Thời gian qua, nhiều hộ dân ở phường Cao Xanh (TP Hạ Long) có đơn gửi các cơ quan chức năng, phản ánh về tình trạng nhà ở, sân vườn của họ bị rạn nứt, sụt lún, đổ. Về vấn đề này, các phương tiện thông tin đại chúng đã nhiều lần phản ánh, nhưng không hiểu vì sao, sự việc vẫn “dậm chân tại chỗ”.
Một đồng chí lãnh đạo UBND phường Cao Xanh cho biết: Hiện 400 hộ dân trên địa bàn phường có nguy cơ nhà ở sụt lún, đổ, nhất là những hộ thuộc các khu 2b, 4 và 5. Nguyên nhân của tình trạng này đến nay vẫn chưa được khẳng định chắc chắn. Theo một số người dân khu vực này, thì họ sống yên ổn ở đây bao lâu nay, chỉ đến khi Công ty CP Doanh nghiệp trẻ Quảng Ninh triển khai Dự án Khu đô thị Đồi Chè, thì mới xảy ra hiện tượng này, thậm chí gây chết 1 người vào năm 2008 ở tổ 28, khu 2B...
Khi chúng tôi đến, ông Bùi Văn Khánh, tổ 58, khu 4B đang lúi húi nấu ăn trong chiếc lều dựng tạm bên sườn đồi, cạnh đó có 2 đứa trẻ đang bi bô học bài. Anh cán bộ của phường đi cùng xót xa: “Bao năm nay, cả tỉnh dồn sức xoá nhà tạm cho hộ nghèo. Vậy mà ở ngay TP Hạ Long vẫn còn tồn tại cảnh hàng chục hộ gia đình sống trong những túp lều như thế này. Thương nhất là các cháu nhỏ, không có chỗ để học, cứ vạ vật như thế kia...”. Thấy có cán bộ phường đến nhà, ông Khánh than thở: “Gia đình tôi ở đây đã vài chục năm. Cuộc sống đang yên ổn thì vào khoảng tháng 4-2009 bỗng thấy xuất hiện các vết nứt, mỗi ngày một to dần, rồi sụt lún, rất nguy hiểm. Nhiều nhà ở khu vực này cũng xảy ra tình trạng tương tự. Hoàn cảnh khó khăn, nên gia đình tôi không có điều kiện để sửa chữa nhà, hay mua đất ở nơi khác, đành dựng tạm chiếc lều này kế bên mảnh đất cũ...”. Nói rồi ông Khánh dẫn chúng tôi “mục sở thị”. Ngôi nhà của ông bị hư hỏng nặng, móng thì sụt lún, tường nhà nứt to, cảm giác chỉ cần đẩy nhẹ là có thể đổ sập. Đồ đạc của gia đình xếp chất đống một góc, che đậy bằng vải mưa. Ông Khánh chỉ sang ngôi nhà bên cạnh, bảo: “Đấy là hộ bà Nữ. Nhà và sân vườn cũng bị rạn nứt, trần nhà đã bị sập một phần, hiện nhà bỏ không. Chồng bà ấy bị tai biến, mọi sinh hoạt đều một tay bà ấy lo toan. Đã hơn 3 năm nay, vợ chồng bà Nữ cũng phải ở trong căn lều dựng tạm. Trời mưa thì dột tứ bề. Đều hoàn cảnh khó khăn, nên chúng tôi cũng chẳng giúp được gì cho nhau”...
