Quảng Ninh là địa bàn du lịch, mỗi năm đón hàng triệu lượt khách quốc tế và có sự tham gia đầu tư của nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước. Điều này mở ra cơ hội rất lớn cho giới trẻ và người dân Quảng Ninh trong việc học tập và là môi trường để trau dồi kỹ năng giao tiếp bằng ngoại ngữ. Đồng thời, đây cũng là yêu cầu cần thiết để mỗi người dân, đặc biệt là thanh thiếu nhi (TTN) nỗ lực hơn trau dồi ngoại ngữ, chủ động hội nhập.
Nhu cầu tự thân
Tham dự một lớp học tiếng Anh giao tiếp căn bản dành cho cán bộ Đoàn do Tỉnh Đoàn tổ chức, chúng tôi được biết những người đăng ký học tiếng Anh ở đây đều xuất phát trước hết từ nhu cầu tự thân. Việc học ngoại ngữ đối với họ không phải là để lấy bằng cấp, chứng chỉ, mà nhằm trau dồi khả năng ngoại ngữ thực chất, phục vụ trực tiếp cho yêu cầu công việc trong tình hình mới. Chị Nguyễn Thuỳ Dương, cán bộ Ban Tuyên giáo Tỉnh Đoàn, học viên của lớp, chia sẻ: “Ngoại ngữ là công cụ hữu ích, giúp công việc của bản thân tôi ở hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, việc học ngoại ngữ đòi hỏi sự kiên trì, nỗ lực trau dồi thường xuyên, có hệ thống mới đạt kết quả tốt. Đó là lý do tôi đăng ký tham gia lớp học tiếng Anh giao tiếp này. Lớp học có không khí thoải mái, giáo viên dành nhiều thời lượng để các học viên trao đổi bằng tiếng Anh. Sau một thời gian học, tôi có tiến bộ, tự tin hơn khi giao tiếp bằng tiếng Anh”.
Không chỉ đối với đối tượng TTN, việc học tiếng Anh cũng là nhu cầu của không ít những người lớn tuổi, tiểu thương tại các chợ. Qua đó có thể thấy việc học ngoại ngữ hiện nay không còn quá xa vời, không quá khó, mà là một nhu cầu trong cuộc sống hàng ngày của mỗi người. Chương trình dạy tiếng Anh miễn phí cho các hộ tiểu thương tại chợ vườn Đào và chợ đêm Marine Plaza (TP Hạ Long) do Đoàn Khối các cơ quan tỉnh tổ chức đã cho thấy điều đó. Trao đổi với chúng tôi về chương trình học khá đặc biệt này, chị Nguyễn Thị Ngọc Hà, Thường trực Đoàn Khối các cơ quan tỉnh, cho biết: “Xuất phát từ ý tưởng bồi dưỡng, nâng cao khả năng giao tiếp tiếng Anh cho các tiểu thương tại các chợ thường xuyên tiếp xúc với du khách nước ngoài, chúng tôi đã xây dựng chương trình học này. Trước đó, chúng tôi đã tiến hành khảo sát tại 2 khu chợ và rất bất ngờ khi biết nhu cầu học tiếng Anh giao tiếp của các tiểu thương là rất lớn. Số lượng đơn đăng ký học lên tới trên 200 đơn”.
Với khẩu hiệu “Good English - Better Services” (Giỏi tiếng Anh - Phục vụ tốt hơn), 12 tình nguyện viên là học sinh các lớp chuyên Anh của Trường THPT Chuyên Hạ Long đã tích cực tham gia giảng dạy, hướng dẫn cho các hộ tiểu thương học 3 buổi/tuần, từ tháng 7 đến tháng 9-2015. Lớp học diễn ra ngay tại các khu chợ, cứ 10-12 chủ quầy gần nhau tập trung lại thành một nhóm học tập trong vòng 1 giờ đồng hồ vào các buổi trưa, thời điểm chợ vắng khách nhất. Kết thúc chương trình học, các tiểu thương ở chợ đã có thể tự tin nói những câu tiếng Anh cơ bản phục vụ việc bán hàng cho du khách người nước ngoài hiệu quả hơn. Chị Nguyễn Thị Ngọc Hà cho biết thêm: “Chương trình dạy tiếng Anh của chúng tôi được đánh giá cao, mang lại hiệu ứng xã hội tốt nhờ đánh đúng vào nhu cầu học tiếng Anh của đối tượng cụ thể là các tiểu thương thường xuyên bán hàng cho du khách nước ngoài. Ở những lớp học này, mặc dù nhiều người đã lớn tuổi nhưng vẫn rất thích học và có sự tiến bộ rõ rệt nhờ có sự hướng dẫn của các tình nguyện viên. Họ cũng mong muốn được học tiếng Anh liên tục trong cả năm. Dự kiến dịp hè năm 2016, chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì mô hình này và triển khai ở quy mô lớn hơn. Bên cạnh đó, có thể chúng tôi sẽ tiến hành thu âm chương trình học vào đĩa để phát thanh tại các chợ, nhằm đáp ứng nhu cầu được học tiếng Anh liên tục trong năm của các tiểu thương”.
