Ở phường Yên Tử, thành phố Quảng Ninh, nhiều tuyến đường tại khu vực đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống đã được đầu tư, nâng cấp, tạo thuận lợi cho việc đi lại và vận chuyển hàng hóa. Cùng với đó, người dân chủ động tìm hướng phát triển kinh tế, khai thác tiềm năng, lợi thế sẵn có của địa phương để nâng cao thu nhập. Những thay đổi trong cách làm kinh tế, cùng với việc khai thác giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, đang góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống của người dân nơi đây.
Đòn bẩy hạ tầng, mở đường sinh kế
Tại phường Yên Tử, thành phố Quảng Ninh, bà con dân tộc thiểu số sinh sống tập trung chủ yếu tại khu phố Khe Sú, Năm Mẫu và thôn Đồng Chanh. Những năm qua, việc ưu tiên cải thiện hạ tầng giao thông và thủy lợi nội đồng đã được cấp ủy, chính quyền quan tâm đầu tư, góp phần tạo thuận lợi cho người dân đi lại và phát triển sản xuất.
Tuyến đường tại xóm Cổng Đồn, khu phố Khe Sú dài 175m, rộng 3,5m được bê tông hóa hoàn thành tháng 8/2026, với tổng kinh phí gần 400 triệu đồng. Nhờ sự vận động sâu sát của chính quyền và tinh thần tự nguyện hiến đất, tháo dỡ tường rào của người dân, giao thông ngõ xóm đã thông suốt, giải quyết dứt điểm tình trạng đi lại khó khăn của người dân.
Sau khi được chính quyền vận động và nhận thấy lợi ích lâu dài, nhiều hộ dân đã tự nguyện hiến đất, tháo dỡ tường rào, đóng góp kinh phí và trực tiếp tham gia làm đường. Ông Đinh Khắc Vịnh, người dân khu phố Khe Sú, phường Yên Tử, cho biết, trước đây đường nhỏ hẹp, hai xe máy tránh nhau cũng dễ va chạm. Nay đường được mở rộng, đi lại thuận tiện hơn, người dân trong khu phố đều hết sức phấn khởi.
Giao thông thuận lợi còn giúp giảm chi phí vận chuyển nông lâm sản – nguồn thu nhập chủ yếu của nhiều hộ dân. Ông Trương Văn Tín, hộ trồng keo tại khu phố Khe Sú chia sẻ, trước đây giá trị thu từ mỗi héc-ta keo khoảng 50 - 55 triệu đồng, khi đường được mở rộng, việc vận chuyển thuận tiện hơn, giá bán keo có thể đạt 75–80 triệu đồng/ha. Theo ông, điều kiện giao thông tốt đã giúp người trồng rừng nâng cao hiệu quả sản xuất rõ rệt.
Cùng với phát triển kinh tế rừng, nhiều hộ dân phường Yên Tử đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Sau nhiều năm trồng 3 ha vải thiều nhưng hiệu quả kinh tế không cao, anh Trương Việt Dũng ở khu phố Khe Sú, phường Yên Tử đầu tư hơn 300 triệu đồng xây dựng chuồng trại rộng 500 m², phát triển mô hình nuôi gà với sản lượng khoảng 1,5 vạn con mỗi năm.
Gia đình anh Trương Việt Dũng còn kết hợp nuôi lợn nái sinh sản và lợn thịt. Hiện anh duy trì 5 con lợn nái, 150 con lợn thịt mỗi năm. Anh Dũng cho biết, sau khi được địa phương tuyên truyền, vận động, gia đình đã mạnh dạn chuyển sang chăn nuôi. Mô hình lợn và gà kết hợp hiện mang lại khoản lãi hơn 200 triệu đồng mỗi năm, giúp gia đình có thu nhập ổn định hơn.
Phát triển chăn nuôi quy mô lớn cũng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các hộ dân trong bảo vệ môi trường. Các hộ đã chú trọng xử lý chất thải, phòng chống dịch bệnh, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế vừa bảo đảm môi trường sống.
