Vừa qua, ông Nguyễn Văn Hợi, trú tại thôn 5, xã Sông Khoai, TX Quảng Yên có đơn kiện yêu cầu Toà án Nhân dân TX Quảng Yên huỷ bỏ hai quyết định xử phạt hành chính số 81 và 82 của UBND xã Sông Khoai bởi có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, xâm hại trực tiếp quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Theo phản ánh của ông Hợi, công trình xây dựng nằm trong khuôn viên đất của gia đình ông đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số AP 104094 với diện tích 260m2 đất ở (dài 20m, rộng 13m) thuộc thửa đất số 2, quy hoạch đất ở xóm 5, xã Sông Khoai. Năm 2010, ông xây nhà trên diện tích 75m2 thuộc GCNQSDĐ đã cấp với chiều dài 15m, rộng 5m (giáp với đất của ông Tô là thửa số 1). Năm 2013, ông xây tiếp phần công trình phụ giáp với nhà ở đã xây và nằm trong khuôn viên đất của gia đình đã được cấp GCNQSDĐ. Tuy nhiên, ông Đinh Văn Chiến có đơn đề nghị tới UBND xã Sông Khoai cho rằng ông xây dựng lấn sang đất gia đình ông Chiến, do vậy UBND xã Sông Khoai đã lập biên bản xử phạt đối với gia đình ông trái với thẩm quyền, không đúng quy định của pháp luật; quy trình xử lý vi phạm trật tự còn nhiều sai sót, gây khó khăn trong việc xây dựng công trình phụ trong khuôn viên của gia đình…
Tìm hiểu vụ việc chúng tôi được biết, căn cứ đơn của ông Đinh Văn Chiến kiến nghị việc ông Hợi xây dựng công trình lấn sang phần đất của ông, ngày 29-7-2013, UBND xã Sông Khoai đã cử cán bộ địa chính tiến hành kiểm tra và lập biên bản vi phạm hành chính số 54 đối với hộ ông Hợi về các hành vi: Xây dựng công trình không xin phép xây dựng, lấn sang phần đất của ông Đinh Văn Chiến là 1,5m chạy dọc ở phía cuối thửa đất. Đồng thời yêu cầu ông Hợi dừng ngay việc xây dựng để làm thủ tục cấp phép và tháo dỡ phần công trình xây dựng lấn sang đất của ông Chiến. Căn cứ biên bản kiểm tra thực địa, cùng ngày UBND xã ban hành thông báo số 30 yêu cầu ông Hợi tháo dỡ công trình xây dựng lấn đất của ông Chiến, thời hạn tháo dỡ thực hiện xong trước ngày 3-8-2013.
Ngày 2-8-2013, ông Hợi có đơn trình bày gửi UBND xã Sông Khoai với nội dung công nhận việc xây dựng công trình lấn sang đất của ông Chiến với diện tích như trong biên bản số 54 và đề nghị chính quyền địa phương tạo điều kiện để hai bên tự thương lượng, giải quyết. UBND xã Sông Khoai đồng ý với nguyện vọng của ông Hợi, việc thương lượng phải được thực hiện xong trước ngày 10-8-2013. Tuy nhiên, hết thời gian quy định nhưng việc thương lượng giữa hai gia đình không thành, ông Chiến tiếp tục làm đơn đề nghị UBND xã Sông Khoai và TX Quảng Yên giải quyết.
Ngày 13-8-2013, UBND xã Sông Khoai tiếp tục họp với các gia đình giải quyết đơn kiến nghị của ông Chiến. Tại biên bản làm việc ngày 13-8 trên, ông Hợi không công nhận việc xây dựng công trình lấn sang đất nhà ông Chiến. Ông Hợi khẳng định khi xây dựng nhà ở năm 2010 ông đã mời cán bộ địa chính xuống đo đất và cắm mốc giới. Ông Hợi cũng khẳng định ông xây dựng theo đúng mốc giới được giao, diện tích xây dựng cả hai công trình khi gia đình kiểm tra đều có tổng chiều rộng các cạnh trên và cạnh dưới là 13m như trong GCNQSDĐ được cấp.
Căn cứ vào biên bản vi phạm hành chính ngày 29-7-2013, ngày 12-8-2013 UBND xã Sông Khoai tiếp tục ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) số 81 về việc xây dựng công trình chưa được cấp phép xây dựng và Quyết định xử phạt VPHC số 82 về việc xây dựng công trình lấn đất, xây dựng sai mốc giới. Cả hai quyết định xử phạt đều buộc ông Hợi tháo dỡ phần xây dựng 1,5m đất phần đuôi chạy dọc lấn sang phần đất của ông Chiến.
Ngày 22-8-2013, UBND xã Sông Khoai tiếp tục ban hành Thông báo số 44 yêu cầu ông Hợi phải tháo dỡ công trình xây dựng lấn đất của ông Chiến. Tuy nhiên, ông Hợi không thực hiện nội dung thông báo và có đơn khiếu nại quyết định xử phạt VPHC của UBND xã. Ngày 31-8-2013, UBND xã Sông Khoai ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 83 với nội dung không chấp nhận khiếu nại của ông Hợi, đồng thời yêu cầu ông Hợi phải nghiêm túc thực hiện Quyết định xử phạt VPHC số 81 và 82 mà UBND xã đã ban hành. Không đồng ý với cách giải quyết của chính quyền địa phương, ông Hợi đã làm đơn khởi kiện các quyết định xử phạt VPHC ra toà.
Theo chúng tôi, cơ sở để UBND xã Sông Khoai xem xét hành vi lấn chiếm đất của ông Hợi là từ đơn kiến nghị của ông Chiến. Như vậy, đây là vụ tranh chấp đất đai giữa hai bên đã có GCNQSDĐ, việc giải quyết tranh chấp trong trường hợp này theo quy định tại điều 136 Luật Đất đai 2003 là thuộc thẩm quyền của Toà án. Do vậy, việc UBND xã Sông Khoai dựa vào biên bản xử lý VPHC để ra quyết định xử phạt VPHC đối với ông đúng là không đúng. Khi tổ chức làm việc giữa các gia đình, xét thấy hoà giải không thành công, UBND xã Sông Khoai cần hướng dẫn các hộ khởi kiện ra toà án theo đúng thẩm quyền giải quyết.
Mặt khác, các quyết định xử phạt VPHC số 81 và 82 chưa đảm bảo đúng về căn cứ pháp lý khi căn cứ vào văn bản hết hiệu lực pháp luật là Pháp lệnh xử lý VPHC và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung pháp lệnh xử lý VPHC. Ngày 12-9-2013, ông Hợi làm đơn khởi kiện các quyết định xử phạt hành chính số 81 và 82 của UBND xã Sông Khoai ra Toà án Nhân dân TX Quảng Yên thì đến ngày 25-9-2013, UBND xã Sông Khoai đã ban hành Quyết định xử phạt hành chính số 91 thay thế Quyết định số 81 và 82.
Mặc dù hiện nay vụ việc đang được Toà án Nhân dân TX Quảng Yên thụ lý giải quyết. Tuy nhiên, theo chúng tôi thấy việc giải quyết của UBND xã Sông Khoai còn nhiều thiếu sót, xử lý vi phạm chưa đúng theo trình tự, thẩm quyền quy định của pháp luật, cần phải rút kinh nghiệm. Đây cũng là bài học cho các địa phương khác trong công tác quản lý đất đai và giải quyết tranh chấp về đất đai.
Trần Thanh
