Theo đơn kiến nghị của bà Nguyễn Thị Vi, trú tại tổ 50B, khu 4, phường Cao Xanh (TP Hạ Long): Từ năm 1995 đến năm 2008, vợ chồng bà được Cảng Quảng Ninh cho thuê 1 gian nhà ở tập thể với diện tích 24,5m2 tại tổ 30, khu 4, phường Hồng Gai. Tháng 11-2003, UBND tỉnh thực hiện Dự án đường ô tô bao biển núi Bài Thơ đã ban hành Quyết định (QĐ) số 4211 giao đất cho Ban quản lý Dự án I để thực hiện dự án, đồng thời thu hồi 57.402,5m2 đất tại 2 phường Hồng Gai và Bạch Đằng. Gia đình bà nằm trong diện phải giải phóng mặt bằng (GPMB) để thực hiện dự án. UBND TP Hạ Long đã phê duyệt phương án đền bù, hỗ trợ cho gia đình bà số tiền 162.036.000 đồng. Bà cũng đã làm đơn đề nghị được mua 1 ô đất tái định cư theo tiêu chuẩn hộ gia đình bị GPMB thực hiện Dự án đường ô tô bao biển núi Bài Thơ nhưng không được TP Hạ Long chấp nhận. Ngày 6-10-2010, TP Hạ Long đã có quyết định cưỡng chế đối với gia đình bà để GPMB. Gia đình bà đã bàn giao mặt bằng để thi công dự án.
Trao đổi với chúng tôi, Bà Vi cho biết: Ngày 28-12-2009, Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư TP Hạ Long (BTHT&TĐC) có Thông báo số 101 về việc xét xin mua đất của 23 hộ gia đình, cá nhân thuê nhà của Cảng Quảng Ninh thuộc diện GPMB Dự án đường ô tô bao biển núi Bài Thơ. Trong thông báo có nội dung vợ chồng tôi không đủ điều kiện được mua 1 ô đất tái định cư vì gia đình đã có nhà và đất ở tại tổ 50B, khu 4, phường Cao Xanh. Không nhất trí với kết luận của Hội đồng BTHT&TĐC, tôi có đơn đề nghị UBND TP Hạ Long, sau đó thành phố đã có công văn trả lời kiến nghị với nội dung: Gia đình bà không đủ điều kiện được mua 1 ô đất theo quy định vì đang quản lý, sử dụng thửa đất diện tích 89,7m2 (số 02 tờ bản đồ số 19), tại tổ 50B, khu 4, phường Cao Xanh và đã được UBND thành phố cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất.
Tìm hiểu nội dung vụ việc chúng tôi được biết, trên giấy tờ thì ngôi nhà ở phường Cao Xanh là của gia đình bà Vi nhưng thực tế ngôi nhà đó không thuộc sở hữu của vợ chồng bà mà của người anh trai. Căn cứ để xác nhận ngôi nhà không thuộc quyền sở hữu của bà Vi gồm: Giấy uỷ quyền mua bán nhà của vợ chồng người anh trai bà Vi là Nguyễn Văn Lâm và vợ là Nguyễn Thị Huỳ lập ngày 7-10-1992, với nội dung: “Tôi nhờ em gái tôi là Nguyễn Thị Vi, em rể là Trần Xuân Tỉnh hiện đang ở khu tập thể Cảng Quảng Ninh, Bến Đoan thuộc tổ 30, khối 4, phường Hồng Gai, đứng tên hộ tôi mua căn nhà của anh Nguyễn Đức Thơm, vợ là Phạm Thị Hiền ở tổ 50B, khu 4, phường Cao Xanh. Hiện nay cô Vi và chú Tỉnh mang tên, còn tiền mua nhà, chi phí khác vợ chồng tôi có trách nhiệm đóng trả. Việc để ở hay bán, vợ chồng cô Vi không có quyền quyết định. Cô Vi chỉ có quyền trông nhà hộ, không được quyền bán khi chưa được quyền quyết định của vợ chồng tôi...” (giấy viết tay, có chứng kiến của 2 người em trai, 2 người em gái và 1 người em rể); ngày 12-6-2003, vợ chồng ông Lâm lại có giấy uỷ quyền, trong đó có nội dung: “Vợ chồng tôi có mua 1 căn nhà tại tổ 50b, khu 4, phường Cao Xanh, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Vậy tôi làm giấy này uỷ quyền cho em gái tôi là Nguyễn Thị Vi và em rể là Trần Xuân Tỉnh thường trú tại tổ 30b, khu 4, thuộc Khu tập thể Cảng Quảng Ninh, Bến Đoan, Hòn Gai, làm thủ tục đứng tên nhà đất, không có quyền chuyển nhượng khi không được sự đồng ý của vợ chồng tôi...” (giấy viết tay và xác nhận của ông Nguyễn Hữu Thành, Chủ tịch UBND xã Phong Hải). Ông Nguyễn Hữu Thành, nguyên Chủ tịch UBND xã Phong Hải thời kỳ đó, nay là Bí thư Đảng uỷ xã Phong Hải (Quảng Yên) cũng đã khẳng định và xác nhận việc vợ chồng ông, bà Lâm - Huỳ xin xác nhận giấy uỷ quyền để vợ chồng ông, bà Tỉnh - Vi đứng tên làm thủ tục nhà, đất và xin cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất đối với thửa đất, nhà tại tổ 50B, khu 4, phường Cao Xanh là đúng sự thật.