Những tưởng, đó đã là các hộ “cùng khổ” nhất ở đây, nhưng khi chúng tôi đến thăm hộ ông bà Chu Văn Sinh, Bùi Thị Na, thấy còn đáng thương hơn. Nhà hiện tại là một chiếc lán chừng 10m2, dựng bằng tre nứa, che chắn bằng bạt nhựa. Ông Sinh cho biết: “Khoảng năm 2009, ngôi nhà tôi ở cũ, tường, nền bỗng xuất hiện những vết nứt nhỏ, rồi lớn dần. Đến năm 2011 thì căn nhà sập hẳn. May mà trước đó, gia đình đã kịp làm chiếc lán này và chuyển ra ở, nếu không thì...”. Ông Sinh bỏ lửng câu nói, rồi chỉ tay sang ngôi nhà kế bên, nói tiếp: “Đó là nhà vợ chồng con trai lớn của tôi. Nhà có 2 gian, thì 1 gian đã sập 1 phần mái, tường nứt ngược, nứt xuôi, có chỗ bằng gang tay. Vợ chồng nó làm nghề phụ xây, hoàn cảnh khó khăn, không có điều kiện di dời đến nơi ở khác, đành phải tháo dỡ phần mái 1 gian nhà, gian còn lại che chắn lại ở tạm. Hai đứa con của vợ chồng nó, thì chúng tôi đón sang ở cùng trong căn lán này. Kế bên nữa là nhà con trai thứ hai, cũng trong tình trạng tương tự, ngày ngày vợ chồng nó phải sống trong cảnh lo lắng…”. Suốt câu chuyện, bà Na chỉ ngồi nghe, mãi đến khi chúng tôi chuẩn bị ra về, bà mới nói: “Con dâu thứ 2 của tôi sắp đến ngày sinh nở. Ngày ngày vợ chồng nó vẫn ra, vào trong căn nhà nguy hiểm ấy, chúng tôi lo lắng lắm, nhưng chẳng biết phải làm sao. Thời gian qua, chúng tôi đã có kiến nghị đến cơ quan chức năng về tình trạng này, nhưng đến nay vẫn chưa biết thế nào. Rất mong các cơ quan chức năng sớm tìm ra nguyên nhân và có biện pháp hỗ trợ chúng tôi khắc phục khó khăn, yên tâm sinh sống”. Nhìn cô con dâu của bà Na bụng to vượt mặt đang chui ra, chui vào chiếc nhà nứt toác như cái bẫy, chẳng biết sập xuống lúc nào, chúng tôi thực sự thấy lo ngại.
Trước thực trạng này, thời gian gần đây, cấp uỷ, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đã tích cực tìm hướng giải quyết. Gần nhất mới đây, khi có tin cơn bão số 4 đổ bộ vào Quảng Ninh, đồng chí Đỗ Thông, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cùng lãnh đạo TP Hạ Long đã đến kiểm tra hiện trường Dự án Khu đô thị Đồi Chè phường Cao Xanh do Công ty CP Doanh nghiệp trẻ Quảng Ninh là chủ đầu tư.
Tại biên bản kiểm tra cho thấy, quá trình thi công Dự án, Công ty đã xây dựng các đê đập ngăn nước để chứa nước mặt khi có mưa, hệ thống thoát nước không đồng bộ, nhiều vị trí chưa có mương rãnh thoát nước, nguy cơ tiềm ẩn tình trạng sạt lở đê đập, bục túi nước khi có mưa lớn, gây sạt lở, không đảm bảo an toàn tài sản, tính mạng của nhân dân khu vực liền kề Dự án.
Đồng chí Đỗ Thông đã chỉ đạo, Công ty CP Doanh nghiệp trẻ Quảng Ninh khẩn trương thi công hệ thống thoát nước tại khu vực mặt bằng công trình; không để tình trạng nước ứ đọng trên mặt bằng dự án; dùng bạt nhựa lót các mương thoát nước, bọc mái tatuy khu vực trọng yếu giáp khu dân cư để hạn chế nước mưa ngấm xuống đất, gây sạt, trượt đất đá; thi công gia cố bờ bao xung quanh mặt bằng dự án để giảm nguy cơ sạt lở đất đá khi có mưa; những khu vực còn lại có nguy cơ sạt lở đất phải tiến hành san gạt, tạo mương thoát nước khi có mưa; bố trí phương tiện, nhân lực thường trực 24 giờ/ngày tại các khu vực trọng yếu, có nguy cơ cao sạt lở. Cùng với đó, xây dựng và triển khai các phương án phòng chống, xử lý sự cố khi xuất hiện tình trạng sạt lở đất đá, không để xảy ra thiệt hại về người và tài sản khi có mưa bão đổ bộ vào địa bàn.
Đồng thời, Công ty có trách nhiệm hỗ trợ tiền di dời khẩn cấp các hộ dân ra khỏi khu vực nguy hiểm; trước mắt, mức hỗ trợ 2 triệu đồng/hộ. UBND TP Hạ Long và UBND phường Cao Xanh phải di dời khẩn cấp các hộ dân nằm ở chân taluy đắp mặt bằng dự án (khu vực tổ 27, 28, 2B của phường)…
Được biết, mỗi khi có mưa, bão, UBND phường Cao Xanh đều tập trung lực lượng di dời những hộ dân sống trong vùng có nguy cơ sạt lở đến ở tạm nhà dân hoặc các nhà nghỉ, nhà trọ khu vực gần đó; phân công lực lượng túc trực tại các hộ để trông coi, bảo vệ tài sản cho người dân… Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, còn về lâu dài, người dân nơi đây mong các cơ quan có thẩm quyền sớm có biện pháp khắc phục triệt để tình trạng này, để các hộ dân không còn phải trong cảnh tạm bợ, lo lắng bởi nguy hiểm có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Nguyễn Huế - Quang Minh