Cùng với giao thông, hạ tầng thủy lợi cũng được địa phương quan tâm đầu tư mạnh mẽ. Phường Yên Tử đã rà soát nâng cấp các tuyến kênh mương nội đồng tại khu phố Khe Sú để bảo đảm nguồn nước sản xuất. Nhờ đó, năng suất cây trồng tăng rõ rệt, mang lại nguồn thu ổn định cho bà con.
Phát triển du lịch sinh thái và bảo tồn văn hóa Dao
Cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư cũng đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở phường Yên Tử phát triển du lịch trải nghiệm.
Gia đình chị Trương Thị Thanh Hương ở thôn Đồng Chanh, phường Yên Tử đã cải tạo khu vườn đồi trồng 2.000 cây đỗ quyên thành điểm tham quan, trải nghiệm sinh thái, kết hợp dịch vụ ẩm thực truyền thống, mở thêm hướng phát triển kinh tế cho gia đình.
du lịch sinh thái.
Chị Hương còn đẩy mạnh quảng bá khu vườn và các sản phẩm của gia đình trên mạng xã hội. Chị mong muốn giới thiệu rộng rãi văn hóa ẩm thực của người Dao ở Yên Tử, với những món ăn đặc sắc như gà đồi, cá suối, măng rừng, xôi ngũ sắc, bánh gù… qua đó góp phần đưa hình ảnh địa phương đến gần hơn với du khách. Theo chị, việc kết hợp tham quan với phục vụ ẩm thực giúp du khách có thêm trải nghiệm, đồng thời khai thác hiệu quả diện tích và cảnh quan sẵn có của gia đình.
Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, ngôi nhà trưng bày không gian văn hóa người Dao Thanh Y tại khu phố Khe Sú, phường Yên Tử được địa phương đầu tư tái hiện sinh động 5 không gian đặc trưng (trang phục, lễ cấp sắc, nhà trình tường, góc bếp truyền thống và hiện vật sinh hoạt). Đây vừa là nơi bảo tồn di sản, vừa là điểm đến hấp dẫn du khách.
Một số hộ dân khu phố Khe Sú đã tham gia phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa Dao. Chị Lý Thị Luyện ở khu phố Khe Sú, phường Yên Tử, người đang làm việc tại một điểm du lịch cộng đồng ở địa phương cho biết, công việc đón tiếp, hướng dẫn và phục vụ du khách của chị mang lại thu nhập khoảng 5 - 6 triệu đồng mỗi tháng, lại gần nhà nên thuận lợi chăm sóc con cái. Đây cũng là một hướng tạo việc làm tại chỗ cho nhiều lao động của địa phương.
du lịch cộng đồng tại khu phố Khe Sú.
Cùng với đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sản xuất và phát triển du lịch, cấp ủy, chính quyền phường Yên Tử luôn quan tâm triển khai có hiệu quả Nghị định số 387/2026/NĐ-CP quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035; thực hiện tốt các chính sách dân tộc. Các chương trình được triển khai sát với nhu cầu thực tế, tập trung cải thiện hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất và chăm lo an sinh xã hội.
Ông Phạm Xuân Thành, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Yên Tử, khẳng định: Thời gian tới địa phương sẽ tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật để tạo thuận lợi cho đi lại và phát triển kinh tế; thu hút nhà đầu tư xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với mô hình du lịch cộng đồng; đồng thời quan tâm an sinh xã hội, hỗ trợ những hộ đồng bào dân tộc thiểu số còn khó khăn.
Thực tế tại phường Yên Tử cho thấy, khi các công trình dân sinh được đầu tư sát với nhu cầu thực tế, người dân có thêm điều kiện phát triển sản xuất, mở rộng sinh kế. Cùng với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước và sự đồng hành của chính quyền địa phương, tinh thần chủ động, sáng tạo, vươn lên của mỗi gia đình tiếp tục được phát huy, góp phần cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.
