Theo quy định tại Điều 12, Nghị định 34/2010/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, người đi bộ đi không đúng phần đường, không chấp hành hiệu lệnh hoặc chỉ dẫn của đèn tín hiệu, biển báo hiệu, vạch kẻ đường thì bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 40.000-60.000 đồng. Người đi bộ mang, vác vật cồng kềnh gây cản trở giao thông; vượt qua dải phân cách, đi qua đường không đúng nơi quy định hoặc không đảm bảo an toàn thì phạt tiền từ 60.000-80.000 đồng.
Mặc dù quy định đã có từ nhiều năm nay, nhưng việc xử phạt của cơ quan chức năng còn hạn chế nếu không muốn nói là rất khó khăn. Có thể thấy trong khi những vi phạm của người đi bộ dường như xảy ra mọi lúc, mọi nơi nhưng hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh lực lượng chức năng chưa xử phạt được trường hợp nào người đi bộ có hành vi vi phạm quy định này. Hàng ngày tôi thường đi trên tuyến đường từ cầu Bãi Cháy đến Cột 8 (TP Hạ Long) thấy có rất nhiều người đi bộ trèo rào sang đường. Ngay sáng ngày 24-12-2013, trên đường Nguyễn Văn Cừ (đoạn từ lối rẽ xuống Đường sông 3 đến gần cổng UBND tỉnh thuộc phường Hồng Hà, TP Hạ Long), chỉ trong thời gian ngắn chúng tôi được chứng kiến hàng chục lượt người đi bộ “vượt rào”. Chỉ cần quan sát thấy ít phương tiện qua lại là người đi bộ nhanh chóng băng qua đường, trèo qua dải phân cách để sang đường được nhanh chóng.
Theo quan sát của chúng tôi, trên tuyến đường Nguyễn Văn Cừ (TP Hạ Long), mặc dù các điểm đông dân cư, gần các trường học đều đã xây dựng cầu vượt dành cho người đi bộ sang đường nhưng người đi bộ vẫn cố tình vi phạm khi sang đường không đúng nơi quy định. Hoặc thay vì chọn cầu vượt dành cho người đi bộ thì lại chọn cách leo qua dải phân cách để qua đường được nhanh chóng. Chính hành vi thiếu ý thức này là nguyên nhân dẫn đến những vụ va chạm, tai nạn giao thông đáng tiếc, nguy hiểm đến tính mạng của mình cũng như người tham gia giao thông khác.
Đã có rất nhiều vụ tai nạn giao thông mà nguyên nhân là do sự thiếu ý thức của người đi bộ gây ra. Điển hình như vụ tai nạn giao thông xảy ra vào khoảng 20h ngày 23-3-2013 trên QL18A (đoạn qua phường Hồng Hà, TP Hạ Long), anh Trịnh Văn Phiên (trú tại phường Hồng Hà, TP Hạ Long) vượt qua dải phân cách để qua đường đã va chạm với xe máy chạy qua khiến anh Phiên bị tử vong tại chỗ. Trước đó, ngày 5-2-2013, cũng trên QL18A đã xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng làm chết người có liên quan đến người đi bộ vi phạm quy định về giao thông đường bộ. Theo hồ sơ vụ việc lưu tại Công an tỉnh, vụ tai nạn giao thông xảy ra vào khoảng 9h30 ngày 5-2-2013 trên QL18A đoạn qua xã Nam Khê (TP Uông Bí). Ông Đình Văn Thiện (Nam Khê, TP Uông Bí) khi đi bộ qua đường đã không quan sát dẫn đến va chạm với anh Mai Công Đăng đang điều khiển mô tô đi hướng Đông Triều - Hạ Long. Vụ tai nạn khiến ông Thiện bị thương nặng và chết tại bệnh viện vào lúc 15h18 cùng ngày. Nguyên nhân vụ tai nạn được xác định do người đi bộ gây ra.
Thiếu tá Đinh Khánh Toàn, Đội trưởng Đội Tổng hợp Phòng PC67, Công an tỉnh cho biết: Việc khó xử phạt đối với người đi bộ vi phạm Luật Giao thông đường bộ hiện không chỉ xảy ra trên địa bàn tỉnh, mà đây là tình trạng chung trên toàn quốc. Mặc dù mức xử phạt thấp nhưng lại khó xử phạt bởi hành vi vi phạm của người đi bộ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong khi lực lượng chức năng lại mỏng, lực lượng CSGT thường phải chốt tại các điểm và tập trung giải quyết các trường hợp điều khiển phương tiện cơ giới. Mặt khác, việc xử phạt người đi bộ khó khăn do không có các biện pháp đảm bảo như không có phương tiện hoặc giấy tờ tuỳ thân để tạm giữ. Người đi bộ viện ra các lý do để né tránh việc lập biên bản xử phạt của cơ quan chức năng, hoặc khai không đúng tên tuổi, địa chỉ dẫn đến việc xử phạt không đạt được hiệu quả răn đe… Do vậy, thời gian qua, lực lượng chức năng mới chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở là chính.