Thêm “sân chơi” cho giới trẻ
Nhằm thúc đẩy phong trào học ngoại ngữ trong cộng đồng nói chung và đối tượng TTN nói riêng, Tỉnh Đoàn đã xây dựng Đề án “Vận động thanh, thiếu nhi tham gia học tập ngoại ngữ, tin học đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030”. Theo đó, đề ra các mục tiêu, giải pháp, vận động từng đối tượng học ngoại ngữ, đặc biệt là thúc đẩy phong trào học tập ngoại ngữ trong giới trẻ.
Thực hiện Đề án này, BTV Tỉnh Đoàn đã chỉ đạo Đoàn các cấp tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, như: Hội thi, cuộc thi, chương trình giao lưu quốc tế, ngoại khoá…, để tạo thêm nhiều sân chơi cho TTN học ngoại ngữ. Qua đó, giúp ĐVTN, học sinh, sinh viên phát huy sự tự tin, sáng tạo cũng như năng lực thực hành ngoại ngữ. Điển hình như Hội thi hùng biện tiếng Anh “Tự hào kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long” được tổ chức từ năm 2011-2013. Năm 2015, hội thi này đã được nâng cấp lên bằng 3 ngoại ngữ: Anh, Pháp và Trung Quốc, thu hút hàng trăm thí sinh tham gia. Cùng với hội thi cấp tỉnh, các địa phương như Tiên Yên, Uông Bí, Đông Triều, Hạ Long, Cẩm Phả, Móng Cái cũng tổ chức ở quy mô cấp huyện.
Từ năm 2015 đến nay, Tỉnh Đoàn đã triển khai học tập 365 câu tiếng Anh giao tiếp hàng ngày theo chủ đề trên trang web Tỉnh Đoàn Quảng Ninh phiên bản tiếng Anh; xây dựng bộ 100 câu giao tiếp tiếng Anh và 100 câu giao tiếp tiếng Trung thông dụng cho ĐVTN. Đồng thời phối hợp với các đơn vị, trung tâm ngoại ngữ trên địa bàn tỉnh, như Trung tâm Anh ngữ Shelton Hạ Long, Trường Đào tạo cán bộ Nguyễn Văn Cừ, Trung tâm ngoại ngữ Vietsun (Cẩm Phả) tổ chức các chương trình ngoại khoá, trại hè, tạo thêm sân chơi vui học tiếng Anh theo chủ điểm, tăng cường khả năng giao tiếp tiếng Anh cho TTN.
Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì, phát triển các CLB, đội nhóm ngoại ngữ tại các trường học, công sở, địa phương. Đến nay, toàn tỉnh có 232 CLB ngoại ngữ cấp huyện và cơ sở, 2 CLB cấp tỉnh trực thuộc Tỉnh Đoàn. Các CLB, đội nhóm ngoại ngữ đều có các chương trình hoạt động cụ thể, tạo môi trường tương tác ngoại ngữ để các thành viên nâng cao khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ của mình. Điển hình như CLB tiếng Anh Trường THPT Hòn Gai (Hạ Long), tổ chức sinh hoạt theo chủ đề 1 lần/tháng; CLB tiếng Anh của Chi đoàn Khách sạn Mường Thanh Hạ Long, sinh hoạt theo hình thức tiếng Anh chuyên ngành du lịch kết hợp các trò chơi vận động sử dụng tiếng Anh; Chi đoàn Sở TN&MT, khởi động chương trình “Thanh niên Sở TN&MT nói tiếng Anh mỗi ngày một giờ - English in one hour” v.v.. Tỉnh Đoàn cũng tích cực tham mưu, hợp tác với các tổ chức thanh niên quốc tế và đưa nhiều hoạt động thanh niên quốc tế về Quảng Ninh. Mỗi năm có từ 10-15 đoàn khách quốc tế đến giao lưu với TTN Quảng Ninh. Đây là cơ hội, môi trường thuận lợi để TTN trau dồi khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Tỉnh Đoàn, việc học tập, sử dụng ngoại ngữ hiện nay trong TTN trên địa bàn tỉnh dù đã có nhiều tiến bộ, song vẫn còn những hạn chế, khó khăn nhất định. Tỷ lệ thanh niên có thể sử dụng ngoại ngữ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu trong chuyên môn, nhiệm vụ, trong học tập và giao lưu quốc tế của tỉnh giai đoạn hiện nay, nhất là tại địa bàn nông thôn, miền núi, hải đảo. Việc nắm bắt, triển khai chỉ đạo của cấp tỉnh giữa các cơ sở đoàn không đồng đều, khiến phong trào chỉ tập trung tại một số địa phương có điều kiện như Hạ Long, Đông Triều, Móng Cái, mà chưa thu hút được thanh niên các địa bàn khó khăn. Do đó, thời gian tới, Tỉnh Đoàn tiếp tục tăng cường tuyên truyền, nhân rộng các mô hình tiêu biểu, sân chơi, các gương điển hình về ngoại ngữ trên các kênh thông tin của tỉnh; đổi mới, đa dạng các hình thức học tập; vận động TTN tham gia học tập ngoại ngữ, tin học thông qua các phong trào của tuổi trẻ trên toàn tỉnh.
Phương Thúy