Được biết ngày 4-10-2011, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, UBND TP Hạ Long đã chuyển quyền sở hữu (QSH) nhà ở và quyền sử dụng (QSD) đất ở từ ông, bà Tỉnh- Vi sang cho ông, bà Lâm - Huỳ. Sau đó TP Hạ Long cũng đã cho xác minh lại nội dung và kết luận, tại thời điểm hiện nay, vợ chồng ông Tỉnh, bà Vi và các con đang thuê nhà ở tạm và ở nhờ tại nơi đang làm việc, không sở hữu nhà ở và đất ở nơi nào khác trên địa bàn thành phố.
Như vậy, tại thời điểm xét mua đất đối với 23 hộ gia đình, cá nhân thuê nhà của Cảng Quảng Ninh theo Thông báo số 101, ngày 28-12-2009 thì hộ gia đình bà Vi đang quản lý, sử dụng nhà, đất tại tổ 50B, khu 4, phường Cao Xanh, (theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và QSD đất số 2001090413 do TP Hạ Long cấp ngày 12-1-2004). Tuy nhiên, nhà, đất nêu trên thực chất là tài sản thuộc quyền sở hữu của ông, bà Lâm - Huỳ. Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất TP Hạ Long đã chuyển QSH nhà ở và QSD đất ở tại Giấy chứng nhận QSH nhà ở và QSD đất ở số 2001090413 từ ông, bà Tỉnh - Vi sang cho ông, bà Lâm - Huỳ. Việc vợ chồng ông Lâm - Huỳ uỷ quyền cho vợ chồng ông Tỉnh - Vi mua và đứng tên Giấy chứng nhận QSH nhà ở và QSD đất ở đối với thửa đất, nhà tại tổ 50B, khu 4, phường Cao Xanh là có thật. Thời điểm ông Lâm làm giấy uỷ quyền xảy ra trước khi UBND tỉnh ban hành quyết định thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng đường ô tô bao biển núi Bài Thơ. Hiện tại, vợ chồng bà Vi không sở hữu nhà và đất ở nơi nào khác theo quy định của pháp luật trên địa bàn TP Hạ Long.
Như vậy, theo Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh (Ban hành kèm theo Quyết định số 499, ngày 11-2-2010 của UBND tỉnh) có nêu rõ về điều kiện, nguyên tắc bố trí tái định cư: Hộ gia đình, cá nhân khi bị Nhà nước thu hồi đất ở được bố trí tái định cư khi có một trong các điều kiện sau: Hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở do bị thu hồi hết đất ở mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân không có nhu cầu tái định cư). Căn cứ vào các yếu tố trên và các qui định của nhà nước thì hộ gia đình bà Nguyễn Thị Vi có đủ điều kiện được mua 1 ô đất tái định cư theo qui định. Vì vậy UBND TP Hạ Long cần thực hiện giải quyết cho hộ gia đình bà Vi được mua 1 ô đất tái định cư để sớm ổn định cuộc sống.
Thy Đặng