Đồng chí Đinh Khánh Toàn cũng cho biết thêm, mặc dù việc xử lý vi phạm giao thông đối với người đi bộ chủ yếu bằng hình thức cảnh cáo, nhắc nhở nhưng khi xảy ra các vụ việc va chạm, tai nạn giao thông, không xác định đó là người đi bộ hay người điều khiển phương tiện cơ giới, việc xử lý vi phạm phải căn cứ vào lỗi mà đối tượng gây nên. Nếu người đi bộ đi không đúng phần đường quy định và gây tai nạn thì vẫn bị xử lý theo đúng quy định pháp luật. Có thể dẫn chứng như vụ việc xảy ra cuối năm 2009 tại tỉnh Hưng Yên, TAND huyện Mỹ Hào (Hưng Yên) đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Dương (huyện Văn Lâm, Hưng Yên) 9 tháng tù (cho hưởng án treo) và 18 tháng thử thách về hành vi cản trở giao thông đường bộ. Nguyên nhân do người đi bộ đã đi không đúng phần đường theo quy định dẫn đến va chạm với người điều khiển phương tiện môtô, gây tử vong cho người điều khiển phương tiện mô tô. Qua vụ việc trên đã cho thấy tính nghiêm minh của luật pháp, việc xử phạt dựa trên lỗi vi phạm của cá nhân, tạo được tính răn đe, phòng ngừa chung cho xã hội.
Thanh Hoa
| Ý kiến người dân * Luật sư Tô Năng Như, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh: Việc xử lý người đi bộ vi phạm phải thực hiện triệt để Việc tuyên truyền nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, bao gồm cả người đi bộ phải được thực hiện sâu rộng, phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị chứ không riêng lực lượng Cảnh sát Giao thông. Bên cạnh đó, việc xử lý người đi bộ vi phạm cũng phải thực hiện triệt để, trường hợp người đi bộ viện các lý do không mang theo giấy tờ, cố tình khai sai thông tin cá nhân thì có thể dùng biện pháp chụp hình, lấy dấu vân tay để kiểm chứng và công khai vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm răn đe, giáo dục chung. Ngoài ra, các ngành cũng cần phải quan tâm hơn nữa đến việc đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng giao thông, thiết lập trật tự đô thị, quản lý vỉa hè, xử lý nghiêm các hành vi lấn chiếm vỉa hè phục vụ lợi ích cá nhân để trả lại phần đường cho người đi bộ. Việc tuyên truyền cần lâu dài, thường xuyên cũng như việc tuyên truyền người tham gia giao thông đội mũ bảo hiểm để đảm bảo an toàn thời gian trước đây. * Anh Đào Văn Doanh, tổ 1, khu 1, phường Hồng Hà (TP Hạ Long): Cần tích cực tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật tới nhân dân Tôi thấy trên tuyến đường Nguyễn Văn Cừ, đoạn qua phường Hồng Hà (TP Hạ Long), tại điểm khu dân cư gần chợ tạm Cột 5 đã được đầu tư cầu vượt dành cho người đi bộ qua đường. Tuy nhiên, từ khi cầu vượt được đưa vào sử dụng đến nay đã hơn 3 tháng nhưng số người sử dụng vẫn còn rất hạn chế, nhiều người vẫn theo thói quen cũ là vượt qua dải phân cách để sang bên kia đường cho nhanh. Hành vi như vậy rất nguy hiểm, bởi người điều khiển phương tiện cơ giới đang lưu thông trên đường sẽ bị bất ngờ, dễ xảy ra va chạm dẫn đến tai nạn giao thông. Mặc dù tôi đã nghe trên phương tiện thông tin đại chúng nói về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, người đi bộ đi không đúng phần đường; qua dải phân cách, đi qua đường không đúng nơi quy định hoặc không đảm bảo an toàn thì bị phạt tiền… Tôi rất đồng tình với việc cần phải xử lý nghiêm những hành vi vi phạm này. Tuy nhiên, tôi thấy để thay đổi thói quen của người đi bộ thì các cơ quan chức năng, các tổ chức đoàn thể, thậm chí ngay tại tổ dân phố cũng cần tăng cường các biện pháp tuyên truyền, giải thích để nhân dân hiểu, nắm rõ các quy định cũng như các mức phạt đối với từng lỗi vi phạm để nghiêm túc chấp hành. * Chị Đỗ Thị Vân, tổ 5, khu 4, phường Hà Khẩu (TP Hạ Long): Nhà nước cần đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng giao thông, nâng cao hiệu quả công tác quản lý đô thị Tôi thấy hiện nay hành vi vi phạm của người đi bộ còn diễn ra khá phổ biến, có thể nói là diễn ra tại mọi nơi, mọi thời điểm. Ngoài nguyên nhân do ý thức kém, thói quen thì cũng phải kể đến nguyên nhân khách quan do hệ thống hạ tầng giao thông chưa đồng bộ; công tác quản lý trật tự đô thị còn nhiều vướng mắc. Hiện tình trạng một số hộ kinh doanh lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh, buôn bán, làm chỗ để xe còn khá phổ biến… Vì mất vỉa hè nên người đi bộ buộc phải đi xuống lòng đường, vừa gây cản trở giao thông, vừa mất an toàn. Chính vì vậy, bên cạnh việc xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm của người đi bộ, cơ quan chức năng cũng cần tăng cường công tác quản lý trật tự đô thị, xử lý nghiêm các hành vi lấn chiếm vỉa hè bày bán hàng hoá không đúng quy định của pháp luật. Trần Thanh (thực hiện) |