Thanh Sơn là xã có nhiều thôn khó khăn của huyện Ba Chẽ. Trong đó, hai thôn Loong Toỏng và Thác Lào của xã có năm lên đến gần 100% hộ nghèo, do nằm bên kia sông lại không có cầu. Người dân muốn qua sông đã khó, tạo mô hình kinh tế bên đó còn khó hơn, bởi xây dựng mô hình gì sản phẩm cũng rất khó tiêu thụ.
Là lực lượng xung kích trong các hoạt động, vì vậy, cán bộ đoàn xã Thanh Sơn nhiều lần trăn trở tìm cách triển khai các đợt tuyên truyền, vận động các gia đình thanh niên phát triển các mô hình kinh tế để thoát nghèo. Từ các cuộc tuyên truyền đã tạo được sự chuyển biến rõ rệt trong thanh niên, nhiều người đã đăng ký tham gia các mô hình phát triển kinh tế.
Bí thư Đoàn Thanh niên xã Hoàng Văn Duy cho biết: Đối với xã vùng cao như chúng tôi, tạo việc làm cho thanh niên không đơn thuần như những nơi đô thị đông đúc, vì ở đó họ tiêu thụ hàng hoá rất dễ. Còn với Thanh Sơn muốn cho mô hình có hiệu quả thì sản phẩm làm ra cần phải mới, lạ, có chất lượng thì mới thu hút được thương lái tìm đến. Mô hình có tốt thì việc tuyên truyền mới có hiệu quả, thanh niên mới nghe theo mà thực hiện.
Bí thư Duy cho hay, thế mạnh của Thanh Sơn là có nhiều rừng đồi, vậy cớ sao không tận dụng thế mạnh đó mà cứ chịu nghèo. Riêng trong năm 2014 đã có 34 thanh niên trong xã tham gia các mô hình kinh tế. Trong đó phải kể đến 12 hộ ở các thôn Khe Lọng Ngoài, Khe Lọng Trong tham gia các mô hình nuôi gà đồi, ngan đen, trồng măng mai, trà hoa vàng. Đặc biệt trong năm nay có 8 hộ ở các thôn bên kia sông là Loong Toỏng, Thác Lào tham gia các mô hình trồng măng mai, trà hoa vàng.
Chúng tôi đến Thác Lào, thôn khó khăn của Thanh Sơn, giáp với Loong Toỏng. Đường vào thôn chỉ là lối mòn luôn bị cành cây che khuất tầm mắt, lúc ngoặt qua bên này, khi ngoẹo bên kia, đoạn qua suối được xếp lại bằng mấy viên đá cuội. Năm 2009, bà con hai thôn được dựng chung cầu treo bắc qua sông Ba Chẽ, nhưng trận lũ lịch sử năm 2010 đã làm hỏng chiếc cầu này. Năm ngoái từ nguồn vốn của Bộ GT-VT đầu tư hơn 4 tỷ đồng làm lại cầu treo cho Thác Lào và Loong Toỏng. Đến nay, cầu treo đã sắp hoàn thành, đem niềm vui đến với bà con hai thôn.
Từ việc thôn được dựng cầu treo, việc tuyên truyền đưa mô hình vào thôn cũng dễ dàng hơn. Anh Trìu Đình Phong, thôn Thác Lào đã trồng trà hoa vàng trên diện tích khoảng 0,3ha và đã thoát nghèo năm ngoái. Anh cho biết: Tôi thấy trà hoa vàng rất phù hợp với thôn khó khăn về giao thông như Thác Lào, bởi nó là loài cây quý, được nhiều người biết đến, nấu nước uống có vị ngon đặc trưng và có khả năng chữa được nhiều bệnh. Tuy thế, loài cây này không phải ở đâu cũng trồng được, chúng thích nghi với vùng đất đồi có độ ẩm cao như Thác Lào nằm bên con sông Ba Chẽ này. Trước đây, xã chúng tôi có chủ trương đưa mô hình trồng rau sạch vào thôn, nhưng điều đặt ra sản phẩm rau sau đó bán cho ai. Đường vào thôn không chạy được xe cơ giới chắc không thu hút được thương lái vào thôn mua rau, hoặc họ có mua lại trả giá rẻ, rau dễ hỏng không bảo quản được lâu. Theo tôi trồng trà hoa vàng thích hợp hơn, bởi trà hoa vàng có thể bán tươi, khô, người bán không bị động về giá cả, có thể chọn thời điểm thích hợp để xuất hàng, hoặc khi chuyên chở đi xa bán cũng rất gọn nhẹ.
Mô hình nuôi gà Hồ được thực hiện ở gia đình anh Lục Văn Hùng, thôn Khe Lọng Ngoài. Anh Hùng đã thoát nghèo từ năm 2013, hiện anh làm chủ gia trại tổng hợp với 5ha rừng trồng keo, quế đan xen với nuôi gà, ngan địa phương với hàng trăm con. Riêng với gà Hồ vì chưa biết kết quả thế nào nên anh Hùng nuôi thử 20 con.
Anh Hùng cho biết: Xã chúng tôi có 10 hộ thanh niên nuôi gà Hồ được hỗ trợ tiền giống từ nguồn của Đoàn Thanh niên, trung bình 20 con/hộ. Tôi xem trên mạng internet được biết đây là giống gà quý, có lẽ do nó được vẽ trong tranh Đông Hồ nên gọi là gà Hồ. Vậy nên tôi rất phấn khởi khi tham gia mô hình này. Hiện tại, tôi đang nuôi thử nghiệm thấy gà phát triển tốt, nếu mô hình thành công tôi sẽ nhân rộng. Theo tôi đây là hướng phát triển thích hợp với xã khó khăn như Thanh Sơn, bởi nếu muốn thu hút được người mua đến đây thì ta phải có được cái họ cần.
Các mô hình ngan đen, gà đồi đã cho kết quả tốt, mô hình trà hoa vàng, gà Hồ còn đang chờ kết quả nhưng đã có nhiều hứa hẹn. Chính vì thế, năm qua Đoàn Thanh niên xã Thanh Sơn đã đưa ra kế hoạch xoá nghèo cho 19 hộ thanh niên thì đã có 11 hộ thoát nghèo. Với những mô hình phù hợp với thực tế Thanh Sơn, năm nay chắc chắn kết quả xoá nghèo của thanh niên nơi đây sẽ còn cao hơn nữa.
Công Thành
