Nhà văn Võ Khắc Nghiêm: Tôi viết “Huyết thống” là để tri ân thợ mỏ

Nhà văn Võ Khắc Nghiêm sinh năm 1942 tại Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà. Ông học khoá đầu của Trường Trung cấp Cơ điện Mỏ nhưng gần như từ năm 1960 đến nay ông liên tục hoạt động trong lĩnh vực thông tin, điện ảnh và sáng tác văn học, kịch bản, từng là uỷ viên Ban Chấp hành Hội Văn học - Nghệ thuật Quảng Ninh.

Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Hội Điện ảnh Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam.

Hàng loạt các tác phẩm của Võ Khắc Nghiêm đã ra mắt công chúng và để lại những dấu ấn sâu sắc, như: Xung đột âm thầm (truyện ngắn, 1986); 16 tấn vàng (tiểu thuyết, 1989); Đại dương trong mắt em (tiểu thuyết, 1990); Người cha tội lỗi (tiểu thuyết, 1990); Người tình 15 năm (tiểu thuyết, 1990); Cướp ngày (tiểu thuyết, 1989); Nhân danh công lý (kịch, 1985); Bi kịch ngược chiều (kịch, 1988); Quy luật muôn đời (kịch, 1991); Bỉ vỏ (kịch, 1990); Tình yêu quá khứ (kịch, 1990)... Mảnh đời của Huệ (tiểu thuyết và kịch bản phim truyện)... Nét chung dễ nhận thấy trong các tác phẩm của Võ Khắc Nghiêm là trong đó luôn lấp lánh hình ảnh người lao động, đặc biệt là người công nhân mỏ. Mới đây cuốn tiểu thuyết Huyết thống của ông được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Hội Nhà văn Việt Nam chấm giải Nhất giải thưởng Văn học công nhân lần thứ VII (1995-2005). Đây là tác phẩm thứ hai của ông được trao giải thưởng này, trước đó (1990-1995) là cuốn Mảnh đời của Huệ đã đạt giải A.

Nói về tiểu thuyết Huyết thống, nhà văn Võ Khắc Nghiêm bày tỏ:

- Tôi rất vui mừng và tự hào lần thứ hai nhận được giải A giải thưởng Văn học đề tài công nhân. Đúng ra Huyết thống được in trước Mảnh đời của Huệ, nhưng vì nhiều lý do khách quan đã xuất bản chậm hơn và tôi phải tước bỏ chương cuối vì ngại động chạm đến những vấn đề nhạy cảm…

Ban đầu tôi định viết Huyết thống với độ dài trên 1.000 trang, song từ khảo sát nhu cầu bạn đọc thời cơ chế thị trường, bùng nổ thông tin, quỹ thời gian dành cho đọc sách của mọi người ngày càng hạn hẹp, tôi đã viết với 268 trang (in khổ 13x19cm) với lối kể chuyện chân thực, cắt lớp, gợi mở mà vẫn thấy chuyển tải được toàn bộ câu chuyện và những sự kiện quan trọng suốt một thời kỳ dài của Vùng than.

Tôi không có ý định miêu tả lại lịch sử, nhưng phải cố gắng khái quát được sự hình thành những tính cách thợ mỏ, những đặc trưng của các gia đình thợ mỏ trên con đường công nghiệp hoá đầy gian truân, khốc liệt mà các số phận đan xen vào nhau, dựa vào nhau, tôn cao nhau để sống và cống hiến.

Vì muốn tri ân những người thợ mỏ đã cưu mang tôi, nâng đỡ tôi nên cuốn tiểu thuyết không có những nhân vật mà người ta hay gọi là phản diện, tiêu cực. Chỉ có những xung đột tính cách, nội tâm và những hoàn cảnh xô đẩy thân phận con người. Ngay cả những quan niệm bảo thủ, cực đoan của ai đó, xét cho cùng chỉ là sản phẩm của một thời, nhưng từ đó lại bật ra những điểm sáng mới trong các nhân vật, nâng vẻ đẹp cao sang.

Có những xung đột những sự kiện của thời đổi mới, thời than lậu, tôi đã phải tước bỏ phần cuối, để dành cho cuốn tiểu thuyết tiếp theo tôi đang thực hiện Chiều sâu ngược sáng. Bạn đọc sẽ gặp lại các nhân vật trong Mảnh đời của Huệ và Huyết thống cùng những gì khốc liệt nhất ở Vùng than hôm nay.

Cùng chuyên mục