sẽ có thêm động lực để từ bỏ thói quen độc hại này.
