Với lợi thế từ những vùng triều ven biển sẵn có, người nuôi tôm Hải Lạng đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình thâm canh hiện đại và thân thiện với môi trường. Thay vì chạy theo diện tích như trước, nhiều hộ dân tập trung đầu tư công nghệ cao, quản lý nghiêm ngặt nguồn nước và ứng dụng chế phẩm sinh học. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị con tôm, mà còn giải bài toán phát triển bền vững cho vùng kinh tế biển của xã.
Hải Lạng sở hữu hệ thống đầm bãi triều, rừng ngập mặn và vùng nước lợ thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản. Xã hiện có khoảng 400 cơ sở nuôi tôm thâm canh và quảng canh trên diện tích khoảng 1.150ha, mỗi năm thả khoảng 500 triệu con giống. Trong đó, khoảng 60 cơ sở đầu tư gần 300 ao nuôi có mái che, tổng diện tích khoảng 20ha, mang lại năng suất và hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn phương thức nuôi truyền thống.
6 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng thủy sản của xã ước đạt 4.537 tấn, tăng 16% so với cùng kỳ. Riêng nuôi trồng đạt 2.981 tấn, trong đó sản lượng tôm đạt khoảng 2.240 tấn, tăng 17,2%; giá trị sản xuất toàn ngành đạt trên 287 tỷ đồng, tăng 12,3% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy nuôi tôm tiếp tục giữ vai trò ngành kinh tế chủ lực của địa phương.
Điều đáng chú ý là sự tăng trưởng ấy đến từ thay đổi phương thức sản xuất. Thay vì nuôi theo kinh nghiệm, nhiều hộ đã đầu tư hệ thống ao nổi, mái che, xử lý nước tuần hoàn, sục khí đáy, quan trắc môi trường và áp dụng quy trình nuôi khép kín. Hiện 100% hộ nuôi tôm công nghiệp trên địa bàn đều sử dụng chế phẩm sinh học trong quá trình sản xuất; góp phần hạn chế hóa chất, giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Nằm trong vùng nuôi tôm trọng điểm đang được tỉnh và xã tập trung đầu tư hạ tầng, mô hình của gia đình ông Phùng Văn Đảo (thôn Bình Minh, xã Hải Lạng) là một minh chứng rõ nét cho tư duy làm kinh tế biển kiểu mới. Nhiều năm gắn bó với nghề, ông Đảo đã táo bạo dồn gần 10 tỷ đồng để quy hoạch lại 7ha diện tích thành khu nuôi tôm công nghệ cao 2 giai đoạn. Dưới những dãy mái che phủ kín, hệ thống ao nuôi được bố trí đồng bộ, khoa học: Từ ao ương, ao thương phẩm lót bạt đáy cho đến khu xử lý nước riêng biệt với giàn sục khí vận hành liên tục, các chỉ số môi trường được theo dõi hằng ngày.
Thay đổi quy trình đồng nghĩa với việc làm chủ cuộc chơi. Ông Đảo chia sẻ, việc nuôi công nghệ cao giúp ông chủ động kiểm soát nguồn nước và chặn đứng dịch bệnh ngay từ đầu vụ. Không chỉ tôm lớn đều, tỷ lệ sống cao mà lượng hóa chất xử lý môi trường cũng giảm hẳn, giúp sản phẩm dễ dàng vượt qua các tiêu chuẩn khắt khe của thương lái. Hiện tại, vụ nuôi đầu tiên theo hướng đi mới này đang phát triển rất tốt, dự kiến sẽ mang về cho gia đình khoảng 40 tấn tôm thương phẩm.
Cùng chung khát vọng làm giàu từ biển và tư duy đổi mới đó, gia đình ông Phạm Văn Chiêu, thôn 4, xã Hải Lạng, cũng chuyển mình sau nhiều năm nuôi theo phương thức truyền thống. Trước đây mỗi khi thời tiết thay đổi hoặc dịch bệnh xuất hiện, người nuôi rất bị động. Từ năm 2021, gia đình đầu tư chuyển toàn bộ khu nuôi sang mô hình thâm canh công nghệ cao. Hơn 12ha mặt nước được bố trí khoa học với ao lắng, ao ương, ao nuôi thương phẩm và khu xử lý nước riêng; hệ thống quạt nước, sục khí cùng thiết bị theo dõi môi trường vận hành thường xuyên. Nhờ đó, ông Chiêu kiểm soát tốt chất lượng nước, chủ động điều chỉnh môi trường khi thời tiết biến động; sản phẩm đồng đều hơn, đầu ra thuận lợi hơn, doanh thu mỗi năm đạt khoảng 5-7 tỷ đồng.
Rõ ràng, muốn con tôm đi xa và bền vững, câu chuyện không chỉ dừng lại ở nỗ lực cá nhân của ông Đảo hay ông Chiêu, mà cần một bệ đỡ vững chắc từ quy hoạch địa phương. Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, xã Hải Lạng đã dồn lực chuẩn hóa lại vùng nuôi; cấp thêm 56 giấy xác nhận cho 50 cơ sở nuôi trồng thủy sản, nâng tổng số lên 256/405 cơ sở, đạt 63,2%. Đây chính là chìa khóa để quản lý vùng nuôi chặt chẽ, giúp bà con dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm và mở rộng cửa đón nhận các nguồn vốn, chính sách hỗ trợ khi cần.
Về hướng phát triển vùng tôm trọng điểm này, ông Ngô Minh Tuấn, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hải Lạng khẳng định: Đưa công nghệ cao và an toàn sinh học vào đồng tôm là con đường duy nhất để bảo vệ môi trường và giữ nghề lâu dài. Địa phương đang tiếp tục khuyến khích bà con mạnh dạn thay đổi, ưu tiên dùng chế phẩm sinh học và làm sạch ao nuôi. Đồng thời, xã sẽ tăng tốc hoàn thiện thủ tục pháp lý cho các hộ còn lại. Khi con tôm có "danh phận" rõ ràng, quản lý chuẩn thì giá trị thương phẩm chắc chắn sẽ khác, người nuôi tôm mới có thể làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương.
